BAROMETRI DIPLOMATIK
KOLONIALIZMI SERBOSLLAV MBI
KOSOVĖN DHE MBI SHQIPĖRINĖ ETNIKE ĖSHTĖ KRIM
NDĖRKOMBĖTAR!
Prof.Dr. Mehdi HYSENI
Pse politika kozmopolitike shqiptare pėr motive
tė pakuptueshme e heshtė problemin e pazgjidhur
kolonial shqiptar nė Ballkan ėshtė ēėshtje nė
vete dhe pėr vete, mirėpo shkenca shqiptare nuk e
gėzon njė privilegj tė kėtillė mbi asnjė
bazė qoftė morale, qoftė politike a ashkencore.
Pėrkundrazi, e ka pėr detyrė jo vetėm qė ta
korrigjojė, ta ndėrtojė, por edhe ta artikulojė
njė politikė tė kėtillė mbi baza shkencore,
strategjike, politike dhe kombėtare. Ēėshtja
koloniale shqiptare nė Ballkan, nuk ėshtė vetėm
ēėshtje monopoli e elitave politike zyrtare
shqiptare dhe e bizneseve tregtare, por edhe e
shkencės, e inteligjencies dhe e gjithė shqiptarėve
brenda dhe jashtė Shqipėrisė Etnike.
Si politika e lartė, ashtu edhe shkenca e
dremitur shqiptare nuk kanė asnjė arsye tė
qėndrueshme, qė nė vend se ta quajnė, dhe ta
stigmatizojnė me emėr tė vėrtetė kolonialzimin
serbosllab mbi Shqipėrinė Etnike, tė pėrdorin
eufemizma tė ndryshėm politikė dhe apolitikė, tė
cilėt jo vetėm se e abstrahojnė, por edhe e
justifikojnė fenomenin e kolonializmit serbosllav
para politikės ndėrkombėtare. Thjesht, pėrderisa
politika zyrtare shqiptare nė asnjė kėrkesė tė
saj, nuk e parashtron me theks tė posaēėm problemin
e kolonializmit serbomadh mbi Kosovėn dhe tokat e
tjera shqiptare, domethėnė ai me vetėdije tė
plotė heshtet, pėrkatėsisht nuk ekziston fare si i
tillė. Andaj, me arsye shtrohet pyetja, pse dikush
tjetėr, tė dalė, dhe tė pohojė para botės, se
nė Kosovė dhe nė viset e tjera autoktone shqiptare
sundon terrori dhe kolonialzimi sllav, kur ne, kemi
plotėsisht tė drejtė dhe, fundja e kemi pėr
detyrė, qė vetė ta luftojmė dhe ta bėjmė
ēėshtje nė mėnyrė permanente para bashkėsisė
ndėrkombėtare kėtė dukuri tė shėmtuar tė botės
sė qytetėruar. Meqė, tė gjithė jemi nė dijeni se
nė Ballkan, nuk mbretėron kurrfarė terrorizmi
shqiptar, por kolonializmi terrorist serbosllav,
atėherė pse po i mbyllim sytė para ndėrrimit dhe
imponimit tė tė kėsaj teze famėkeqe dhe akuzuese,
(edhe politika, edhe shkenca shqiptare) tė cilėn
propaganda shoviniste serbomadhe sllave po e pėrdorė
si instrumentin mė tė pėrshtatshėm politik , jo
vetėm pėr ti murkulluar tė gjitha mėkatet dhe
veprat gjenocidale shekullore tė kryera ndaj
shqiptarėve dhe Shqipėrisė Etnike, por edhe pėr ti
rinovuar ato si vlera demokratike nė
favor tė trendeve mė tė reja tė integrimeve
rajonale ballkanike dhe evropiane.
Derisa heshtim, dhe e sakrifikojmė nė mėnyrė
iracionale tė vėrtetėn historike shqiptare,
atėherė nolens volens armiku kolonialist serbosllav
kėtė po e kapitalizon nė favor tė politikės sė
tij, si shprehje tė ligjshme dhe, si tė
drejtė pushtuese mbi Kosovėn dhe Shqipėrinė
Etnike, e cila me ēdo kusht (sikurse gjatė
historisė sė deritashme falsifikatore 1878-1999),
duke mos zgjedhur mjete as metoda, as aleatė (
ballkanikė, lindorė a perėndimorė evropianė), por
vetėm duke marrė pėr bazė gojėdhanat, legjendat,
mitologjinė e ligjshme, tė shkruara nga klerikėt
e baltės, si edhe fenomenin e shpifur terrorizėm
shqiptar, po orvatet ta anulojnė tė drejtėn e
natyrshme historike tė ligjshme-tė drejtėn e
vetėvendosjes sė shqiptarėve pėr tė dalė nga
kthetrat e pėrgjakshme tė kolonializmit dhe tė
imperializmit shekullor sllav nė Ballkan. Mirėpo,
tė gjitha kėto pėrpjekje tė diplomacisė dhe tė
propagandės sė regjimit tė egėr kolonialist sllav,
qė shqiptarėt dhe territoret e tyre etnike, ti
mbajė edhe mė tej me dhunė nėn jursidiksionin
kolonial, ligjėrisht, sipas sė drejtės
ndėrkombėtare dhe rendit juridik pozitiv
ndėrkombėtar, janė tė dėnueshme, se pėrbėjnė
vepėr penale(krim) ndėrkombėtar. Kėtė postulat
tė sė drejtės ndėrkombėtare, e di mirė edhe
politika dhe shkenca serbe, (sikurse qė e dijnė,
edhe mė mirė, edhe aktorėt kryesorė tė
bashkėsisė ndėrkombėtare, mirėpo nuk janė tė
gatshėm, as tė vullnetshėm qė atė ta vėjnė nė
rend dite, si rrjedhim i mungesės dhe i
miopisė sė forcės centrifugale tė politikės
shqiptare, e cila dita-ditės po vetėviktimiozhet dhe
po shterohet, duke vrapuar , qė tė zėrė trenin
e fundit tė standardizimive teknike dhe tė
integrimeve hibride rajonale, tė cilat pėr nga
pėrmbajtja e tyre nė afat tė gjatė,
pėrjjashtojnė mėvetėsimin dhe tė drejtėn e
vetėvendosjes sė Kosovės dhe tė Shqipėrisė
Etnike nė favor tė politikės dhe tė sundimit tė
kolonializmit serbosllav)) gjatė historisė sė
deritashme tė marrėdhėnieve shqiptare-serbe,
asnjėherė nuk e ka pranuar kėtė tė vėrtetė
shkencore, dhe se nuk ėshtė duke e pranuar, as sot,
nė shekullin XXI, sepse kundėrveprimi i politikės
sė jashtme dhe i diplomacisė, si dhe i shkencės
shqiptare nė mohimin e sė drejtės pushtuese
serbomalazeze ndaj tėrėsisė sė Shqipėrisė Etnike,
nė vijimėsi ka qenė dhe, sidomos sot ėshtė tejet
heterogjen dhe i zhbalancuar, qė fatkeqėsisht i
ngjet njė anijeje tė fundosur nė ceklinė, si
pasojė e avarisė sė motorit tė brendshėm
tė saj. Kjo ka pėr pasojė pėrēarjen dhe
mosunitetin e politikės sonė shqiptare, nė veēanti
qė nga gjysma e dytė e shekullit XX.
Kosova, as Shqipėria Etnike, nuk janė kundėr
intgerimit evropian,
por kundėr mohimit tė lirisė dhe tė
vetėvendosjes sė tyre nga kolo-
nializmi dhe hegjemonizmi sllav nė Ballkan
Nė ēdo mėnyrė janė iracionale dhe tė
papranueshme tė gjitha anatemat dhe akuzat, qė po i
bėhen politikės strategjike afatgjatė tė Frontit
pėr Bashkimin Kombėtar Shqiptar(FBKSH), sė
kėndejmi edhe krahut tė saj ushtarak tė Aramatės
Kombėtare Shqiptare(AKSH), se kėto dy struktura
janė ndėr eksponentėt dhe barriera kryesore, qė po
tentojnė, tė fusin mish tė egėr nė
projektet e integrimit dhe tė pajtimit tė politikave
zyrtare shqiptare me politikat demokratike-paqėsore
tė regjimeve kolonialiste sllave (Serbia, Mali i Zi,
FYROM-i dhe Greqia). Pikėrisht ky keqinterpretim dhe
sofistikim politik si nga spektri i politikės
kozmopolite shqiptare, ashtu edhe i politikės
pushtuese hegjemoniste sllave, i favorizuar nga disa
qarqe tė caktuara tė diplomacisė ndėrkombėtare,
jo qė vė nė dyshim ekzistencėn dhe veprimin
politiko-ushtarak tė FBKSH-sė dhe tė AKSH-sė,
madje, duke e deklaruar kėtė tė fundit nė mėnyrė
arbitrare dhe jo tė ligjshme si organizatė
terroriste nga ana kryeadministratorit tė UNMIK-ut,
Mihal Shtajner, por drejtpėrdrejt dhe tėrthorazi
kėrkohet disiplinimi afatgjat i kurrizit tė
politikės shqiptare, dhe tė shqiptarėve si brenda
kufijve tė Shqipėrisė Etnike, ashtu edhe nė tėrė
diasporėn, nė mėnyrė qė tė heshtin problemin e
terrorit dhe tė gjenocidit kolonial sllav, dhe tė
pajtohen me vetėkapitullimin. Domethėnė, pėrveē
tezės sė konstruktuar serbomadhe Shqipėria e
madhe, poltika shqiptare dhe shqiptarėt nė
tėrėsi, nė mėnyrė demokratike po detyrohen,
qė tė pranojnė edhe tezėn mė tė re imputuese terrorizimi
shqiptar, tė shpifur dhe tė montuar nga politika
propagandistike e Unionit tė SMZ-sė. Heshtja dhe
moskundėrshtimi i prerė i kėsaj teze famėkeqe nga
politika kozmopolite, shkenca dhe intelegjencia
shqiptare, drejtpėrdrejt dhe tėrthorazi do tė
thotė vetėvrasje kolektive pėr popullin shqiptar.
Shembull konkret i prologut tė njė kapitullimi
para tezės terrorizmi shqiptar, ėshtė vlerėsimi
i njėanshėm i Armatės Kombėtare Shqiptare(AKSH), i
bėrė nga ana e kryeshefit tė UNMIK-ut, Mihael
Shtajner. Ligjėrisht, sipas rregullave dhe normave
tė sė drejtės ndėrkombėtare, AKSH-ja nuk mund tė
trajtohet si organizatė terroriste, pėr shkak
se pėrmbajtja e Programit tė saj ka plotėsisht
karakter tė lėvizjes ēlirimtare kombėtare, qė
synon ta luftojė sundimin ekzistues kolonial
serbosllav mbi trojet etnike shqiptare dhe mbi
Kosovėn. Prandaj, ekzistenca dhe veprimet e AKSH-sė,
duhet tė konsiderohen tė ligjshme, sepse janė tė
ndėrlidhura drejtpėrdrejt dhe zhdrejtazi edhe me
dispozitat e Kartės sė bashkuar tė OKB-sė, Neni 1,
paragrafi 2 si njė nga objektivat parėsore tė
kėsaj Organizate universale ndėrkombėtare, ku
thuhet: Tė zhvillohen marrėdhėnie miqėsore
ndėrmjet popujve, tė mbėshtetura nė respektimin e
parimeve tė barazisė dhe tė vetėvendosjes, dhe tė
ndėrmirren masa tė tjera, tė pėrshtatshme pėr
konsolidimin e paqes botėrore.(The United Nations
Charter, article 1, paragraph 2). Nė pėrputhje me
pėrmbajtjen e kėtij paragrafi, si dhe tė konventave
e marrėveshjeve tė tjera ndėrkombėtare, qė
pėrbėjnė lėndėn e sė drejtės ndėrkombėtare
publike, ėshtė konceptuar edhe Programi dhe aktet e
tjera normative formale tė tė FBKSH-sė dhe tė
AKSH-sė. Veprimet e AKSH-sė (pavarėsisht nga
dėshira e vrasėsve tė shqiptarėve dhe e
tjetėrsimit tė territoreve tė tyre etnike),
ligjėrisht, nuk mund tė cilėsohen si terroriste,
sepse nuk kanė asnjė lidhje me aktet terroriste,
por quhen akte tė luftės guerile nacionalēlirimtare,
qė janė nė funksion tė drejtpėrdrejtė tė
luftės antikoloniale pėr ti ēliruar tė gjitha
territoret e tyre jovetėqeverisėse, tė cilat edhe
sot janė pronė koloniale e Serbisė, e Malit tė Zi,
e FYROM-it dhe e Greqisė. Kėtė klauzolė ligjore
tė sė drejtės ndėrkombėtare (qė favorizon
lėvizjet nacionalēlirimtare antikoloniale, e sė
kėndejmi edhe Armatėn Kombėtare Shqiptare),zoti
Mihael Shtajener nuk e ka marrė nė konsideratė
fare. Prandaj, nė kuptimin juridik tė sė drejtės
ndėrkombėtare, shpallja si organizatė terroriste
e AKSH-sė, ėshtė plotėsisht antiligjore, sepse as
shkakun, as pasojėn, kryeadministratori M. Shtajner,
nuk i ka vendosur brenda kornizės sė ligjshme si
mjet politik dhe tė luftės ēlirimtare kombėtare
tė AKSH-sė dhe raportit tė saj ndaj varėsisė sė
kolonializmit tė Unionit Serbomalazez mbi Kosovėn,
edhe pse territori i saj pėrkohėsisht ėshtė i
ndėrkombėtarizuar nga ana e bashkėsisė
ndėrkombėtare. Si rrjedhojė e shpėrfilljes sė
parimeve dhe tė normave tė korpusit tė sė drejtės
ndėrkombėtare ndaj qasjes sė lėvizjeve
nacionalēlirimtare dhe kolonializmit, politika dhe
propaganda subversive e Beogradit, (tė favorizuara
nga njė potez i papeshuar politik i z.Mihael Shtajner,
i cili si tė vetmin pretekst me bazė ligjore e
ka marrė aksionin diversant tė luftės guerile tė
AKSH-sė, lidhur me hudhjen nė erė tė njė ure
hekurudhore, qė lidhė Kosovėn Veriore me Serbinė)
e kanė vėnė jashtė ligji drejtėsinė dhe
tė drejtėn legjitime tė AKSH-sė, qė tė veprojė
kundėr terrorit kolonial serbomalazez nė Kosovė,
dhe nė hapėsirat e tjera tė Shqipėrisė Etnike.
Ndėr tė tjera, njė cilėsim i kėtillė brutal
politik dhe krejtėsisht antiligjor ndaj AKSH-sė,
ėshtė nė kundėrshtim edhe me jetėsimin, me
njohjen dhe me riafirmimin e sė drejtės sė
vetėvendosjes sė popujve dhe vendeve tė kolonozuara
(e nė rastin konkret kėto tė drejta dhe parime tė
sė drejtės ndėrkombėtare, janė tė domosdoshme
qė tė zbatohen edhe ndaj Kosovės dhe ndaj
Shqipėrisė Etnike, sikurse qė ishin tė efektshme
nė praktikėn e deritashme 50-vjeēare tė OKB-sė,
me rastin e ēlirimit tė mė se njėqindė shteteve
nė Kontinentin e Afrikės, tė Azisė dhe tė
Amerikės Latine), tė sanksionuara nė rezolutat e
OKB-sė, siē janė, ndėr tė tjera edhe : Rezoluta
2105(XX), pjesa X : Thėrret tė gjitha shtetet,
qė tu sigurojnė ndihmėn morale dhe materiale
lėvizjeve nacionalēlirimtare nė territoret e
okupuara koloniale. Ndėrkaq, sipas pjesės XII tė
kėsaj Rezolute, kėrkohet qė fuqitė koloniale ti
heqin tė gjitha bazat, objektet dhe instalimet
ushtarake nga territoret e kolonizuara, dhe tė
pėrmbahen nga ndėrtimi dhe dislokimi i atyre tė
rejave.(Rezoluta 2105 (XX) e miratuarar nga
Asambleja e Pėrgjithshme e Kombeve tė bashkauar, mė
20 dhjetor 1965); sipas rekomandimit juridik tė
kėsaj Rezolute, janė tė detyruar tė veprojnė edhe
pushuesit kolonialistė serbomalazezė, maqedonė dhe
grekė, duke hequr dorė pėrfundimisht nga ēdo
formė e terrorizmit dhe e militarizmit kolonial nga
Kosova dhe Shqipėria Etnike(Rezoluta 2105 (XX), e
miratuarar nga Asambleja e Pėrgjithshme e Kombeve tė
bashkauar, mė 20 dhjetor 1965); Rezoluta 2865(XXVI)
pėr implementimin e kėrkesės sė Papua Guinesė sė
Re pėr pavarėsi dhe bashkim kombėtar nė njė
shtet tė vetėm politik dhe territorial.(Rezoluta
2865(XXVI), e miratuar nga Asambleja e Pėrgjithshme e
Kombeve tė Bashkuara mė 20 dhjetor 1971); Rezoluta
637(VII) E drejta e vetėvendosjes sė popujve dhe
kombeve, e miratuar mė 16 dhjetor 1952 nga Asambleja
e Pėrgjithshme e Kombeve tė Bashkuara dhe Rezoluta
1514 (Deklarata pėr njohjen e pavarėsisė popujve
dhe vendeve koloniale) e miratuar nga Asambleja e
Pėrgjithshme e Kombeve tė Bashkuara, mė 14 dhjetor
1960, e cila sikundėr edhe rezolutat e konventat e
tjera ndėrkombėtare qė kanė tė bėjnė me tė
drejtėn e vetėvendosjes, apelon dhe rekomandon qė,
nė mėnyrė imediate ti jipet fund krimit kolonial,
edhe pa dėshirėn dhe, pa pėlqimin e shteteve
kolonizatore, sepse vetėm kėsisoj mund tė vijė nė
shprehje realizimi i tėrėsishėm ligjor i
pavarėsisė dhe i sė sė drejtės sė vetėvendosjes.
Abuzimi flagrant i dispozitave tė Kartės sė
Kombeve tė Bashkuara dhei sė drejtės
ndėrkombėtare publike, qė i referohen lėvizjeve
nacionalēlirimtare antikolonialiste dhe tė sė
drejtės sė vetėvendosjes, passjell edhe
pėrgjegjėsinė ndėrkombėtare(international
liability), sikurse qė ėshtė rasti konkret me
shtetet kolonialiste shtypėse : Serbia , Mali i Zi,
FRYOM-i dhe Greqia, tė cilat pėr shkak tė aneksimit
dhe tė sundimit kolonial tė mėtejmė me dhunė tė
Kosovės dhe tė territoreve tė tjera tė
Shqipėrisė Etnike(1912- 2003), kanė kryerė vepėr
penale ndėrkombėtare (international criminal act).
Aktorė tė krimeve erga omnes nė Shqipėrinė
Etnike
janė SMZ-ja, FYROM-i dhe Greqia, e jo kursesi
AKSH-ja
Pėr ti bindur aktorėt sllavė (Serbinė, Malin
e Zi, Greqinė dhe FYROM-in), se vetė janė ushtrues
dhe bartės kryesorė tė terrorizmit dhe tė krimeve
ndėrkombėtare mbi popullatėn e pafajshme shqiptare
dhe mbi tokat e tyre stėrgjyshore tė Shqipėrisė
Etnike, erga omnes krime kėto qė pėrveē
rrezikimit tė marrėdhėnieve ndėrshtetėrore
rajonale, pa dyshim rrezikojnė edhe paqenė e
sigurinė ndėrkombėtare, ėshtė e domosdoshme, qė
tė shėrbehmi (briefli) vetėm me gjuhėn dhe fuqinė
e argumenteve shkencore historike, juridike dhe
politike. Sipas Nenit 19, pika 2 tė
Projektrregulloreve tė Komisionit tė sė Drejtės
Ndėrkombėtare, krim ndėrkombėtar konsiderohet:
vepra e kundėrligjshme ndėrkombėtare e ndonjė
shteti, qė rezulton si pasojė e shkeljes sė
detyrimit ndėrkombėtar, i cili ka rėndėsi tė
jashtėzakonshme pėr mbrojtjen e interesave kryesore
tė bashkėsisė ndėrkombėtare, cenimi i sė cilės
njihet (sanksionohet) si krim nga ana e kėsaj
bashkėsie nė tėrėsinė e saj tė pėrkufizuar.
Pėrpos pikave 2 dhe 3 tė Nenit 19, tė theksuar,
edhe sipas rregullave nė fuqi tė sė drejtės
ndėrkombėtare, krime ndėrkombėtare pėrbėjnė
edhe: (i) cenimi flagrant i ndonjė detyrimi
ndėrkombėtar me rėndėsi tė veēantė pėr
ruajtjen e paqes dhe tė sigurisė ndėrkombėtare, si
dhe detyrimet qė ndalojnė agresionin; (ii) shkelja e
rėndė e sė drejtės sė vetėvendosjes sė popujve,
si dhe e atyre tė drejtave, qė e dėnojnė krijimin
dhe sundimin me forcė tė zotėrimit kolonial; (iii)
mosrespektimi i normave qė sanksionojnė robėrinė,
aparteidin dhe gjenocidin; (iv) shpėrfillja e normave
qė kanė tė bėjnė me mbrojtjen dhe me ruajtjen e
ambientit tė njeriut, si dhe tė atyre qė e
ndalojnė ndotjen masive tė atmosferės dhe tė
deteve.( Yearbook of the International Law
Commission,1975, vol.II, p.55-59; Yearbook of the ILC,
1980, vol.II, part 2, p.30; State Responsibility
and the Unmaking of International Law: in Harvard
International Journal, no.29, 1988, p.1; International
Responsibility by E. Jimenez de Arechaga, in Manual
of Public International Law, London, 1968, p. 531,
534).21
Sa mė sipėr, sipas rregullave dhe normave tė sė
drejtės ndėrkombėtare, ndėr tė tė tjera, krime
ndėrkombėtare konsiderohen: agresioni, zotėrimi
kolonial me forcė, gjenocidi, robėria dhe aparteidi,
si dhe piratėria nė detin e hapur(sipas sė drejtės
klasike ndėrkombėtare). (G.Gilbert, The
Criminal Responsibility of States, ILC(39), 1990,
p.345; )
Pėr ti rikujtuar kryerėsit-atavistė sllavė (si
dhe mbėshtetėsit e tyre, tė brendshėm dhe tė
jashtėm) se tė gjitha kėto lloje tė krimeve
antishqiptare dhe antinjerėzore i kanė kryerė ndėr
shekuj nė dėm tė shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė
Etnike, si dhe nė dekadėn e fundme tė shekullit XX
(1989-1999) e deri mė sot tė fillimshekullit XXI
(2003), ėshtė e domosdoshme, qė tė japim njė
kronologji shumė tė shkurtėr faktografike tė
historisė poilitike dhe gjeopolitike, tė etapave mė
karakteristikie tė procesit tė kolonizimit dhe tė
aneksimit tė gjysmės (50%) sė kombit shqiptar dhe
tė territorit indigjen tė Shqipėrisė Etnike nga
ana e Serbisė, e Malit tė Zi, e FYROM-it dhe e
Greqisė.
Ska dyshim se, rrėnjėt e sė keqes sė
kolonializmit tė shteteve tė theksuara serbosllave,
kanė zėnė tė shtrihen nė thellėsinė dhe nė
gjerėsinė e tokės etnike shqiptare definitivisht (
de facto dhe de jure) qė nga vendimet famėkeqe
antishqiptare tė Kongresit tė Berlinit (1878), kur
fuqitė e mėdha evropiane gjysmėn e territorit tė
Shqipėrisė Etnike ia dhuruan sihariq Serbisė
(Kurshumlinė, Bllacėn, Vranjėn, Leskovikun, Nishin,
Preshevėn, Bujanocin, Medvegjėn, Kosovėn, Shkupin,
Tetovėn, Strugėn, Dibrėn, Kumanovėn, Manastirin,
Ohrin dhe tėrė rajonin e Pollogut); Malit tė Zi (Plavėn,
Gucinė, Hotin, Grudėn, Ulqinin dhe Tivarin);
Greqisė ( Ēamėrinė etj.). Duhet tė nėnvizojmė
se, pėrveē jetėrsimit tė paligjshėm tė gjithė
kėtij territori kompakt shqiptar, Serbia dhe Mali i
Zi, nė tė njėjtėn kohė, bėn spatrimin etnik tė
shumicės sė kėtyre trojeve, nė veēanti tė
trevave tė Kosovės Lindore, duke i vrarė, duke i
djegur dhe, duke i shpėrngulur shqiptarėt nga vatrat
e tyre ilirike-arbėrore. Pėr tė realizuar kėtė
projekt gjenocidal antishqiptar, Serbia dhe Mali i Zi,
nė veēanti pėrfitojnė nga transaksionet e
Perandorisė Osmane (sulltanėt e sė cilės, pa
kurrfarė tė drejte morale, as ligjore ia patėn bėrė
teslim Serbisė dhe Malit tė Zi hiq mė pak se 50%
tė vilajetit shqiptar. Mirėpo, serbėt dhe malazezė,
qė sot, e 100 vjet tė shkuara, nė asnjė mėnyrė,
nuk janė treguar mirėnjohės as ndaj sulltanatit, as
ndaj Turqisė sė sotme. Pėrkundrazi, i konsiderojnė
armiqė sikurse edhe shqiptarėt, natyrisht, duke i
ndėrruar tezat edhe nė kėtė rast konkret dhe, duke
e vėnė nėn hipotekė tė derisotme tė Sėmurin
e Bosforit, kinse, pėr shkak tė simetrisė fetare,
i ka favorizuar shqiptarėt nė disfavor tė bizantit
mesjetar ortodoks. Kjo akuzė ėshtė aq vulgare dhe
transparente, saqė nuk meriton elaborim tė mėtjemė,
sepse vetė fakti qė, edhe sot e asaj dite ,
shqiptarėt dhe tokat e tyre ende kanė ngelur nėn
kurorėn mizore tė ortodoksizmit kolonial
serbomalzez, sheshit dėshmon se religjoni islam dhe
pushteti sundimtar anadollak 500-vjeēar, ka qenė me
trup dhe me shpirt nė anėn e favorizimit tė
elementit serb ortodoks, e jo tė shqiptarėve, nė
asnjė mėnyrė. Fatkeqėsisht, historia e ka
dėshmuar tė kundėrtėn. Sikur tė kishte qenė
ashtu, siē pohojnė tezat e paqėndrueshme tė
politikės, tė kuazishkencės dhe Kishės Ortodokse
Serbe, Shqipėria Etnike, do ta kishte lirinė dhe
pavarėsinė e saj, qė nga Kongresi i Berlinit, 1878)
dhe tė fuqive tė mėdha evropiane. Kėtė e provon
edhe krijimi i Lidhjes sė Prizrenit (1878) si
antitezė historike, kombėtare dhe politike e
pezullimit praktik tė vendimeve tė padrejta tė
Kongresit tė Berlinit nė copėtimin, aneksimin dhe
nė pushtimin kolonial tė trojeve etnike shqiptare.
Mirėpo, aspiratat dhe lufta ēlirimtare kombėtare e
Lidhjes sė Prizrenit pėr ti rikthyerė terrioret
e saj nė zotėrimin e titullarit tė ligjshėm
historik-shqiptarėve, ngelin tė pakurorėzuara, pėr
shkak tė thyerjes sė saj ushtarakisht nga Perandoria
Osmane, si dhe nga Rusia dhe aleatėt e saj. Kjo pati
pėr pasojė qė, nė vazhdimėsinė e mėpastajme
historike, gjysma e shqiptarėve dhe e Shqipėrisė
Etnikie tė mbetet koloni e Serbisė, e Malit tė Zi,
e Greqisė (nė kohėn mė tė re, qė nga viti
1990-2003) dhe e FYROM-it.
Etapa e dytė e rikonfirmimit (pėrmes
reprezalieve dhe gjenocidit) tė kolonizimit tė
Shqipėrisė Etnike nga ana e imperialistėve
serbosllavė, fillon tė intensifikohet nga shtatori i
vitit 1912, si dhe nga gushti i vitit 1913, si
rrjedhim i vendimeve tė kundėrligjshme historike tė
Konferencės sė Londrės (dhjetor 1912- gusht 1913),
sipas tė cilave Serbisė, Malit tė Zi dhe Greqisė
ligjėrisht iu dhurua 50% e territorit autokton
shqiptar, tė cilin status kolonial serbosllav e ka
edhe sot Shqipėria Etnike. Gjtihashtu, vitet
1918-1919, shėnojnė etapėn e tretė tė kolonizimit
tė Shqipėrisė Etnike, sepse Mbretėria
Serbe-Korate-Sllovene, pėrmes krimeve tė terrorit
gjenocidal, tėrėsinė terriotirale dhe tė
popullatės sė saj shqiptare, e pėrthithin brenda
kufijve shetėtorė serbomalazez. Njė akt i kėtillė
kriminal (sipas sė drejtės ndėrkombėtare)
ndėrkombėtar i Mbretėrisė Serbe-Kroate-Sllovene
ėshtė i dėnueshėm edhe sipas neneve 20 dhe 22(4)
tė Koventės sė Lidhjes sė Kombeve(1919). Po ashtu,
edhe gjatė viteve 1919-1941, shfaqet etapa e katėrt
e koloniazimit tė Shqipėrisė Etnike nga Mbretėria
Jugosllave ( de facto dhe de jure Serbia e Madhe,
kufijtė kolonialė tė sė cilės mėpastaj, qė nga
viti 1945, i trashėgoi edhe Jugosllavia
Socialiste(Serbia e Madhe) e Josip.B.Titos, e Dobrica
Qosit, e Slobodan Milosheviqit, dhe e Vojsilav
Koshtunicės), qė njėkohėsisht ishte nė
kundėrshtim flagrant me Konventėn e theksuar tė
Lidhjes sė Kombeve, sepse zyrtarisht, ajo deklarohet
dhe trajtohet si koloni jugosllave, e cila popullohet
me kolonistėt serbė dhe me malazezė, boshatiset
duke i vrarė dhe, duke i shpėrngulur me dhunė, me
terror dhe me gjenocid me qindra e mijėra shqiptarė
kryesisht nė Turqi.
Duke filluar qė nga Lidhja e Prizrenit(1878) e
deri me pėrfundimin e Luftės sė Dytė Botėrore,
shqiptarėt kanė zhvilluar kryengritjet dhe luftėrat
e rezistencės kundėr kolonmizimit dhe rikolonizimit
tė Shqipėrisė Etnike, kėtė e dėshmon edhe
Rezoluta e Konferencės Nacionalēlirimtare e Bujanit,
mė 2 janar 1944, sipas sė cilės Kosova
pėrkufizohej si shtet sovran dhe pjesė e pandashme e
Shqipėrisė Etnike. Mirėpo, (pjesėrisht, Qeveria e
Pėrkoshshme Shqiptare e Vlorės sė Ismail Qemalit,
28.XI.1912) nuk kanė arritur qė ti kurorėzojnė
objektivat dhe imperativin e tyre tė ēlirmit, tė
ribashkimit dhe tė pavarėsisė sė plotė politike,
kombėtare dhe terrioriale, pėr shkak tė agresioneve
dhe ndėrhyrjeve invaduese militariste tė vendeve
fqinje sllave, tė ndihmuara drejtpėrdrejt nga
Perandoria Osmane, Rusia dhe Franca. Tė gjitha fazat
historike-politike tė pushtimit kolonial tė
Shqipėrisė Etnike nga ana e Serbisė sė Madhe, dhe
e vendeve tė tjera fqinje sllave (FYROM-i dhe Greqia),
sipas Kartės sė Kombeve tė Bashkuara dhe tė sė
drejtės ndėrkombėtare, pėrbėjnė krim
ndėrkombėtar, qė nė vijimėsi karakterizohet nga
koherenca e gjenocidit, e agresionit, e terrorizmit, e
aprateidit dhe e kolonializmit.
AKSH-ja ėshtė antitezė e kolonializmit shekullor
sllav,
dhe kundėr ēdo fundamentalizmi terrorist vendor
dhe ndėrkombėtar
Po qe se analizojmė vėmendshėm dhe me
objektivitet retrospektivėn historike tė tė gjitha
kryengritjeve dhe luftėrave tė lėvizjeve
ēlirimtare kombėtare shqiptare kundėr hegjemonizmit
dhe kolonializmit serbomadh sllav, duke filluar qė
nga Lidhja e Prizrenit (1878), lėvizjet
kaēake(1912-1941), UĒK-ja, UĒPB-ja, UĒK-ja e deri
te AKSH-ja, do tė shohim se historiografia, politika
e tė gjitha regjimeve serbomalazeze sllave (bizantine,
monrakiste, mbretėrore, socialiste, komuniste,
fashiste, diktatoriale-demokratike) dhe Kisha
Ortodokse Serbe, tė gjitha kėto lėvizje ēlirimatre
kombėtare shqiptare, antikolonialiste dhe antisllave
, i ka quajtuar terroriste,
turko-fundamentaliste islamike, separatiste
dhe shqiptaromėdha. Edhe sot, kėto janė ndėr
armėt kryesore strategjike dhe taktike tė politikės,
tė shkencės dhe tė Kishės Ortodokse Serbe, qė
rrumbullakėsojnė teknologjinė e propagandės
subversive-ndėshkuese dhe tė diplomacisė ushtarake
kundėr luftės sė drejtė ēlirimtare kombėtare
antikolonialiste, edhe tė Armatės Kombėtare
Shqiptare(AKSH-sė), edhe tė Frontit pėr Bashkimin
Kombėtar Shqiptar (FBKSH). Mirėpo, pavarėsisht nga
lakmia e shfrenuar paranoide e politikės kolonialiste
serbomadhe, qė shqiptarėt dhe Shqipėrinė Etnike, ti
mbajė edhe mė tej si pasuri legjitime tė saj,
duke e pėrdoruar parullat e rreme dhe demogagjike
para bashkėsisė ndėrkombėtare, se AKSH-ja ėshtė
terroriste, politika, shkenca dhe inteligjencia
shqiptare nuk kanė asnjė aryse, qė tė heshtin para
akuzave tė kėtilla shpifėse, sepse veprimet,
organizimi dhe Programi i AKSH-sė, nuk kanė pėr
objekt asnjė segment tė ēfarėdo qoftė terrorizmi
(individual apo grupor), por kanė karakter tė
luftės sė lėvizjeve nacionalēlirimtare , qė
ėshtė nė funksion tė luftimit tė tė gjitha
formave terroriste tė kolonializmit serbosllav, i
cili, edhe sot, ėshtė duke sunduar barbarisht mbi
Kosovėn, pėrkatėsisht Shqipėrinė Etnike. Njė tė
drejtė tė kėtillė tė ekzistencės dhe tė
veprimit tė AKSH-sė (me mjete politike paqėsore,
dhe luftėn si mjet tė fundit) kundėr kolonializmit
tė dhunshėm, agresionit, terrorizmit dhe aparteidit
serbomalzez, tė shtrirė nė hapėsirat e
Shqipėrisė Etnike, e mbėshtet dhe e favorizon
ligjėrisht edhe e drejta ndėrkombėtare, si dhe tė
gjitha instrumenetet e tjera juridike tė ligjshme tė
rendit juridik pozitiv ndėrkombėtar.
Sipas Platformės, veprimet luftarake tė AKSH-sė
nuk kanė asnjė element a veēori tė luftės civile
apo tė ndonjė konflikti tė aramatosur me karakter
tė brendshėm ose tė jashtėm terrorist, por kanė
karakter tė pėrgjithshėm tė luftės sė lėvizjeve
ēlirimtare kombėtare, dhe antikoloniale. Nga
strategėt dhe specialistėt ushtarakė shqiptarė,
pėrkufizimi i nocionit tė AKSH-sė, ėshtė bėrė
nė pėrputhje tė plotė ligjore me njė sėrė
konventash dhe rezolutash pėrkatėse, tė miratuara
nga ana e Asamblesės sė Pėrgjithshme tė Kombeve
tė Bashkuara, qė kanė karakter ligjor tė
luftėrave ēlirimtare kombėtare kundėr sundimit
kolonial dhe tė huaj, dhe kundėr regjimeve raciste,
tė cilat njėkohėsisht duhet tė konsiderohen si
konflikte tė armatosura ndėrkombėtare nė kuptimin
e Konventave tė Gjenevės 1949. (Prtocol I of
1977, article 1/4/; Article 2 of the Geneva
Conventions of 1949; Resolution of the General
Assembly on Independence of Colonies 1514/XV/ 1960;
Resolution on Racial Discrimination 1965; Resolution
2446/XVIII/ 1968; Resolution 2625/XXV/1970 on Friendly
Realtions of States; Resolution 3103/XXVIII/ of 1973;
Resolution 2529 /XXIV/ of 1960).
Tė gjitha dispozitat e kėtyre rezolutave dhe
konvetave, tė theksuara (si edhe rezolutat dhe
konventat e tjera, qė u referohen drejtpėrdrejt
ēėshtjes sė luftėrave tė lėvizjeve ēlirimtare
kombėtare, dhe tė sė drjetės sė vetėvendosjes,
qė si instrumente legale luridike, e pėrjashtojnė
ēdo formė tė kolonializmit, tė gjendocidit, tė
agresionit, tė aparteidit dhe tė terrorizmit
ndėrkombėtar), duhet tė zbatohen dhe respektohen
nė praktikėn e pėrditshme nga ligjet dhe
ligjshmėritė e fuqive kolonialiste, si dhe nga
shtetet e tjera tė bashkėsisė ndėrkombėtare.
Kėtė korpus tė rregullave, tė normave dhe tė
parimeve tė sė drejtės ndėrkombėtare, qė
pėrbėjnė kuintesencėn e pėrmbajtjes juridike tė
Kartės sė Kombeve tė Bashkuara, do tė duhej ta
kishte marrė nė konsideratė, edhe
kryeadministratori i UNMIK-ut, Mihael Shtajner, kur
AKSH-nė e ka shpallur si organizatė terroriste,
si rrjedhim i trysnisė sė vazhdueshme tė politikės
propagandistike tė regjimit kolonial tė Unionit
Serbomalazez. Pėr drejtėsinė dhe tė drejtėn
ndėrkombėtare, vendimi i theksuar politik i
M.Shtajnerit ėshtė invalid (nul), sepse aktin gueril
(me rastin e hudhjes nė erė tė njė ure, qė
ndodhet nė territorin e Kosovės Veriore) tė
njėsitit ushtarak tė AKSH-sė, e ka kualifikuar si
akt terrorist, i cili sipas rregullave dhe
normave tė sė drejtės ndėrkombėtare, ėshtė nė
kolizion flagrant me karakterin dhe me pėrmbajtjen e
luftės sė lėvizjeve ēlirimtare kombėtare, dhe nuk
ka asnjė shenjė ngjashmėrie ose barazimi me terrorizmin
vendor, as ndėrkombėtar. Tė rikujtojmė se, akti i
theksuar i njėsitit gueril, ėshtė kryer nė
mėnyrė tė ligjshme nga njėsiti special i Armatės
Kombėtare Shqiptare(AKSH), qė ėshtė nė pėrputhje
edhe me Nenin 1, paragrafi 4 tė Protokollit I tė
Gjenevės(1977), ku shprehimisht thuhet: se ky
duhet tė zbatohet nė mėnyrė decidive nė
konfliktin e armatosur nė tė cilin njerėsit
luftojnė kundėr sundmit kolonial, okupimit tė huaj
dhe kundėr regjimeve raciste pėr tė ushtruar tė
drejtėn e vetėvendosjes. Ky nen ėshtė sajesė e
parimeve themelore tė Kartės sė Bashkuara, dhe tė
Rezolutės sė marrėdhėnieve miqėsore dhe tė
bashkėpunimit ndėrmjet shteteve (Rezoluta 2625/XXV/,
1970, e miratuar nga Asambleja e Pėrgjithshme e
Kombeve tė Bashkuara).
Pjesėtarėt e AKSH-sė mund tė dėnohen
pėr zhvillimin e aksioneve tė tyre guerile tė
luftės ēlirimtare kombėtare kundėr sundimit dhe
gjenocidit kolonial serbosllav, por kursesi si terroristė,
ashtu siē po veprojnė gjykatat policore-politike nė
hapėsirat e Shqipėrisė Etnike nė pėrndjekjen dhe
nė dėnimet me brug tė tyre deri nė 15 vjet (siē
ishte rasti i Gjyaktės sė Strugės), mirėpo
aksionet e tilla kanė karater tė taktikės sė
luftės guerile, si formė e ligjshme e luftės
ēlirimtare kombėtare antikolinialiste e AKSH-sė.
Duhet tė nėvizojmė faktin se, sipas sė drejtės
ndėrkombėtare, nė rast se pjesėtarėt e AKSH-sė
kryejnė ndonjė akt tė pakontrolluar ndaj
pjesėtarėve (pėrfaqėsuesve tė shteteve tė huaja
ose tė organizatave tė ndryshme ndėrkombėtare nė
Kosovė, nė FYROM, ose gjetkė) tė forcave
ndėrkombėtare (UNMIK, KFOR), atėherė, ska
dyshim se, ekzison baza ligjore, qė ato tė
kualifikohen dhe tė dėnohen si akte terroriste.
Mirėpo, shikuar realisht gjendjen nė teren, nuk
ekziston asnjė arsye, qė forcat ushtarake tė
AKSH-sė tė konfrontohen me forcat paqeruejtėse as
nė Kosovė, as nė FYROM, as nė Kosovėn Lindore, e
as nė Republikėn e Shqipėrisė, sepse ato me arsye
tė plotė i konsiderojmė forca paqėsore dhe
ushtarake, tė mbrojtjes sė interesave vitale tė
shqiptarėve nė Ballkan. Edhe pse provokimet e
pėrditshme janė aq perfide dhe, aq me prapaskena tė
rrezikshme nga ana e propagandės kolonialiste
serbomalazeze, maqedone dhe greke, assesi dhe, bi
asnjė bazė nuk guxojnė tė vijnė nė shprehje
fėrkimet e Armatės Kombėtare Shqiptare(AKSH) me
trupat e theksuara ndėrkombėtare, as me
pėrfaqėsuesit legalė tė pėrfaqėsive diplomatike
konsullore, ose tė organiztave tė ndryshme
qeveritare ose joqeveritare anembanė Shqipėrisė
Etnike, sepse kėtė e donė, dhe janė duke pritur
pushtuesit kolonialė sllavė tė shqiptarėve.
Mirėpo, ne kėtė kartė, patjetėr, duhet tua
djegim nė dorė aktorėve tė terrorit kolonial
dhe tė gjenocidit sistematik serbosllavė mbi
shqiptarėt dhe tokat e Shqipėrisė Etnike.
Politika dhe lufta ēlirimitare antikoloniale e
shqiptarėve, duhet tė jetė e bashkėrenduar dhe e
sinkronizuar si nė kuptimin e sė drejtės kombėtare,
ashtu edhe tė asaj ndėrkombėtare. Fundja, askush
nuk ka arsye ti frikėsohet lindjes dhe veprimit
tė faktorit ushtarak shqiptar, sepse ai ka vetėm
karakter ēlirimtar kombėtar, dhe do tė jetė faktor
vendimtar i mbrojtjes sė interesave jetike kombėtare
dhe shtetėrore si pėr shqiptarėt, ashtu edhe pėr
interesat e tė gjitha minoriteteve padallim, dhe pa
kurrfarė diskriminimi, kudo qė shtrihen dhe jetojnė
brenda kufijve tė Shqipėrisė Etnike. Natyrisht, nga
faktori ushtarak shqiptar, frikėsohen dhe janė
skeptikė vetėm ato regjime koloniale serbosllave,
qė e kanė mizėn mbas veshi, si pasojė e
hipotekės koloniale shekullore tė Shqipėrisė
Etnike. Mirėpo, kėtė sėmundje kronike, mund ta
shėrojnė, po qe se nė mėnyrė paqėsore, dhe tė
ligjshme (sipas sė drejtės historike dhe, ashtu si
parashikohet me ligjet, dhe me normat juridike tė
bashkėsisė ndėrkombėtare) gjejnė gjuhė tė
pėrbashkėt me shqiptarėt, qė pėrfundimisht tė
heqin dorė nga sundimi kolonial i tėrėsisė
territoriale tė Shqipėrisė Etnike. Ndryshe,
pavarėsisht nga koncesionet e mundshme dhe tė
paparashikuara tė politikės kozmopolite shqiptare
nė favor tė zgjatjes sė agonisė dhe tė ankthit
kolonial serbosllav, nuk ka mė asnjė gjasė minimale,
se do tė pėrsėritet pragmatizmi historik i
politikės pushtuese gjenocidale tė Serbisė dhe tė
Malit tė Zi nė eliminim e ushtrive shqiptare nga
vatrat e tyre tė Shqipėrisė Etnike.