Fadil Sulejmani Rektori i Nderit apo Rektori i Turpit

Unė si njėri ndėr studentėt e parė tė Universitetittė Tetovės, pėr hir tė sė vėrtetės dhe njohjes thelbėsore tė opinionit me gjendjen dhe prespektivėn e Univeristetit, e ndjej si obligim moral dhe kombėtar ta publikojė njė vėshtrim analitik tė rrjedhave qė nga themelimi e deri mė sot dhe me kėtė tė jap njė porosi pėr ta mbrojtur institucionin Universitet i Tetovės dhe lehtėsuar zyrtarizimin e tij. Mendoj se njeriu guximtar duhet heshtur ēėshtjet por njeriu e din ose e kupton se njėherė duhet tė ndodhin disa procese e pastaj tė thuhet ajo qė duhet mu nė momentin e duhur. Edhepse unė jam studenti i parė por jo i vetmi i parapėrjashtuar nga ish Rektori Fadil Sulejmani pėr hir tė ēėshtjes heshta atėherė por sot pėr hir tė ēėshtjes do ta publikoj tė vėrtetėn. 
Problemi zgjidhet atėherė kur identifikohet shkaku. Posa e kemi identifikuar shkakun zgjedhim strategjinė dhe mjetet pėr eliminimin e problemit.
Qė nė fillim problemi apo pengesa kryesore pėr zgjidhjen e ēėshtjes sė arsimit shqip u identifikua nga intelektualėt dhe nismėtarėt qė dėshironin tė krijonin Universitet me standarde tė njohura ndėrkombėtarisht. Nga ana tjetėr edhe pushteti i atėhershėm socialdemokrat, tanimė i rikthyer nė skenėn politike tė Maqedonisė e kishte nuhatur atė. Pėr disa ishte i dobishėm, e disave ua prishte planet. Intelektualėt shqiptar nuk kishin as strategji dhe as mjete pėr ta eleminuar problemin por ama edhe rrethanat e krijuara nuk e lejonin kėtė. Nuk ishte punė guximi por ishte thikė me dy teha tė sulmohet miti i rrejshėm qė nė tė vėrtetė ishte pėrbindėshi qė rruante thesarin e fituar me djersėn e popullit apo tė heshtej dhe ku tė del le tė del.
Personi i quajtur problem numėr nji atėherė identifikohej me vetė institucionin e quajtur Universitet i Tetovės, kjo ishte ngulitur nė kokat e njerėzve. Kjo e bėnte F.Sulejmanin tė paprekshėm. Ky njeri me ngut kishte shpallur veten Rektor nė mesin e shumė tjerėve tė cilėt nuk i kishin vėnė shumė rėndėsi se kush do tė ishte i pari. Prandaj i mbyllėn sytė qė mė vonė ta paguanin shtrenjtė. Pėrshtypja e parė qė linte ky njeri i shpallur Rektor tek popullata ishte se ky ishte trim dhe patriot kurse tek pala tjetėr ishte armik dhe figurė me tė cilėn mund tė bėhet spektakėl humori. Pak njerėz e njihnin mirė.
Pasi qė e kishte studiuar problemin dhe ishte informuar nga bashkėqeveritarėt shqiptarė Lubomir Frēkovski ministri i atėhershėm e kishte formuluar thėnjen se "Kjo ishte njė foshnje e lindur e vdekur."
Por ata bėnė njė gabim tė cilin pas inēizimit tė trurit tė Rektorit Sulejmani e pėrmirsuan. Ata nė fillim e burgosėn atė, por pasi qė e panė se nė mungesė tė tij Universiteti bėnte hapat e vėrtetė kah pėrmbushja e standardeve edukative dhe menaxhuese ndėrkombėtare, si duket e pėrpunuan Z. Sulejmanin dhe e nxorėn nga kafazi duke i dhėnė mision tė qartė qe thėnjen e Frēkit ta bėjė vision real. 
Unė personalisht nė periudhėn pėrderisa Z. Sulejmani ishte nė burg, nė emisionin e drejtpėrsėdrejtė 'Bez Naslov no so Povod' e pata mbrojtur Univeristetin e Tetovės por edhe vetė Fadil Sulejmanin si Rektor i kėtij Universiteti. Mė vonė kuptova se ky emision, i vlersuar si mė i shikuari atėbotė, ishte bėrė me qėllim tė degradimit dhe pėrbuzjes tė nivelit tė studentit tė Universitetit tė Tetovės dhe ishte bėrė me urdhėr tė ministrisė sė punėve tė mbrendėshme. Por ndodhi e kundėrta, sė bashku me pėrfaqsuesen e Fakultetit Pedagogjik ngadhnjyem pėrkundėr lajkave tė udhėheqėsit tė emisionit Z. Velickovski i cili pas kėtij dėshtimi tė emisionit u largua nga puna dhe pėrkundėr injorancės tė pėrfaqsuesėve tė studentėve tė Universitetit Shėn Kirili dhe Metodi. 
Me tė dalur nga burgu, Z. Sulejmani, tė cilin sipas dėshirės sė tij e kishim dėrguar nė burg mu si thonin nė atė kohė me zurla dhe tupana filloi "t'i bjerė kofes me shqelm.' Kėtė shprehi e kishte krijuar qė mė herėt kur e kishte eliminuar nga loja viktimėn numėr nji, Sefedin Harunin, Prorektor me ngjyra PPD-je. Edhepse kjo ishte pėrkrahur nga PDSH-ja e atėhershme i nderuari Prorektor Murtezan Ismaili paraqiti me goje dorėheqjen e tij meqė vlersonte se akuzat pėr shkarkimin Z. Haruni nuk kishin bazė. Z.Ismaili nuk ishte nė dijeni se ēpo ndodhė nė prapaskenė. Fadil Sulejmani e pranoi kėtė pa njė pa dy por senatorėt ku dominonin njerėz tė PDSH-sė nuk e lejuan kėtė tė ndodhė. 
Derisa zotėri Sefedin Haruni lexonte 12 faqet e mbrojtjes, Senati e shkarkoi dhe zgjodhi Prorektorin e ri, Z. Agni Dikėn tė propozuar nga Fadil Sulejmani vetė. (Nė kėtė mbledhje isha i pranishėm sė bashku me Jusuf Mustafain atėherė student i gjuhės angleze nga Tetova dh asitent i tanishėm qė edhe ndoshta ėshtė pėrjashtuar nė ndėrkohė nga Fadil Sulejmani.).
Nė burg vizitorėt e shpeshtė zyrtarė tė PPD-sė, atėherė nė pushtet, e kishin bindur Z. Sulejmanin se Agni Dika dhe Murtezan Ismaili ia kishin marrė primatin. Ia paguajtėn kaucionin dhe ia caktuan misionin. Ky mision ishte tė nxiret PDSH-ja nga Universiteti.
Me vrap u thir edhe njė mbledhje e Senatit ku Z. Sulejmani kėrkonte me ēdo kusht dorėheqjen e Prorektorit Murtezan Ismaili i cili nė kėt rast tha, " Dorėheqjen e kam dhėnė me gojė dhe me gojė e tėrhjek."
Fadil Sulejmani doli jasht kontrollit dhe kėrkonte me ēdo kusht tė miratohet dorėheqja. Kėsaj i ndihmonte edhe Kryetari i atėhershėm i Senatit Milaim Fejziu i cili mė vonė do tė nxiret jashtė nga miku i afėrt Z. Rektori dhe tė shpallet tradhėtar. Kjo ishte mbledhja e Senatit nė tė cilėn Senatorėt gjatė fjalosjeve u kėrcėnuan se do tė kėrkojnė dorėheqjen e Rektorit Sulejmani. Kjo nuk ndodhi por ishte njė shenjė se Z. Sulejmani duheshte tė ndėrmerr diēka, e kjo ishte ndryshimi i raporteve nė Senat. Atėbotė Fadil Sulejmani i cili e kishte sharrė PPD-nė nė njėmbledhje tė degės sė PDSH-sė nė Tetovė, po i njejti filloj deklaratat kundėr siē i quante liderėt e PDSH-sė 'mjekrat." Ky ishte moment kur kameleoni ndryshoi ngjyrėn e kuqe nė tė kaltėrt.
Pėrkudėr pozicionimit tė ri, Z. Sulejmani e kishte vėshtirė t'i eliminojė Prorektorėt tė cilėt i bėnin rezistencė dhe kėrkonin qė tė raportojė gjendjen financiare. Studentėt kishin krijuar njė simpati pėr dy prorektorėt por Z. Sulejmani punonte edhe ndėr tokė edhe mbi tokė dhe i theu studentėt me biseda informative dhe kėrcėnime. Bėri si bėri i shkarkoi tė dy Prorektorėt dhe kėsaj i kontribuan njė numėr i profesorėve dhe nėpunėsve qė do tė shkarkoheshin mė vonė kur mė tė mos ishin tė nevojshėm dhe lojal. Edhepse publikisht deklaroheshte se nė Universitet nuk kishte politikė, politika ishte aty. PPD ra nga pushteti dhe u fut nė UT kurse PDSH doli nga Universiteti dhe u fut nė pushtet. Duke mos dashur tė merren me problemin Fadil Sulejmani hoqėn dorė nga UT pėr tė hapur Universitetin e Evropės Juglindore ose Univeristetin e Shtulit, siē ėshtė bėrė zakon tė quhet nė popull. Kjo njėkohėsisht sipas tyre duheshte ta linte Fadil Sulejmanin me shkop nė dorė. 
Por megjithate ky ishte fillimi i sundimit diktatorial tė Mbretit DUT (Diktator i Universitetit tė Tetovės). Pasuan shkarkime tė mėdha tė stafit sipas taktikės shfytėzo dhe hidh, derisa njė ditė nuk bėnte as diskriminim partiak, pėrjashtonte pa pardon. Po qė se nuk i shkonin pėr shtati Rektori Sulejmani tanimė ish Rektor ua bėnte qefin, bilebile i shpallte tradhėtarė. Njė ndėr tė parėt qė u pėrjashtua ishte edhe sekretari i parė i Universitetit tė Tetovės Rufat Beadini. Ky numėr kishte arritur 170 profesorė Universitarė tė pėrjashtuar dhe nė mesin tyre njė numėr i madh nėpunėsish. Tė gjithė ishin tė shpallur tradhėtar nė gazetėn Studenti tė cilėn unė e kisha udhėhequr qė nga fillimi. Kjo mė nuk ishte Studenti, por revista Rektori pasi qė mė kishte parapėrjashtuar dhe shkarkuar nga posti kryeredaktor i revistės. Pėrveē uzurpimit tė revistės, Z. Sulejmani i kishte hequr pavarsinė Unionit tė Studentėve me dhunė dhe kishte vėnė pula tė dėgjueshme nė ato pozita. Nė atė kohė studentėt e lėvizjes studentore dhe shokėt e mi studentė ishin pėrndjekur, disa ishin burgosur, disa ishin arratisur e disa ishin shpallur terroristė dhe akuzoheshin pėr procesin e bombave tė hedhura nė disa pjesė tė Maqedonisė. Kurse shoku Fadil patė kėrkuar diferencimin e tyre.
Ndodhi lufta ēlirimtare dhe u arrit marreveshja e Ohrit kurse pas kėsaj u mbajtėn edhe zgjedhjet nacionale. Skena politike ndryshoi, krahu i luftės i organizuar nė parti politike tė quajtur BDI fitoi dhe i nxori jashtė loje tė dy partitė rivale tė paraluftės. Ky ndryshim i skenės politike paralajmronte edhe ndryshime nė Universitet dhe rreth atij. Njė numėr i profesorėve tė pėrjashtuar pas skadimit tė mandatit tė dytė tė Rektorit Sulejmani, ishte vetėorganizuar dhe kishte zgjedhur pėr Rektor Z. Remzi Nesimin por Rektori i skaduar Sulejmani nuk e kishte njohur kėtė dhe i kishte shpallur ilegal dhe puēist. Ky grup ishte i pėrkrahur nga Fazli Veliu funkcionar i lartė i BDI-sė.
Nuk mund tė lė anėsh dhe tė mos pėrmend kėtu rastin e Rufi Osmanit, njeriut dhe kombėtarit qė kishte sakrifikuar mė shumė se gjithkush tjetėr pėr ēėshtjen kombėtare, njeriun qė nė moshėn mė tė mirė dhe nė kulimin e karijerės sė tij kishte humbur mė tė afėrmit, dhe shėndetin duke u tretur nė burg pėr flamurin e shenjtė kuq e zi. Kėtė njeri, F. Sulejmani e kishte ofenduar rėndė nė njė takim me njė delegacion tė huaj ku i nderuari Rufi Osmani kishte shprehur gatishmėri pėr reforma. Pėrveē qė e kishte sharrė nė stilin e tij, " sakatin e nėnės," ai kishte tentuar ta godasė me njė gjėsend. A ka marri mė tė madhe se kjo? Po Fadil Sulejmani e kishte sharrė edhe Akademikun Rexhep Qosja rast qė atė botė u botua edhe nė tė pėrditshmen Flaka. Sharrja ishte e ngjajshme, "Mjekrėn e nėnės."
Fadil Sulejmani me qė nuk mundeshte tė rizgjidhet pėr sė treti kėrkonte pėr Rektor njė njeri kukėll. Kjo nuk do tė ishte e lehtė me njeriun i cili pas presioneve tė mėdhaja kishte pranuar kandidimin pėr Rektor. Figura tė shquara kishin kėrkuar nga Z. Abdyli qė tė pranonte kandidimin. Edhe vetė Fadil Sulejmani e kishte lutur duke i thėnė ti je azreti 'Isa' shpėtimtar i Universitetit tė Tetovės. Kuptohet, Z.Abdyli nuk e kishte pranuar kėtė ofertė. Por zotri Sulejmanit i duheshte dikush qė ai mund ta blente dhe pastaj ta shutonte kah tė dėshironte. Ata qė i ka pėrjashtuar e dinė mė sė miri kėtė kurse atyre qė ende i rrijnė pranė do tu vije rradha.
Pas insistimeve tė mėdha tė miqėve dhe dashamirėve edhe pėrkundėr shėndetit tė ligė, Z. Abdyli kishte pranuar tė kandidohet. Por Rektori i skaduar nuk i besonte askujt. Pushtetin duhet ruajtur me ēdo kusht. Pėr ta siguruar kėtė, ai i kishte hyrė ndryshimit tė statutit pėr tė njimijtėn herė sė bashku me bashibuzukėt qė i kishtė mbledhur nė gjoja Senat. Z. Sulejmani kishte 10 vite pėrvojė dhe mbi tė gjitha ai e kishte pėrvetėsuar mirė kėtė zanat. Nėn hije ai do t'i bėjė edhe 10 vite sundim, e mbante mendja. Kishte angazhuar njerėz qė gjoja e mbronin, por ne realitet misioni i tyre ishte ta kontrollonin.
Pas disa viteve pasi qė kisha kryer fakultetin kisha rast disa herė ta visitoja Universitetin, por shumė gjėra kishin ndodhur, pėr tu dėshpruar. Unė qė atėherė kur kush s'guxonte ta hap gojėn pėr Universitetin mora guximin t'i them publikisht qeverisė sė atėhershme, "Ne jemi tė vėrtetė, ne egzistojmė, ne dimė tė krijojmė institucion ku krijohen vlera," undalova nga rrojet e universitetit tė angazhuara nga Fadil Sulejmani dhe u kontrollova sikur tė isha i dyshuar. Mė paramendoni mua duke kaluar nė pjesėn Sovjetike tė Berlinit nė vitet 50-60. E ngjajshme ishte kjo skenė. Duheshte tė kaloj murė tė Berlinit pėr tė hyrė nė Universitetin tė cilit ia kisha kushtuar rininė dhe pėr tė cilin edhe sot jami gatshėm ta jap jetėn.
Cka ndodhi kohėve tė fundit nė Universitet? Absurdi i llojit tė veēantė. Kryetari i bordit Ilegal Fadil Sulejmani e kishte xhveshur nga kompetencat Rektorin e ri tė zgjedhur Dr. Ramiz Abdylin i cili kishte platformė diametralisht tė kundėrt me atė tė Z. Sulejmanit. Por z. Sulejmani kėto ndryshime statutare i kishte bėrė gjatė konkursit tė shpallur qė ėshtė shkelje ligjore dhe morale por kjo atij nuk ia prishte punėn fare. 
A thua vallė si do tė ishte Universiteti pa Fadil Sulejmanin? Pse nuk u shkatrua Universiteti nė periudhėn kur ai ishte nė burg? Pėrse Fadil Sulejmani i bėn kėto truqe dhe gjithmon gjindet nė anėn e kundėrt sidomos tani kur partia shqiptare nė pushtet e ka hapur procesin e zyrtarizimit? Kush humb mė shumė nė kėtė rast, studentėt apo Fadil Sulejmani qė i paska blerė djalit banesė nė Londėr. Banesėn nė Tetovė, tė blerė me paratė e tubuara nga populli dhe veturėn e Universitetit a do t'ia bėjmė hallall? Pėr ēfarė paska punuar ky i nderuar? A thua ēėshtja e arsimit shqip ka ngelur vetėm mbi supet e Z. Sulejmanit? Vaj halli pėr atė popull qė ka mbetur vetėm me njė trim e njimilion tradhėtarė e frigacakė. Kėtu mund ta shtojmė edhe njė proverb qė thotė "Ai qė shpall tradhėtar 100 vetė ėshtė tradhėtari vetė." A ėshtė Fadil Sulejmani pengesė e pushtetit sllavomaqedon apo i kontribuon atij? Pse Fadil Sulejmani nuk i ka dhėnė raport financiar Rektorit Ramiz Abdyli? Te kush raporton Fadil Sulejmani pėr shpenzimin e parave tė popullit gjatė kėtyre 10 viteve? Me cilėn tė drejtė ish Rektori Fadil Sulejmani e pėrjashton Rektorin e tanishėm Ramiz Abdyli, tė cilit Z. Sulejmani nuk i ka raportuar pėr tė bėmat nė 10 vjeēarin e sundimit diktatorial. A thua Fadil Sulejmani qė i ka njohur masat e dhunėshme Serbe nė Kosovė duke e promovuar doktoraturėn tek Rektori i dhunshm Radivoje Papoviq ėshtė mė patriot se Ramiz Abdyli qė i ka kontribuar ēėshtjes kombėtare duke u radhitur nė mesin e 2000 shkenctarėve botėrorė, nga Instituti Biografik i Universitetit tė Kembrixhit si dhe nė mesin e 5000 personaliteteve te shekullit nga Instituti Biografik Amerikan? Ky njeri qė gjithė jetėn ka shkruar vepra shkencore pėr Fadil Sulejmanin qenka pėrtac? A nuk ėshtė kjo qesharake? A duheshte tė shpallet Rektor nderi apo Rektor turpi "i pandehuri"?
Po qė se analizohet edhe mė thellė metodologjia e veprimit dhe veprat e ish Rektorit apo Kryetarit tė vetėshpallur tė bordit jolegal, Sulejmani, krijohet njė imazh i njė nėne qė mbyt foshnjėn e vet dhe kjo pikėrisht ėshtė realizim i dėshirave tė armiqėve tė edukimit siprorė tė shqiptarėve. Nga gjithė kjo lindin edhe barcoleta. Si psh., Pėrse Bill Clinton nuk u shpall veten ndonjė kryetar bordi tė shpikur tė Shteteve tė Bashkuara pėr t'ia marrė kompetencat Bushit? Pėr arsye se akoma s'ėshtė njohur me Fadil Sulejmanin, mu pėr ate. Ky i fundit do t'ia kisht mėsuar kėto dredhina pėrmerak.
Nė aspektin politik veprimet e Sulejmanit natyrisht ju konvenojnė partive rivale qė humbėn zgjedhjet kurse kjo sigurisht ėshtė njė sfidė e rrezikshme pėr BDI-nė, partinė nė pushtet e cila ka premtuar zyrtarizimin e arsimit sipror pėrkatėsisht UT-sė. Nė aspektin kombėtarė kjo nuk i konvenon askujt pėrveē armiqėve shekullorė tė shqiptarėve.
Gjatė gjithė kėtij elaborimi parashtrohen edhe shumė pyetje, se nė cilin mulli ēon ujė kjo sjellje e Fadil Sulejmanit? Sidomos sjelljet e fundit shpiejnė nga njė provokim pėr luftė qė pėr momentin nuk i konvenon askujt pėrveē Fadil Sulejmanit. Qėllimi nuk ėshtė tė merret Universiteti si shkas pėr tė provokuar luftėn pėr bashkim kombėtarė por si tė mbulohen gjurmėt e korupcionit, keqpėrdorimeve dhe bėmt e tija. Lufta pėr bashkim tė trrojeve pėr momentin quhet paqė, paqė mė se e nevojshme pėr shqiptarėt e Maqedonisė qė kėrcnohet nga njeriu mė i mjerė i tė gjitha kohrave. 
Nėse kėrkohet zgjidhja e ēėshtjes sė Universitetit tė Tetovės, ēelėsin pėr atė e ka vetėm platforma e Rektorit tė nderuar dhe personit mė tė ēiltėr dhe mė kombėtar nė tė gjitha trrojet shqiptare, Prof. Dr. Ramiz Abdyli. 
Studentėt qė mendojnė tė zgjedhin ēėshtjen e investimit tė tyre disa vjeēarė dhe ardhmėrinė e tyre duhet tė shkojnė pas njeriut qė u ofron zgjidhje. Fadil Sulejmani ėshtė e kaluar, ėshtė mit dhe pėrallė qė mund vetėm t'ua vazhdojė vuajtjet deri nė pakufi. Tė gjithė intelektualėt, studentėt qė nga gjenerata e parė, ish luftėtarėt dhe i gjithė spektri politik, faktori nė skenė dhe prapaskenė, i gjithė populli pa dallim duhet sot ose kurė ta pėrkrah Rektorin Ramiz Abdyli qė do tė thotė tė pėrkrahet ēėshtja e arsimit shqip dhe ēėshtja e shqiptarėve nė Maqedoni.
Sot ose kurrė! Universiteti ėshtė i popullit nuk ėshtė i individit i cili nė vend se tė hynte nė histori si Rektor Nderi hyri si Rektor Turpi.
Kjo mund tė quhet edhe epitaf mbi varrin e njė miti tė rrejshėm qė rrėnohet dhe qė do t'i nxejė pėrfundi kriminelėt, kuislingėt, servilėt, kameleonėt dhe gjithė ēka ka pėrreth veti.

Autori i kėtij artikulli ėshtė Isamet Bakiu, student i gjeneratės sė parė, kryeredaktor i parė i Revistės "Studenti", i diplomuar nė Universitetin e Tetovės nė degėn e gjuhės dhe letėrsisė angleze qė momentalisht punon si konsulent, menaxher nderlidhjeve nė njė organizatė qeveritare Amerikane nė Prishtinė.