Democraci se jo mahi...!? 

Demokraci se jo mahi...!?

Njė autobombė shpėrtheu nė Prishtinė, shumė protesta, dhe si zakonisht UNMIK-u vazhdon hetimet

Vota e popullit si dekor, dekretet nė fuqi

Steiner ua kthen pėrfaqėsuesve tė popullit ligjin pėr shkollimin e lartė dhe dekreton legalizimin e Univerzitetit serb nė Mitrovicė (zbaton ndarjen etnike nė UNMIK-istanin multietnik)

Agim Vuniqi, Michigan, SHBA

Loja nė Kosovė dhe rreth Kosovės po merrė pėrmasa tė dramacitetit, agjensitė e lajmeve shėnojnė rastin e eksplodimit tė njė autobombe qė ka dimensione tė terrorizmit, meqenėse eksplozivi ėshtė vendosur nė vendin qė frekuentohet mė sė shumti nga tė rinjtė e Prishtinės, kjo nxjerrė nė sipėrfaqe edhe dobėsinė e policisė sė UNMIK-ut, se nuk ėshtė e aftė tė mbajė nėn kontrollė sigurinė e qytetarėve. Lajmet shėnuan tragjedinė e cila fatmirėsisht nuk mori jetėra njerėzish, shumė prej tyre lidhin  rastet nė kronologji qė vėrtetė ėshtė njė statistikė e saktė (meqė edhe FBI dhe policia shtetėrore nė SHBA nxjerr konkluzione nga statistika), por nė rastin e Kosovės ėshtė vėshtirė tė nxirret pėrfundimi dhe tė nxirret ndonjė konkluzion nga e gjithė kjo. Motivi ėshtė njė ndėr indikatorėt thelbėsor pėr tė zbėrthyer rastin. Motivi nė anėn shqiptare nuk ekziston meqė:

Shqiptarėt janė tė interesuar pėr njė stabilitet tė shoqėrisė pas tė gjitha traumave nga lufta, janė tė interesuar tė plotėsojnė standardet e parashtruara nga Bashkėsia ndėrkombėtare pėr tė pėrmbushur normat pėr zgjidhjen e statusit definitv tė Kosovės (meqė iu ėshtė lidhur laku rreth qafe, ekonomia nuk funksionon, indeksi i papunėsisė ėshtė vazhdimisht nė rritje, paga mesatare e tė punėsuarve qė buxhetohen nga UNMIKU sillet rreth 120 deri 135 Euro, derisa inflacioni gėrryen dhe arrinė nė 10%.
Institucionet vendore jane plotesisht te margjinalizuara dhe vazhdimisht bėjnė kompromise, duke shpresuar se do te bėhen faktor i vendosjes nė rrjedhat e gjithėmbarėshme).

Motivi ėshtė i pėrkryerė pėr serbet e pėrkdhelur (ēuditėrisht nuk ka brengosje pėr pakicat tjera, tė cilat veē janė integruar nė shoqėrinė shqiptare duke i krijuar hapėsirė vetes pėr njė tė ardhme mė tė mirė) ata vazhdojnė ta mbajnė nėn tension Kosovėn, duke bėrė obstrukcione, si nga qeveritarėt serbė ashtu edhe nga serbėt vendor, tė cilėt me decenie kanė qenė popullata mė e privilegjuar nė Kosovė, sidomos nė kohėn e Millosheviqit. Ata ishin dorė e zgjatur e regjimit fashist tė Millosheviqit, ende janė nė kujtesė autobusėt dhe trenat e mbushur pėrplotė me serbėt e Kosovės, tė cilėt kryenin me pėrpikėri urdhėrat e Millosheviqit dhe protestonin nė Slloveni (u penguan nga qeveria sllovene), nė Kroaci, nė Bosnjė e sidomos nė Kosovė duke tubuar qindramijėra serbė pėr tė ngritur shtizat e luftės kundėr tė gjithė bashkėqyetarėve tė deridjeshem, ata paguheshin me mėditje nga arka e Kariqėve (bossin e tė cilėve kryeministri Gjingjiq e quan Kenedi i Serbisė).

Kosova-"toke e premtuar" vazhdon tė jetė teren pėr presione politike, nga serbėt, tani duke kushtėzuar edhe bashkėsinė ndėrkombėtare me kompromise pėr serbėt me pranimin e Kartės Kushtetuese nė mes tė shteteve Serbi-Mal i Zi (po qė se pranohet nė OKB me kėto ndryshime, atėherė synimi i pavarėsisė pėr shqiptarėt do tė jetė i vėshtirėsuar, meqė raportet ndėrshtetėrore nuk krijohen me deklarata politikajsh, por me dokumente tė karakterit ndėrkombėtarė tė mbėshtetura nė marrėdhėniet ndėrkombėtare).

Serbėt nuk janė tė interesuar pėr demokratizimin e Kosovės, ata janė tė interesuar-kėtė asnjėherė nuk mohojnė, pėr kėthimin e policisė dhe ushtrisė kriminale serbe, tė cilėt sė bashku me serbėt vendore masakruan, djegėn (mbi 10,000 dhe dėbuan dhunshėm mbi 1,000,000 shqiptarė).

Standardet e bashkėsisė ndėrkombėtare janė si hekur i nxehtė mbi kokat e shqiptarėve: Si mund tė arrihet standardi i shoqėrise multietnike, kur nė Kosovė vendosė UNMIK-u, qeveria serbe dhe serbėt vendor. Si mundė te arrihet multietniciteti kur nuk ka pajtim etnik? Si te arrihet pajtimi etnik kur pala qė kriminalizojė bashkėqytetarėt asnjėherė nuk u pendua pėr kėtė? A vlejnė standardet vetėm pėr palėn shqiptare apo ato duhet zgjėruar edhe pėr serbėt vendor por edhe pėr Serbinė (kjo ėshtė e paarritėshme meqė rezoluta e hekurtė 1244 vlenė vetem pėr palėn shqiptare, e cila pėsojė nga barbarizmi serbė, u vodhė e tėrė teknologjia nga uzinat e Kosovės, njė pjesė u shkatėrrua edhe nga bombardimet e NATO-s meqė nė to apo rreth tyre ushtria okupatore serbe kishte fshehur armatimin).

Motivi mund te gjendet edhe brenda nė strukturat e UNMIK-ut (!?), tė cilet asnjėherė deri mė tash, asnjėrin nga rastet serioze nuk arritėn ta zgjedhin, brenda kėtyre strukturave ka apo mund tė ketė edhe tė punėsuar nga sigurimi shtetėror i Serbisė. Dyshimi bazohet edhe nė atė qė janė nėnshkruar disa marrėveshje me qeverinė dhe policinė serbe e pėr kėtė nuk ėshtė njoftuar opinioni por edhe parlamenti i Kosovės, pėr tė cilat institucione aq shumė flet Steineri nėpėr metropolet e botės, tė cilat mė se shumti i pėrbuzė.

Ende pa u hulumtuar shkaqet e tragjedisė nė Prishtinė Steiner ngriti tensionin politik me dekretin pėr lejimijn e punės sė Univerzitetit serb nė Mitrovicė dhe kėthimin e Ligjit per shkollimin superior nė bankat e parlamentarėve. Dy dekrete tė plotėfuqishme sipas kornizės kushtetuese dhe qė tė dyja tė kundėrligjshme nga spektri i tė drejtave dhe lirive tė njeriut, meqė multietniciteti nuk vlen vetėm pėr shiptarė, por duhet tė kishte vlerė edhe pėr Steinerin, meqė me kėtė akt ai nė tė vėrtetė bėnė ndarjen etnike, gjė qė ėshtė nė kundėrshtim me vetė rezolutėn 1244 (e cila komentohet vetėn nė drejtim tė ndrydhjes etnike pėr shqiptarėt).

Vetė fakti qė spitali i Mitrovicės gjendet nė pjesėn veriore dhe mbahet ende i okupuar nga serbėt (ėshtė shumė domethėnės), qė ėshtė edhe pjesė e qendrės univerzitare tė Prishtinės, meqė nė ato lokale aftėsoheshin mjekėt shqiptarė dhe jo shqiptarė, aftėsoheshin specializantėt e ardhshėm, asgjė nga ky institucion nė krye tė cilit ende gjindet krimineli Ivanoviq, i cili mbrohet nė liri nė bazė tė njė marrėveshje politike UNMIK-Ēoviq!?

Sjellja e UNMIK-asve ndaj mjeteve tė informimit ėshtė e patolerueshme, mungon transparenca e nevojshme, pa tė cilėn as qė mund tė mendohet demokratizimi i shoqėrisė, ngaqė nuk eshte aspak produktive ekskomunikimi i institucioneve demokratike tė Kosovės, tė cilat janė tė zgjedhura nga vota e popullit jo pėr tė qenė dekor por pėr tė vendosur pėr nevojat e shoqėrisė shqiptare, nuk mund tė nėnqmohet mė populli me deklaratat ēudibėrėse se shkaktar i shkatrrimit elektroenergjetik tė Kosovės ėshtė rrufeja, qė edhe pas ardhjes sė Reiderit shqiptarėt ēuditėrisht "kėnaqen" me premtimet e Steinerit duke u pėrballur jo vetėm me terrin fizik.