E drejta per tė jetuar i lirė rezervohej vetėm
pėr kombet-shtet anėtare tė OKB-sė, edhe po qė
se nė krye tė shtetit udhėhiqte diktatori, i cili
vazhdimisht shkilte rezolutat e "shtėpisė botėrore
tė drėjtėsisė" dhe tė gjithė pajtoheshin
se Sadam Hyseini ėshtė burim i sė keqes, por e
quajnė tė jashtėligjshmė rrėzimin e tij nga
froni
Kosova dhe shqiptarėt ishin pre e egėrsisė shtetėrore
tė Sadamit sėrb-Millosheviqit, kasapit tė
Ballkanit (ashtu e quante opozita sėrbe, nė
demonstratat e Beogradit, jo nė emėr tė lirisė,
por nė pėrpjekje pėr ndėrrimin e pushtetit).
Millosheviqi grinte e prente nė Kosovė, ndersa
liderėt evropianė i luteshin "qė mos ta
prente prenė mėnjeherė por dalėngadalė"
Nga Agim Vuniqi /SHBA/
Lufta dhe paqa ėshtė ēėshtje qė ėshtė shtruar
shumė herė nė zyret e ndėrtesės shumėkatėshe
tė OKB-sė. Janė shtruar shumėherė, edhe nga
shumė shtete qė nė emėr tė sovranitetit shtetėror
kanė shkelė kushtetutėn vendore, kanė shhkelur nė
vazhdimėsi tė drejtat themelore tė njeriut, duke
ua mohuar njerėzve tė drejtėn e shprehjes dhe
mendimit tė lirė, duke ua mohuar edhe tė drejtėn
pėr jetė dinjitoze, dhe tė drejtėn pėr jetė. Nė
objektin nga i cili duhet tė vendosej paqa, tė
vendosej siguria nga terrorizmi nė pėrmasa globale,
tė ndėrtohej demokracia-qė njė nga prioritetet
do tė kishte globalizimin e tė drejtave dhe tė
lirive tė njeriut, ēdo gjė zvarritej dhe nė emėr
tė interesave parciale shtetėrore lejohej krimi
shtėrėror nė emėr tė sovranitetit, ngase e
drejta per tė jetuar i lirė rezervohej vetėm pėr
kombet-shtet anėtare tė OKB-sė, edhe po qė se nė
krye tė shtetit udhėhiqte diktatori, i cili
vazhdimisht shkilte rezolutat e "shtėpisė botėrore
tė drėjtėsisė" dhe tė gjithė pajtoheshin
se Sadam Hyseini ėshtė burim i sė keqes, por e
quajnė tė jashtėligjshmė rrėzimin e tij nga
froni.
Sot nuk do tė ishtė kjo botė po tė mos
eksportohej nga SHBA -ja demokracia, e me kėtė
shpresa pėr tė jetuar i lirė, ngase liritė
individuale tė njeriut shkileshin sidomos nė Evropė.
Lufta nė Bosnje, Kroaci dhe sė fundit nė Kosovė
deshmojnė per pasojat e politikes sterile evropiane,
qė ishin tė bartura nė vetė Keshillin e
Sigurimit. Pėrgjegjesia qė bie mbi helmetėkaltėrtit
nė rastin e Srebernices, ėshtė rast eklatant i
mosveprimit tė dinosaurusit tė quajtur OKB. Mbi
250,000 tė vrarė dhe tė masakruar nė Bosnje janė
dėshmi e kohės.
Kosova dhe shqiptarėt ishin pre e egėrsisė shtėtėrore
tė Sadamit sėrb-Millosheviqit, kasapit tė
Ballkanit (ashtu e quantė opozita sėrbe, nė
demonstratat e Beogradit, jo nė emėr tė lirisė,
por nė pėrpjekje pėr nderrimin e pushtetit).
Millosheviqi grinte e prentė nė Kosove, ndersa
liderėt evropianė i luteshin "qė mos ta
prente prenė mėnjeherė por dalėngadalė".
Po tė mos ishte SHBA-ja dhe aleati i saj besnik
Britania, sot tė gjitha arat e Kosoves do tė ishin
me varreza masive. Millosheviqi i pėrkdheluri i
Moskės ngrihte dolli nė Beograd mė priftėrit rus,
nga tė cilet kishte bekimin per tė djegur Kosovėn
nė emėr tė ortodoksizmit, tė njejtėn gjė nuk
harroi ta ripersėritėte popi Amfelie gjatė
varrimit tė kryeministrit tė vrarė sėrb Gjingjiq,
duke vajtuar per ėshtėrat e shumė gjelatėve sėrb,
duke derdhur "lotė krokodili" per
popullin irakian dhe duke sulmuar Amerikėn.
Sė ēfarė janė arritjet nė fushėn e diplomacisė
globale tė OKB-sė tregon rasti i UNMIK-istanit,
mision i Kombeve tė Bashkuara qė u instalua nga
Sekrėtari i Pėrgjithshėm i OKB-sė Kofi Ahnan.
Autoriteti i PSSP ishtė i pakontestueshėm qė nga
vendosja e Kushnerit "magjistarit me shkop"
qė i pėrkdhelte shqiptarėt nė Kosovė dhe kur
kethehej nė zemrėn e kulturės evropianė nė
Paris i quante ata "budalla". Sovrani i
Kosovės z. Kushner kenaqej me pagėn e majme tė
diplomatit mė karrierė tė OKB-sė, dhe ua rrahte
krahėt liderėve shqiptarė, duke ua ofruar vetėm
"karrotėn" (pa shkop), qė me nje "mbyllje
tė syrit" ua ndajti Mitrovicėn, duke
instaluar komanden franqeze nė veri tė Mitrovices.
Nuk u harrua sovrani i Kosovės dhe u dekorua nga
"shtėpia akademike" Univerzitėti i
Prishtinės, ashtu sic u patė nderuar Tito-ja.
Lufta per shqiptarėt dhe Kosovėn ishtė vrragė e
pashlyerė. Ata gostitėn edhe "padishahun"
e dytė danezin mė mjekėrr z.Hakerup i cili ua
dhuroi shqiptarėve Kornizėn Kushtetuesė,
duke hapur mundėsinė e instalimit tė "vezirėve"
shqiptarė. Ekspertėt shqiptarė gėzoheshin qė
Korniza kishtė preambullė, dhe keshtu ata jetonin
nė "bashqen e ėndėrrave".
U gėzuam shumė pėr zgjedhje - sė pari ato lokale,
pėr tė ruajtur gezimin final pėr ato tė pėrgjithshme.
Tani kur kemi presidentin dhe presidencėn (rast
unik i organizimit shtėtėror tė kolektivizmit tė
eksportuar rus, ashtu sic ishte dikur presidiumi nė
BRSS dhe kryesia nė "RSFJ", qė nuk ishtė
i ndonjė rėndesie tė vecantė, as qė ėshtė
tash nė UNMIK-istan). Shqiptarėt u gezuan edhe per
faktin qė si sovran i tretė nė Kosove do tė
instalohet gjermani vital z. Shtajner, jetonin nė
ankth duke i ngulitur sytė nė ekranet televizive qė
ishin shprėhje e "pluripartizmit medial".
Ai pėrveq karrotės filloi tė pėrdori ngapak edhe
"shkopin e mėndafshtė", duke i bindur
politikanėt e moderuar shqiptarė tė ndėrtojnė
parlamentin, qeverinė dhe presidentin. Kėshtu nė
UNMIK-istanin multietnik shqiptarėt fituan "shtetin
faktik edhepse jo juridik", "de facto po",
"de jure jo".
"Le tė na rrojė pra OKB-ja"
Pajtohem mė demonstruesit nė shumė vende tė botės,
pajtohem me tė drėjtėn e tyre pėr tė protestuar
kundėr luftės, kjo ėshtė nė natyrėn e ēdo
krijesė njerėzore, ngase paqa ėshtė vlera mė e
madhe humane dhe njerėzorė qė nga koha e
Ademit-Adamit dhe Havės-Evės. Pajtohem nė qėndrimėt
e tyre tė solidarizimit me popullin e pafajshėm
irakian, ngasė ata nuk janė fajtorė qė nė
qytetin milionėsh tė Bagdadit jeton diktatori, i
cili u ndėshkua disa herė per shkeljen e ligjeve
nderkombetare, sidomos gjatė luftės irako-iraniane
(duke pėrdorur helmet kimike pėr shkatėrrimin e
njerėzve masovikisht) dhe gjatė invazionit nė
Kuvajt per tė qeverisur me rezervat e naftės pėr
tė forcuar pozitėn e tij nė Lindjen e Afert,
ngase Iraku shumė shpejtė do tė shtrintė
ndikimin dhe do tė eksportonte dhunėn edhe nė
shtetet e pėraferta si Arabia Sauditė, Siria,
Jordani, Irani, Turqia, duke shfrytėzuar sferat e
ndryshme tė interesit tė shteteve pėrrreth, ato tė
ndikimit rus dhe frėng.
Lidhur mė ngjarjet rreth luftės nė Irak, laurati
i shpėrblimit Nobel Imre Kertes konstatoi qė nė
emėr tė politikės ditore shfryhen ndjenjat antiamėrikane,
mė pasoja afatėgjata. Ai nė deklaratėn dhėnė
"Nepsabadasag", tė cituar nga "Magjar
so" tha qė per tė ėshtė shumė e
dhimbshmė qė marrėdheniet evropiano-amerikanė
janė shumė tė dėmtuara dhe sė kjo "nuk ėshtė
normale". "Mendoj qė Evropa jeton me vetėdije
tė rrejshmė" vlerėson Kertesi dhe shtoi sė
"ajo bėhet se Unioni Evropian nuk ėshtė
bashkim eksploatimi, dhe sė vetėm SHBA eksploaton
botėn dhe krijon globalizimin". Duke
konstatuar sė "edhe Evropa kėtė e bėni dhe
se zhvillimi i saj jetėsor pėrqėndrohet nė ato
perparėsi qė i kishte marrė nga bota e tretė, e
katėrt dhe e pestė", ai kėtė e plotėson mė
konstatimin se " e konsideron krizė
ashtu qė intelegjencia e majtė ketė nuk e merrė
parasysh". Kertesi konkludon se "pa SHBA
nuk do tė arrihej ēlirimi nga diktatura e Hitlerit
dhe Stalinit".