[/bar.htm]
 

 

Maqedonia dhe leksionet e Ēakallės Cervenkovski: Maqedonisė nuk i kanoset lufta

 

Nga ADRIATIK KELMENDI

Ngjarjet e fundit nė Maqedoni pėrfundimisht kanė vėrtetuar njė gjė qė shumė herė ėshtė pohuar kėtyre 12 vjetėve tė mbrama, pėrse ekziston ky shtet: se IRJM ėshtė shteti mė fragjil nė Evropė. Kėtė konkludim u pėrkujdes t'ia rikujtojė botės personi i cili ka zgjedhur pėr vete njė emėr tė ēuditshėm, Komandant Ēakalla (Ēakalle = njeri qė flet shumė e papushuar, llafazan – shpjegon fjalori) bashkė me grupin e tij me emėr jo vetėm tė ēuditshėm, por edhe tė frikshėm, "Njėsiti i vdekjes". Ky i ri ish-ushtar i UĒK-sė nga rrethina e Shkupit, i cili tani thirret nė emėr tė organizatės (me njė emėr, por siē duket shumė padronė) AKSH, me rrėmbimin e mė vonė lirimin e dy policėve maqedonas, ia ka dalė qė tė vėjė nė pikėpyetje sigurinė e njė shteti dy milionė banorėsh.
Janė disa momente tė cilat u kristalizuan lidhur me kėtė shtet me vetėm njė rrėmbim, i cili mund tė ndodhė nė secilin vend tjetėr tė botės dhe tė mos rrezikojė as pėrafėrsisht aq shumė sa ndodh kjo nė Maqedoni. Njė nga kėto momente tregon se sa e lehtė ėshtė sot nė kėtė republikė ish-jugosllave qė ndonjė person i pakėnaqur nga secili nacionalitet tė rebelohet dhe tė sfidojė gjithė qeverinė. Tjetri tregon pėr situatėn fare tė palakmueshme tė kėsaj qeverie, e cila parė realisht ėshtė e zėnė me dy kėmbė nė njė kėpucė. Duke pasur polici dhe ushtri jo fort tė popullarizuar te popullata tjetėr konstituuese e shtetit, shqiptarėt pra, kėto organe tė sigurisė nuk kanė se si tė veprojnė pėr tė arrestuar njė grup personash tė armatosur, ngase kjo njėkohėsisht do tė hidhte vaj nė vatrėn e pakėnaqėsisė sė tyre. E nėse ata, megjithatė, vendosin tė intervenojnė me veprime mė radikale kundėr kėtyre grupeve, kjo do tė rrezikonte me shpėrthimin e njė konflikti tė ri, sipas skenarėve tė parė tashmė nė Ballkan. Po ashtu, anėtarėt maqedonas tė qeverisė me veprimet e fundit kanė treguar se nuk u besojnė partnerėve tė tyre qeveritarė shqiptarė dhe se, rrjedhimisht, me kėtė krijojnė mosbesim dhe qėndrime kundėrthėnėse nė vetė ekzekutivin mė tė lartė tė shtetit. Dhe nė fund, nėse ajo pjesė maqedonase do tė vendoste tė niset nė njė ballafaqim final me mjete force me ata qė i quan "ekstremistė" e "terroristė", kjo do tė grishte dėnimin ndėrkombėtar dhe tė kthente shumė prapa Maqedoninė nė rrugėn e tyre tė filluar drejt Bashkimit Evropian, qėkur kanė nėnshkruar marrėveshjen e Stabilizim-Asociimit.
Tė gjitha kėto tregojnė se sa e pashpresė paraqitet gjendja nė kėtė shtet sot. Teksa politikanėt maqedonas vazhdojnė qė tė prologojnė pėrmbushjen nė tėrėsi tė marrėveshjes qė i dha fund konfliktit tė armatosur nė vitin 2001, Marrėveshjen e Ohrit, ata mė sė shumti kontribuojnė qė vendi t'iu rrėshqasė nga duart. Mbi tė gjithė, nė njė situatė tė tillė, vetė partitė qė fituan zgjedhjet e fundit, LSDM dhe BDI, nuk po ia dalin tė kenė njė zgjidhje qė nuk do tė rregullonte idetė e oponentėve tė tyre kryesorė politikė, liderve tė ish-partive qeveritare, Arbėr Xhaferi e Ljubēo Georgievski. Megjithėse tė kritikuara ndėrkombėtarisht, idetė e ngjashme tė kėtyre dy politikanėve, ku argumentohet se Maqedonia nuk ka mundėsi tė funksionojė si shtet multietnik, fatkeqėsisht vetėm sa kanė fituar peshė me episodin e fundit tė teatrit maqedonas. A flitet kėtu pėr largpamėsi?