Shqiptarėt pėrfitojnė pak nga privatizimi

  

Procesi i privatizimit tė kapitalit shtetėror nė Maqedoni pritet tė pėrfundojė deri nė fund tė kėtij viti. Por profesori i Ekonomisė, Rufi Osmani thotė se shqiptarėt kanė pėrfituar shumė pak nga ky proces.

Privatizimit nė Maqedoni, qė tani konsiderohet pothuajse i pėrfunduar.

Qė nga pavarėsia e kėsaj ish republike jugosllave, mbi 10 vjet mė parė, janė privatizuar mė shumė se 1600 ndėrmarje dhe kanė mbetur pėr tu shitur vetėm rreth 80 kompani me pronėsi shtetėrore.
Ministria e Ekonomisė thotė se mėnyra e re e shitjes sė ndėrmarjeve tė mbetura do tė bėhet me ankand, i cili do tė fillojė qė nga muaji i ardhshėm. Kjo ėshtė procedurė e re, pėr dallim nga ajo e deritanishmja, e cila kishte tė pėrcaktuar vlerėn e aksioneve nga kėshilli drejtues i Agjencisė sė Privatizimit.
Nė Ministrinė e Ekonomisė besojnė se duke filluar shitja nga ēmimi mė i vogėl I aksioneve mund tė thithet mė shumė interes.
Qeveria ndėrkohė sėrish do ta mbajė tė drejtėn pėr tė shitur me tender kompani qė do tė vlerėsohen si strategjike, megjithatė sipas zėdhėnėsit tė kėsaj ministrie, Goce Paēemski, i gjithė procesi I privatizimit duhet tė pėrfundojė deri nė fund tė vitit.
"Sipas ligjit ėshtė parashikuar njė afat qė privatizimi nė Maqedoni tė pėrfundojnė deri nė fund tė vitit2003. Nėse do tė zgjatet ky afat do tė shohim nė dhjetor", tha ai.
Procesin e privatizimit e kryen Agjencia pėr Privatizimin. Sipas drejtorit tė Agjencisė, Boshko Stefanovski, mėnyra e re e shitjes me ankand tė aksioneve ėshtė mė transparente.
"Thuhet se kjo mėnyrė ėshtė mė transparente sepse me shitjet e mėparshme, kishte shitje kompanish me ulje tė ēimeve tė aksioneve pa e bėrė kėtė gjė publike. Ne tani publikojmė nėpėr gazetat, nė internet dhe nė gazetėn zyrtare ēmimin e aksioneve qė do tė shiten me ankand", tha z. Stefanovski.
Por sipas profesorit tė Ekonomisė nė Universitetin e Tetovės, Rufi Osmani, me kėtė nismė qeveria mundohet vetėm tė heqė dorė nga ai kapital qė tani ėshtė i vogėl dhe qė ėshtė pronė shoqėrore. Sipas z, Osmani procedurat e privarizimit nė Maqedoni kanė lėnė mundėsi pėr keqpėrdorime.
"Bėhet fjalė pėr njė zgjedhje tė fundit tė qeverisė, qė me ēdo kushtė tė fitojė diēka nga ajo ish pasuri shtetėrore, ta nxjerė nė treg, tė heqė dorė dhe ta heq nga pėrgjegjėsia e vet. Nė kėtė rreth tė zgjedhjeve sistemore, ka pasur mundėsi tė keqpėrdorimeve tė shumta, sidomos nė pėrcaktimin e vlerės sė aksioneve. Nė ofrimin e mundėsive pėr njė kokurim tė ndershėm dhe transparent, dhe kompanitė nė fjalė nė mėyrė artificiale kanė nxjerrė punėn e tyre me rezultate financiare negative, tė cilat direkt kanė bėrė devalvimin e mėtutjeshmė tė vlerės sė aksioneve, tė prezantuara nė bursėn e Maqedonisė" tha ai.
Sipas profesor Osmanit, shqiptarėt pothuajse nuk kanė marrė pjesė nė procesin e privatizimit, sepse numri i tyre nė postet drejtuese tė kompanive ka qėnė tejet i vogėl:
"Duke u nisur nga supozimi se shqiptarėt realisht kanė qėnė tė punėsuar nė njė pėrqindje simbolike, diku kjo pėrqindje nuk ka arritur as 2 deri 3 pėrqind. Mundėsia qė shqiptarėt tė marin pjesė nė procesin e privatizimit nė mėnyrė tė barabartė, ka qėnė gati inegzistente," tha ai.
Ministria e Ekonomisė ndėrkohė thotė se pėr veē pėrfundimit tė privatizimit, dhe kalimit plotėsisht nė ekonominė e tregut, do tė ndėrmarrė edhe ndryshimin e rreth 70 akteve ligjore, tė cilat do tė mundėsojnė shmangien e barrierave administrative pėr investime tė reja.
Por ekspertėt ekonomikė thonė se pėr veē bazės ligjore, pėr thithjen e investimeve kėrkohet edhe njė qėndrueshmėri mė e madhe e situatės sė sigurisė.
Pas konfliktit tė dy vjetėve mė parė, edhe pse situata e sigurisė nė Maqedoni ėshtė pėrmirėsuar, ajo konsiderohet e brishtė.