Qendra për informim Lajmet.com

Përgjigje Aleksandër Zhulit, autorit të shkrimit "Tokat e pushtuara të një shteti europian", "Shekulli"- 15 qershor 2003

SHEKULLI - MBROJTËSE E PROPAGANDËS ULTRNACIONALISTE GREKE

Nexhat KITA

Ka rreth një javë që i kam postuar redaksisë së gazetës "Shekulli" një tekst reagimi, i shtyrë nga ndjenja e një lexuesi (nga shumë të tjerë) me të cilin kjo gazetë deshte të manipulonte. Redaksia hesht dhe nuk e boton shkrimin, ngase nuk i pëlqejnë faktet e paraqitura, me anën e të cilave lexuesi do të kishte një pasqyrë thjesht tjetër nga ajo që dëshiron autori i tekstit "Tokat e pushtuara." dhe shija politike e celularëve misteriozë të Shekullit. Në këtë mënyrë ajo vazhdon traditën e lavdishme të censurimeve e të misionit të vet të pashpallur.

Sa për ilustrim, ditë më parë në faqet e kësaj gazete lexuam një himn kushtuar "zotit Zhivkovic" të Serbisë, me përmbajtje shkumbë, kurse një tekst kundërshtimi me argumente graniti, të cilin nuk e sillte ndërmend autori i portretit politik të shovinistit serb, u botua në rubrikën e letrave të "lexuesve axhami". Me këso qëndrimesh, Shekulli cenon parimin themelor të lirisë së shkrimit - të dëgjojmë edhe mendimet me të cilat nuk pajtohemi. Sa për tema propagandistike të tipit të "Tokave." e të "Zotëri Zhivkovicit" Shekulli le të vazhdojë të shkruajë, por le të jetë i sugurtë se në ekspansionin jashta kufirit shtetëror të Shqipërisë suksesin indoktrinues e ka të papërfillshëm. Të kthehemi te thelbi i reagimit.

Nuk më kujtohen detajet e shkrimit të përfolur "Studente shqiptare në Qipron Veriore" të studentes Juliana Osmeni, por mbaj mend përshtypjen që kam nga ai. Ishte një artikull i tipit udhërrëfyes, me ide kryesore se një e re shqiptare ishte e kënaqur me jetën në studime dhe se i pëlqente qyteti në Qipron Veriore, ku ishte ambientuar. Në kishte ndonjë nëntekst politik artikulli me siguri se do më kishte lënë ndonjë përshtypje më të detajuar. Shkrimi u botua nga fundi i muajit mars(?) dhe kohë më parë, kur po mbaheshin negociatat për ardhmërinë e Qipros në Hagë, unë i dërgova gazetës Shekulli një artikull-skicë, ku përshkruajta me pak fjalë përmbajtjen e tekstit përfundimtar të Marrëveshjes së propozuar për Qipron, me një vështrim të shkurtër se si lindi kriza ndërmjet dy etnive (turke dhe greke). Gazeta manovroi ca me kohën (e marr me mend se nuk është pëlqyer gjykimi im për shkaqet dhe efektin e ndërhyrjes ushtarake të Turqisë) dhe pas dy- tri ditësh shkrimi im nuk ishte më aktual, ngase negociatat qipriote përfunduan të pasuksesshme, ashtu siç po parashikohej. Një javë pas, përafërsisht, doli i botuar artikulli "Studente shqiptare në Qipron Veriore"- Juliana Osmeni. E lexova shkrimin nga kureshtja se mos gjeja ndonjë informacion se si u prit ndërprerja e negociatave nga popullata turke e ishullit, ngaqë në çastin aktual, siç gjykohej, ishin ata që dilnin humbës nga moslëshimi pe i përfaqësuesve të tyre në bisedime dhe kohë më parë protestonin kundër udhëheqësit të tyre Rauf Denktash. Autorja, Juliana, nuk merrej fare me këtë temë, por fliste për përshtypjet e veta pozitive nga të qenurit studente në pjesën turke të Qipros.

Tashti, gati dy muaj e sa pas, lexoj një reagim tendencioz, me përmbajtje të pastër propagandistike, drejtuar formalisht si reagim kundër artikullit të J. Osmenit. Në të, reaguesi ia zë për të madhe asaj se përse nuk paskësh shkruar për Qipron ashtu si do t´ia kishte dashur shpirti autorit të tekstit të reagimit dhe "zbulon" si një lloj faji te studentja, sikur të na ishte kjo shkaktare që Qiproja na qenka e ndarë. Nuk ka asgjë të keqe kur njeriu flet për tragjedi njerëzore i shtyrë nga ndjenja e keqardhjes. Mirëpo, ngase nuk bëhet fjalë për një fatkeqësi natyrore, por për një konflikt që u shkaktua nga mentalitetet e atyre që ua shtruan shtratin fatkeqësive me paramendim e me pretendime që nuk kishin fare të bënin me shtytjen e mbrojtjes së lirisë e të pavarësisë së rrezikuar, atëherë kur merr e shkruan dikush mbi këtë problem, duhet të bëjë çmos për të ruajtur sensin e objektivitetit, ngase përndryshe nis e lundron sipas rrymave propagandistike që e marrin përpara. Në rastin tonë, A.Zhuli i pushtuar nga njëtrajtshmëria e paraqitjes së konfliktit qipriot, me gjithë vështirësitë që ka me gjuhën e tij të pushtuar shqipe dhe me drejtshkrimin e saj, nis e na shpjegon problemin qipriot, sikur të kishte ndodhur në një të kaluar të mjegulluar historike.

Fakti kryesor dhe i parë të cilin autori i reagimit duhej ta dinte është se burimi i konfliktit nuk ishin "konspiracionet neokolonialiste", por rrethanat jetësore, shoqërore dhe politike që u krijuan për turqit e Qipros pas pavarësimit të saj dhe rreziku imediat i anektimit të Qipros nga ana e Greqisë së atëhershme. Intervenimi ushtarak i Turqisë nuk erdhi si ndonjë reagim çasti ushtarak, për t´i bërë qejfin Anglisë. Ishte një hap i rrezikshëm, por edhe i pashmangshëm, i analizuar mirë sa iu përket rrjedhimeve politike dhe të sigurisë në rrafshin regjional dhe ndërkombëtar. Këto fakte nuk mundën t´i mohonin as miqtë më të verbër të grekëve.

Të rikujtojmë se njëri nga (tri) shtetet garantuese të pavarësisë së Qipros ishte edhe Turqia, e cila për të amortizuar (jo për të shmangur) hegjemoninë e palës greke të Qipros mbi popullatën turke në ishull, arriti që në dokumentin themelor ligjor të shtetit të ri të Qipros të siguronte të drejtën e koncensusit, ose të vetos, për etninë turke të Qipros. Êshtë shumë lehtë të lartësosh palën greke se na paskësh luftuar për pavarësi e liri dhe na paskësh qenë në radhët e para kundër nazifashizmit, por duhet të dihet se pala greke këtë liri e keqpërdori dhe mori ta gëzonte si të drejtë përjashtimisht për vete, madje edhe për të kërcënuar ekzistimin e etnisë turke. Nuk kaloi shumë kohë pas pavarësisë së Qipros dhe ata që na patën luftuar kundër nazifashizmimt, tashti me motive ultrashoviniste nisën të organizonin banda kriminelësh e vrastarësh, të dalë gjoja jashtë kontrolli të shtetit të Makariosit për të masakruar popullatën turke të Qipros. Është çudi se si nuk ndërmorën asnjëherë forcat e rregullta të Qipros ndonjë veprim kundër atyre "jashta kontrollit" brenda gjithë asaj kohe. Bëhej fjalë për vrasje në masë të popullatës civile turke dhe për rrënime fshatrash të kësaj etnie.Varroshat, ose varrezat masive, të zbuluara pas vitit 1974 ishin një fakt. Për këto krime nuk heshti as gazeta "Politika" e Beogradit, pasi ndërhynë forcat shtetërore turke më 1974.

Në planin politik, në Qipro më vitin 1963 u suprimua e drejta e vetos e etnisë turke. Që nga kjo kohë turqive të ishullit u merret edhe e drejta e votimit dhe nuk ka më përfaqësues turq në qeverinë qipriote. Grekët qipriotë nuk kënaqen me kaq. Më 1974 junta ushtarake mënjanon priftin Makarios dhe e merr pushtetin në duart e veta. Gjithë kjo po bëhet me bekimin e Athinës së atëhershme. Tashti më planet për aneksimin e Qipros, ose, sic thuhej, bashkangjitja e saj me Greqinë, bëhen të vetëkuptueshme. Lojërat e rrezikshme greke arrijnë kulminacionin dhe "Aeroplanmbajtësja e Mesdheut" rrezikohet t´i kalojë shtetit të Greqisë. A nuk mund të paramendonin lakmitarët grekë nga perspektiva e atëhershme se në çfarë ujërash të rrezikshme nisën të lundronin!

Kupa u mbush. Më qershor të vitit 1974 ndërhynë forcat ushtarake të Turqisë dhe me një të goditur vranë dy zogj. Ia shterën Greqisë lakminë për ta bërë të veten Qipron dhe, çka është edhe më me rëndësi, e mbrojtën popullatën turke nga persekutimet dhe krimet greke. Që nga viti 1974 turqit marrin frymë lirisht në atë vend të quajtur Qipro.

Êshtë e vërtetë që Turqia cenoi sovranitetin e një shteti të pavarur, mirëpo ajo ishte edhe garantuese e sovranitetit të Qipros sipas parimeve të marrëveshjes tripalëshe dhe parimi i respektimit të vetos u shpërfill me arrogancë nga ana e Makariosit dhe e atyre që e ndiqnin. Të mos harrojmë se, sic u tha më sipër, aventurierët hegjemonistë grekë, brenda e jashta shtetit të Qipros së atëhershme, ishin në udhë e sipër që t´ia testamentonin dikujt tjetër pavarësinë. Përveç kësaj, një gjë duhet të dimë. Nuk ka parime totale e të shenjta. Mbi parimin e sovranitetit të shtetit qëndron parimi i vetëm i shenjtë - e drejta universale e popujve për jetë dhe kur rrezikohet ky, parimet tjera humbin kuptimimn e tyre dhe shndërrohen në parime që stimulojnë dhe, në mënyrë të zhdrejtë, përmes tyre mbështetet krimi mbi popujt e pambrojtur. Ja përse intervenoi Turqia.

Vijmë te pasojat e intervenimit ushtarak të Turqisë. Akuzat kundër veprimeve të inkriminuara të ushtrisë turke nuk ishin krejtësisht të shpifura, që do të thotë se për mjaft raste ishin me vend. Kjo është një dukuri për keqardhje të sinqertë. Pas kësaj ndërhyrjeje ushtarake, në ishull nisi rrëmuja e dyndjes së popullatës në drejtime të kundërta: veri - jug dhe anasjelltas. E keqja e kësaj dyndjeje u manipulua dhe nisi të bëhet objekt shkrimesh e trajtimesh të ndryshme. Spekulimet me paramendim mbi këtë fatkeqësi ishin (dhe janë) ana më e shëmtuar. Në shtypin progrek për lëvizjen e popullatës turke përdorej fjala dyndje për t´u bashkuar (turqit), kurse për lëvizjet e popullatës greke përdorej fjala të dëbuar nga turqit. Të dëbuar në realitet ishin turqit e pjesës jugore të ishullit, kurse grekërit u larguan më shumë për shkak se pjesëtarë të familjeve të tyre ishin pjesëmarrës në krimet mbi popullatën turke. Dhe ishin ata që iknin nga veriu i ishullit që të shpëtojnë nga dora e drejtësisë dhe e hakmarrjes dhe afër mendsh që iknin së bashku me familjet e veta. Në këtë panik të shkaktuar shumë grekë ikën nga frika e hakmarrjes për fajet e krimet që kishin bërë të tjerët, ai grupi i të pafajshëmve, që do të mund të pësonte për shkak të akteve kriminale e vrastare të bashkëmendimtarëve të vet. Pati ndoshta që pësuan si ai druri i njomë ndërmjet drunjve të thatë në zjarr. Këso fatkeqësish i sjellin popullit të vet "forcat e dala jashtë kontrollit të shtetit", si në rastin e Qipros. Pati edhe turq që pësuan nga grekët në pjesën jugore të Qipros për shkak të tërbimeve të shkaktuara nga ndërhyrja e forcave të Turqisë dhe kjo është gjithashtu një fatkeqësi njerëzore. Për këtë arsye më duhet të pyes autorin e reagimit, mikun e ftuar në Qipron greke, nëse i ka rënë ndër mend të mendojë për këto rrathë të prera të fatkeqësisë së popullatës së Qipros - 74.

Në këtë reagim bëhet fjalë edhe për shkatërrime kulturore në pjesën veriore të Qipros. Problem që të ngjall neveri kur e kujton, por që është më i pranishëm brenda shtetit të Greqisë. Po ti që ke ardhë i ftuar në pjesën jugore të ishullit, ke dalë ndonjëherë e të sodisësh se sa objekte fetare e kulturore turke kanë mbetur pa u rrënuar? Nëse ka eventualisht të atilla që u kanë mbetur themelet të pashkulura, do t´i trajtojmë si të pacenuara. Shkruan në artikull se në pjesën veriore të Qipros ligjin e bëjnë mafiozët. Me siguri që e tepron dhe idenë e ke si të huazuar nga mediat serbe e sllavomaqedonase që gjejnë mbështetje atje ku të duket mirë ty. Është po ai kallëp akuzash që i bëhen Kosovës nga fqinjët "demokratë" - Serbia e IRJM- i dhe miqtë e tyre. Êshtë e njohur se në këto shtete nuk dihet se kush po i jep kujt mandat veprimi - mafia shtetit, apo shteti mafias, me mosmarrëveshje jo të pakta rreth kierarkisë pushtetare . Këtë lloj akuze nuk e mora me seriozitet, si fakt për gjendjen, por më tepër më hyri në punë për të vlerësuar se sa tendencioz e i partishëm që je.

Është për t´u verifikuar edhe ai shënimi statistikor për të AKB në Qipron greke, prej 17000 USD, ngase disa shënime flasin për një shumë prej 13700 USD, po për të njëjtin vit - 2001. Shuma ka mundësi të jetë ta zëmë më shumë se 17 mijë USD nëse një pjesë e transaksioneve pagesore bëhen nën tryezë, që është dukuri tipike për shtetet që kanë telashe me mafian, por sipas teje mafia na bënka ligjin atje te turqit e ishullit, por jo te pjesa greke dhe kjo do të ishte një përjashtim ogurmirë po të ishte puna kështu atje ku je ti i ftuar, në Qipron demokratike. Mos ke marrë vesh vallë se sa është shuma e valutave të depozituara në bankat e Qipros, të fituara nga krimi serb mbi popullatën boshnjake dhe shqiptare të Kosovës dhe e valutave të kryemafiozit Millosheviq me të birin dhe e kastës së tyre "të dalë jashtë kontrollit" të shtetit?

Pastaj do të pyetja se pasi na qenka kaq antinazifashiste e demokratike kjo Qiproja që të ka grishur ty, pse mbajti anën e Serbisë, në të gjitha konfliktet e fundit? A ke ndonjë shpjegim se përse është Qiproja greke kategorikisht kundër tregtisë së lirë brenda gjithë ishullit, që është parakushti i verifikuar i nisjes së shkrirjes së marrëdhënieve të acaruara kudo?

Ngaqë paraqitesh si militant i devotshëm i çështjes greke në ishull, mos, pra, na ishe ti në atë grupin e qytetarëve grekë që u nisën disa vite më parë në vijën ndarëse, ose të demarkacionit të ishullit, në atë misionin e shenjtë për të flakur e shkelur flamurin turk, siç iu deklaroi mediave të huaja babai i viktimës, (i grekut të ri) , i cili u ngjit për të hequr flamurin! Nëse nuk ke qenë, nisu e shko atje me miqtë e tuaj grekë dhe ndërmjetëso për t´i pajtuar me turqit, se ka njerëz që duan sinqerisht të pajtohen, por mos i merr me vete idetë e artikullit tënd. Artikullin flake dhe shkruaj një të ri, pasi të kesh dëgjuar edhe rrëfimet e të afërmive të viktimave turke. Shiko të vërtetën me dy palë sy.

Nëse je autor i mirëfilltë i i shkrimit të reagimit tënd, merre dhe rilexoje disa herë dhe shiko se për çfarë arsyeje e trajton Qipron si një të drejtë dhe një tokë përjashtimisht greke. A nuk je në dijeni se nën përkujdesin e autoritetit numër një të OKB-së u mbajtën negociatat e fundit dypalëshe grekoqipriote - turkoqipriote! A nuk ke mësuar gjë për përmbajtjen e Marrëveshjes së propozuar për Qipron, e cila u refuzua kryesisht nga pala turke! Ajo do të miratohet me fare pak ndryshime, pa marrë para sysh nëse do të pëlqejë, ose jo, ty e bashkëmendimtarëve. Kriza që parashikohej nuk do të ndodhë, me siguri.Të sugjeroj që të mos jetosh me ëndrrat hegjemoniste greke të para 1974-it, se këto mentalitete e shkaktuan plagën qipriote dhe po këto ëndrra sollën ndërhyrjen ushtarake të vitit 1974.