|
DEMOKRATĖT SIPAS DIKTATIT APO TĖ DIKTUAR - APO SI TJUA TREGOJMĖ RRUGĖN E ZOTIT KASNECĖVE SHQIPTARĖ NĖ MAQEDONI
Prof. dr. NEHAT SADIKU
Kur tek interpretimi dhe kuptimi i hapėsirės politike nė Maqedoni, tė parimeve si dhe ligjėsive tė saja vepruese ndryshon shumėēka, kėtė duhet pėrshėndetur si njė shkallė tė re tė zhvillimit tė mendimit kognitiv. Nė gjuhėn politologjike kjo nėnkupton, se autori i kėtij artikulli pati ardhur deri tek njohja ...pėr iluzionet e idealizmit politik dhe defetizmit shpirtėror tė atyre qė mundohen ta uzurpojnė dhe kolonizojnė sferėn publike sferėn e politikės duke i keqpėrdorur vlerat themelore demokratike, qė nė sferėn e njė gazetarie tė zhvilluar dhe kredibile vlen si njė argumentim i dobėt pėr platonistėt e fundit tek tė dyja komunitetet etnike nė Maqedoni, qė akoma i besojnė tezės, pa marrė parasyshė atė qė ndodhi nė Maqedoni, bota pėrreth nesh vlen si njė ambient, ku duhet ti pėrshtatemi realitetit tė ri, por nė politikė edhe mėtutje duhet ta vazhdojnė karrierėn politike shpirtėrat e korrumpuar dhe tė degjeneruar prej vetė pushtetit politik.
Vetitė themelore tė politikanėve tė vjetėr dhe tė rinj shqiptarė nė Maqedoni janė kėto: mungesė e pėrgjegjėsisė sė pėrgjithshme, mungesė sensibiliteti, mungesė dhimbsurie minimale pėr popullin shqiptar, aplikimi i vlerave siē janė tallja, kapriēio, batutat banale, ironizimi dhe ironia pa vend, provokimet e shėmtuara, prodhimi i sajesave dhe konditave tė njė spastrimi hesapesh me anė tė ndeshjeve vėllavrasėse pėr motive dhe profit politik; mungesė serioziteti; mungesė e njė sensi autokritik; ndotja e fjalorit politik me salca, tallje, shakara si dhe mungesa e njė koncepti shqiptar; zgjidhja e problemeve nė mėnyrė romantike; aplikimi i strategjisė ku sajohen interesat e ēastit; ngritja e flamurit kombėtar nė mėnyrė tė verbėrt; aplikimi i logjikės pėr mosndėrhyrje, si dhe vazhdimi i thellimit tė krizės sė besimit te njerėzit (ku si prodhues tė kėsaj gjendje paraqiten vetė politikanėt shurdharakė tė dyja komuniteteve etnike).
Nėnkryetari i PDSH-sė, Menduh Thaēi, simbol i kriminalitetit politik, social dhe ekonomik tek shqiptaret e Maqedonise. Prandaj kjo tregon qė sidoqoftė, nė ndėrgjegjen e popullit shqiptar, nė shtresimet e ndėrgjegjes sė tij ka filluar tė zėrė vend ideja e (mos)respektimit tė institucioneve dhe populli shqiptar me plotė tė drejtė dhe pėr shumė arsye, mė tepėr se kurrė kėrkon tė ketė shtet serioz, institucional, republikan tė vėrtetė dhe jo shtet me dokrra dhe me parulla shterpė siē qe Maqedonia gjatė kėtyre dhjetė viteve tė fundit. Ideja evropiane shqiptare nė Maqedoni duhet tė jetė forcimi i sovranitetit shqiptar, sepse jeta e sotme nė familjen evropiane, ėshtė garancia mė e mirė nė familjen evropiane dhe aleancėn atlantike mundėsisht ėshtė garancia mė e mirė pėr sovranitetin. Janė tė njohura rastet kur politikanėt shqiptarė nė Maqedoni, nė Kosovė dhe Shqipėri disa herė ngrenė flamurin e sovranitetit, sa herė u interesonte tė bėjnė gjėra jashtė kontrollit ndėrkombėtar. Ne shqiptarėt e Maqedonisė kemi pėrvojė tė hidhur, ē'do tė thotė ngritja e kėtij flamuri nė mėnyrė tė verbėr disa herė. Kush do ta bart pėrgjegjėsinė pėr ngritjen dhe uljen e flamurit herė pas here. Politikanėt nuk merren me gjėra tė kota, por politikanėt merren me gjėra eo ipso luksoze. Pa CONSENSUS gjithėshqiptar (brenda dhe jashtė atdheut), perspektiva jonė nė kuptimin e pėrgjithshėm (nė pėrthithjen e "aditivave" tė pluralizimit deokratik) tė zhvillimit politiko-shoqėror, do tė jetė e zymtė. Fatkeqėsisht mė sė miri kėtė sjellje tė papėrgjegjėshme e tregon ndėrgjegjja e kalbur e "ELITAVE politike dhe intelektuale shqiptare". Kjo ėshtė "deviza kryesore" e "patriotizmit" dhe e "patriotėve", e "pedagogėve" tė "politikės", tė "shkencės", tė "kulturės" dhe tė "traditės sė ndritshme" shqiptare: " Ata qė marrin vesh nė shkencė, nė politikė dhe nė ēėshtjet vitale kombėtare, tė izolohen, tė mbahen nė distancė..., se po qe se inkuadrohen nė rrjedhat politiko-arsimore e shkencore, do tna i prishin kurthat dhe planet mediokre grupore-klanore tė nahijeve e mahallave tė ndryshme... Biznisi i ēdo intelektuali tė vėrtetė shqiptar duhet tė jetė mbrojtja dhe afirmimi i interesit kombėtar dhe shtetror shqiptar. Mundet tė shtojmė, vetėm atė se akoma mbetet nė lojė ideja politike e definuar si Shqipėria etnike e coptuar nė provincat e saja nė vend tė Shqipėrisė etnike tė bashkuar shtetit tė pėrbashkėt shqiptar. Kjo lojė do tė luhet edhe gjatė kėtij shekulli, pėr kėtė nuk duhet dyshuar asesi.
Dyftyrėsia politike e fshehur pas skizofrenisė politike
Nė Maqedoni ka njė skizofreni politike, njė dyfytyrėsi politike. Paradoksi rrinė fshehur tek kėto tė fundit d.m.th. tek politikanėt, qė mundohen ta demonizojnė konkurrencėn, e vendosin nė sferėn e sė keqes, por nga ana tjetėr dualizmin apo defenstracionin politik e shfrytėzojnė, pėr tia ngritur ēmimin ofertės sė tyre politike, qė sipas kritereve tė shkencės politike nuk mundet tė vlejė si njė ofertė politike por si njė tendencė pėr tu kthyer nė politikė dhe pėr ta vazhduar kursin e vjetėr tė koalicionit qė nuk posedon as strategji e as program politik se si duhet zgjidhur ĒĖSHTJEN SHQIPTARE nė Maqedoni.
Asesi nuk janė duke e kuptuar apo thėnė ndryshe nuk duan ta kuptojnė, se po i shkaktojnė fatkeqėsi popullit shqiptar dhe nuk duhet ta teprojnė atė qė thotė populli, pėr zullumin e tyre duhet tė mbartin pėrgjegjėsinė. Nuk duhet ta teprojnė sepse populli shqiptar nuk meriton mė vuajtje tė tjera, njerėzit kanė shumė halle, shumė probleme, kanė shumė varfėri dhe nuk duhet tė shtohet fatkeqėsia e tyre. Kam frikėn qė lexuesit pas kėtyre fjalive hyrėse mos tė ma zenin pėr tė madhe se dijė gjėrat ti parashtroj vetėm nė aspektin e nivelizimit abstrakt, ku argumentet e parashtruara rrinė tė strehuara pas fjalėve boshe. Pėr ti ikur kėtij moskuptimi do tė mundohem, qė nė vazhdim gjėrat ti trajtojė prej njė kėndvėshtrimi tė ri apo tė shprehemi metaforikisht prej njė perspektive qė ėshtė e mveshur prej formės dhe pėrmbajtjes, apo prej mesazhit, qė e bartin elitat politike nė Maqedoni tė zhytura nė llomin e varfėrisė, nihilizmit shpirtėror dhe kriminalizimit tė tė gjitha segmenteve shoqėroro-politike.
Fillimi i ndėrtimit tė njė realiteti tė ri
Parashtrohet pyetja, se si do tė mundeshim t'i interpretonim rrethanat politike nė Maqedoni, qė janė tė reflektuara nė tri nivele: e para, tek ndeshja horizontale e pozitės dhe opozitės, e dyta, tek fushėbeteja e tranzicionit vertikal tė spektrit politik kontinuiteti dhe diskontinuiteti politik dhe e treta, tek konflikti potencial ndėrmjet komunitetit etnik shqiptar dhe atij maqedonas pėr zvarritjen e ndryshimeve dhe aplikimin e filozofisė politike pėr fillimin e ndėrtimit tė njė realiteti tė ri. (A concept for new reality - Koncepti pėr realitetin e ri).
Pa mos u zhytur thellė tek ujėrat e turbulluara tė kundėrshtive pėrmbajtėsore tė partive politike, qė tani pėr tani e pėrbėjnė koalicionin qeveritar apo pozitėn politike, si dhe partive qė veten e kanė shpallur si opozitė, nuk do tė mundeshim tė konstatonim, se ēka ėshtė duke ndodhur nė realitet nė Maqedoni me ata, qė e kanė ndotur ambientin politik. Nė rastin tjetėr na interesojnė edhe dallimet reale ndėrmjet dy blloqeve politike nė Maqedoni (asaj shqiptare dhe maqedonase) apo tė ashtuquajturave parti tė kontinuitetit, nga njėra anė, dhe tė ashtuqujaturave parti tė reja, nga ana tjetėr. E kam vėrejtur, qė nė kėtė lėmi tė nocioneve gjithėēka ėshtė bėrė me qėllim si e pakuptimtė, pėr t'i interpretuar dukuritė sipas logjikės sė pushtetmbajtėsve, kjo vlen si njė lėmi tejet arkaike, sepse asesi nuk i pėrgjigjet pozitės reale si dhe raportit ndėrmjet forcave politike. Pėr hir tė kėsaj, nė vazhdim, do tė flasim pėr tė majtėn, si dhe tė djathtėn (qė gjinden nė tranzicion), ku do t'i pėrdorim si sinonim subjektet e reja politike dhe ato tė vjetra apo tė modernizuara.
Dyshi i ri i demagogėve shqiptar: Ali Ahmeti dhe Arbėr Xhaferi
Si pikėnisje pėr kėtė artikull tejet polemizues, do ta parashtroja tezėn e politologut austriak Joseph Marko prej Fakultetit Juridik tė Karl Franzens Universität Graz, Austri, i cili e thekson: ... pėr ekzistimin e ndonjėfarė opozite tė vėrtetė nė Maqedoni asesi nuk mundet tė diskutohet. Kjo tezė e parashtruar vlente si tejet provokative gjatė zgjatjes sė konfliktit ndėretnik nė Maqedoni, por njėherit duhet ta vlerėsojmė si njė pikėnisje ideale, pėr t'i ofruar pėrgjegjet konkrete pėr shumė pyetje tė parashtruara prej njė vegimi tejet kritik apo prej njė distance kritike ndaj tė gjithė subjekteve politike nė Maqedoni. Qėllimi im ėshtė, qė nė kėtė artikull ti sqarojė disa synime, ku si pika referenciale i marr nė shqyrtim pėrvojat e mia personale qė mė patėn sjellur deri tek konstatimi, se autonomia e plotė individuale si dhe distanca kritike ndaj tė gjitha proceseve pėr analistin politik, vlejnė si njė imperativ kategorik ti tij. Vetėm nė kėtė mėnyrė mundet garantuar realizimin e lirisė sė shtypit apo fjalės sė shkruar.
A ėshtė opozita nė realitet aq apatike dhe e dobėsuar, qė mundet tė flasim pėr mosekzistimin e saj nė Maqedoni?
Me zhvillimin e zgjedhjeve tė fundit parlamentare nė Maqedoni para katėr vitesh, erdhi deri tek kalimi i pushtetit politik nė duart e tė ashtuquajturėve demokratė sipas diktatit apo demokratė tė diktuar si nė spektrin politik maqedonas dhe atė shqiptar. Se si do tė zhvillohen zgjedhjet e reja parlamentare nė Maqedoni, gjatė kėtij viti, rrallė kushi mundet gjėrat t'i parashikon. Por tani pėr tani elitat politike janė duke zhvilluar njė luftė totale mediale, ku qeveria aktuale akuzohet pėr shumė gjėra tė pahirta por duhet tė jemi tė drejtė sepse edhe vetė qeveria mbart pėrgjegjėsinė pėr shumė procese regresive qė e kanė kapluar shtetin dhe shoqėrinė, por kjo qeveri mundohet, qė me malverzimet dhe keqpėrdorimet e shumėta ta pėrdhunon opinionin publik duke i fashizuar edhe mediat apo fjalėn e shkruar sipas recetave qė kanė potenciale terapike tek relaksimi i ndjenjave tė pritjes tė shtetasėve tė kėtij shteti. Lindja e baronėve politik si lider tė vėrtetė pėr frymėn dhe dinamikėn e kohės sė duhur
Gjatė kėtyre katėr viteve prej stomakut tė mpirė tė kėtyre partive politike patėn lindur baronat apo ideologėt joformal (kėto terme i pati pėrdorur Hanah Arendt tek pėrshkrimi i saj i autoriteteve tė rrejshme dhe tė imponuara), qė nė mėnyra tė ndryshme ofronin recetat, pėr atė se si duhet tė duket republika demokratike nė shekullin 21 nė Maqedoni. Pėr fat tė keq nė taborin politik shqiptar, erdhi deri tek krijimi apo lindja e dyshit politik, qė sipas tė gjithė kritereve, qė duhet t'i ketė lideri politik, dyshi Xhaferi -Thaēi nuk i pėrmbushin 95 % tė kėtyre kritereve pėr tė qenė lidera politik, apo pėr t'i shitur mend popullit shqiptar. Pse? Dyshi i lartėpėrmendur, kurrė nuk kanė qenė tė formuar apo socializuar si intelektualė, i kanė tė mbaruara shkollat e mesme dhe studimet kurrė nuk i kanė pėrfunduar pėr shumė shkaqe. Me fjalė tjera, bėhet fjalė pėr politikanėt e deprivuar apo tė hendikeposur. Se ēfarė roli dhe ndikimi negativ kanė njerėzit e hendikeposur nė sferėn politike nuk duhet theksuar fare. Kur nė politikė bjen prej qiellit, njeriu i cili nuk ėshtė formuar apo edukuar deri nė fund, sipas analistėve politik, si dhe psikoanalistėve, njerėzit e kėtillė tentojnė me sjelljet e tyre tė deformojnė ēėshtjet publike apo interesin nacional tė popullit shqiptar nė Maqedoni.
Dyshi i lartėpėrmendur ėshtė bėrė simbol dhe sinonim i asaj se nė ēmėnyrė mundet kriminalizuar politikėn pėr mbushjen e xhepave privatė. E pakuptimtė mė duket qė Xhaferi mundohet me tezat e tija tė kalbura nė esencė, t'i imponohet opinionit publik nė Maqedoni si njė lider politik, si njė ideolog, si njė intelektual qė din tė veprojė nė tė gjitha kahjet dhe pėr tė gjitha rastet si njė organ formal apo tė themi si njė institucion ku farkohen dhe bashkėdyzohen telat e akorduara tė ēiftelisė, duke pėrdorur fjalorin e regjimeve totalitare tė shekullit XX-tė. Dyshi Xhaferi -Thaēi kurrė nuk kanė qenė tė formuar si politikanė, ideologė dhe intelektualė. Shpeshherė kam pasur rastin ta vėrej se nė ēmėnyrė demagogjike mundohet Xhaferi shqiptarėve tua sqarojė, se partia e tij qe e detyruar tė mbetet nė pushtet aq gjatė sa dėshironte kreu i saj. Xhaferin dhe partinė e tij demokratike asesi nuk mundet fajėsuar, se gjatė konfliktit ndėretnik nė Maqedoni me pjesėmarjen e saj nė qeveri pati zhvilluar krimin ndaj vetė popullit shqiptar. Ēfarė paradoksi ėshtė ky?
Si mundet sqaruar sjelljen e Xhaferit-Thaēit qė veten e quajnė demokratė, por nė tė njėjtėn kohė bashkėpunojnė me kreun e partisė qė gjendet nė pushtet, i cili pati zhvilluar dhunė dhe terrorizim shtetror ndaj popullit shqiptar nė Maqedoni. Ėshtė i kuptueshėm edhe fakti se, pse Xhaferi dhe satelitėt e tij nuk e favorizojnė opsionin pėr tė qenė nė opozitė, sepse Xhaferi dhe miqėt e tij akoma nuk e kanė kuptuar se nuk mundet aq lehtė tė pėrdhunohet demokracia dhe vlerat e saja. Ėshtė koha qė Xhaferi dhe djali i tij Menduh Thaēi tė shkonin tek pop Stefani t'i merrnin hajmalitė, ku ai do tua rekomandonte se nė ēmėnyrė do tė kishte qenė mė mirė pėr to qė tė largoheshin prej politikės. Se nė ēmėnyrė do ta pranon Xhaferi-Thaēi kėtė konstatim timin nuk varet prej tyre, por prej qasjes libidinale tė largimit prej pushtetit politik duke mos gabuar fare se tezėn qė e pati parashtruar tek takimet e mia tė shumta z. mr.Mirie Rushanin (ambasadore aktuale nė Romė), ...se dyshi paraqet partinė e pafatė, skemėn piramidale ku intelektualėt e vėrtetė janė larguar qysh moti prej kėsaj partie. Kur tė bjen njėri, bjen edhe tjetri. Janė qėndrimet e koleges dhe mikes sė tyre mr.Mirie Rushanit, vlerėsimi i saj pėr kėta shpirtėra tė degjeneruar. Dyshi fortė mirė e ka kuptuar se pushteti politik ėshtė i ėmbėl si mjalta, por e kanė harruar se grimcat mė tė imta tė kėsaj mjalte mundet tė tė mbysin nėse nuk i gėlltit me shije dhe lezet tė duhur pėr ta pėrjetuar ėmbėlsinė e mjaltit. Xhaferi dhe Thaēi nuk janė asgjė tjetėr pėrpos demokratėve tė formuar sipas diktatit apo demokratė tė diktuar dhe jo sipas bindjes apo filozofisė sė tyre jetėsore, apo edhe aq mė pak asaj politike. Edhe nė rradhėt e PPD-sė mundet tė hasim nė njerėzit e kėtij soji. Ēfarė duhet bėrė qė kėta njerėz do t, i bindnim qė tė largohen prej politikės, sa mė parė, aq mė mirė.
Formimi i njė korelacioni tė ri me pėrmbajtje tė vjetėr
Nė horizontin e politikės shqiptare nė Maqedoni, vjen duke u formuar edhe njė korelacion tejet interesant ndėrmjet tri partive politike shqiptare si dhe ish lidershipit politik dhe ushtarak tė UĒK-sė Kėshilli i posaformuar pėr nga aspekti formal i organizimit, pėr nga aspekti i jashtėm, pritet qė tė veprojė si njė asociacion i interesave tė ndryshme profileve tė ndryshme, ku dashur pa dashur tek agjendat e kėtij kėshilli, do tė sillen dhe mbėshtillen me celofan problemet e pėrditshme, me tė cilat ballafaqohen aktorėt qė e pėrbėjnė kėtė kėshill si dhe thellimi apo tkurrja e bashkėpunimit ndėrmjet subjekteve politike shqiptare nė Maqedoni. Edhepse Ali Ahmeti e thekson se ky Kėshill do tė vendosė pėr shumė gjėra me rėndėsi pėr shqiptarėt e Maqedonisė, por kjo nuk ėshtė asesi e vėrtetė. Nė Kosovė elita politike shqiptare me plot qejf e pėrdor termin bashkėqeverisje. Nė Maqedoni elita politike ka filluar tė aplikojė termet koordinim, bashkim dhe bashkėpunim. Ofrojmė disa prej argumenteve pėr tezėn e parashtruar tė Ali Ahmetit, duke e vlerėsuar si jovalide tek veprimi i kėshillit tė posaformuar:
E para, vendosja e kėtij kėshilli nė qendėr tė ngjarjeve nė hapsirėn politike shqiptare, duke mos pasur strategjinė e sajuar dhe bazėn intelektuale tek kategorizimi i objektivave se cilat janė prioritare dhe ato tė tjerat, sjellja si dhe pėrbėrja strukturale e kėtij kėshilli nuk ofron apo garanton sjelljen e vendimeve cilėsore dhe me karakter kombėtar.
E dyta, pa marrė parasyshė se gjatė zgjedhjeve qė pritet tė zhvillohen gjatė kėtij viti, se sa vota do tė fitojnė shqiptarėt apo secila pėr veten prej subjekteve politike shqiptare, nuk do tė ndikon tek avansimi i ēėshtjes sė pazgjedhur shqiptare nė Maqedoni, por do tė vjen deri tek rrotimi i njerėzve tek vendet qė mė parė i patėn mbajtur nėn kontroll tė tjerėt.
E treta, kėshillit tė posaformuar i mungon strategjia e sajuar nė bazat e arritjes sė njė konsenzusi politiko-shoqėror tė tė gjitha segmenteve tė shoqėrisė shqiptare nė Maqedoni si dhe diasporės shqiptare.
E katėrta, nuk ėshtė fare pėr tu ēuditur, nėse ky kėshill do tė shndėrrohet nė njė arkė e privatizuar prej strukturave kriminele tė partive politike, posaēarisht prej PDSH-sė, mė konkretisht prej Thaēit, i cili i ka lidhjet tejet tė konsoliduara me shėrbimet sekrete maqedonase duke e transformuar kėshillin si pjesė e orbitės ku gravitojnė dhe sillen si duan vetė njerėzit e dyshimtė dhe me bagazh tė vjetėr pėrvojash tė spiunimit dhe veprimit kundėr interesit shqiptar.
E pesta, kėshilli i posaformuar akoma nuk posedon rradhitjen e ideve dhe vlerave pėr tė cilat duhet tė veprojė. Mundet tė ndodhė qė ky kėshill ti merr pėrmasat e njė institucioni qė nuk i pėrfillė kėrkesat politike si dhe propozimet qė vijnė prej jashtė, duke u bėrė pengesė pėr afirmimin e vlerave tė pluralizmit politik si dhe zhvillimit tė ofertave politike, si dhe degjenerimit tė konkurencės politike, dhe
E gjashta, kėtij kėshilli nuk i mbetet dot hapsirė veprimi qė vendimet e sjellura tė implementohen nė praktikė, pa marrė parasyshė raportin e definuar tė marrdhėnies sė kėtij kėshilli ndaj elitės politike maqedonase. Se sa i sukseshėm do tė jetė ky kėshill, varet edhe prej raportit qė do ta ndėrtojė elita politike maqedonase ndaj lidershipit dhe kėrkesave tė kėtij kėshilli. Ky kėshill zanafillėn e vet e ka prej dokumentit tė nėnshkruar nė Prizren ndėrmjet tre kuaziliderėve shqiptarė. Marrėveshja e Prizrenit dukshėm e degjeneroi ēėshtjen shqiptare nė Maqedoni. Sipas kritereve tė analizės politike, kjo marrėveshje qe jovalide pėr nga pėrmbajtja dhe reflektimi i realitetit politik. Marrėveshja e Ohrit ia veėndoi kapakun vorbės sė thyer shqiptare degjeneroi pozitėn, domethėnien, statusin juridiko-politik tė popullit shqiptar nė Maqedoni.
Si parim kryesor nė shkencėn politike vlen, qė njeriu marrėveshjet duhet tė di t'i lexojė, nėse janė tė shkruara apo tė pėrgatitura nė gjuhėt e huaja ti pėrkthejė vetė apo tė posedojė me njerėz ekspertė pėrreth vetes qė duhet bėrė atė qė pritet tė nėnshkruhet, ta analizojė dhe bėjė kategorizimin e pėrmbajtes sė tyre, duke i transmetuar nė realitetin politik apo tek raporti i komuniteteve etnike qė u gjetėn nė konflikt.
Plagiati i punės intelektuale si njė gjė normale tek mediat shqiptare
E gjithė kjo nėnkupton atė qė ka tė bėjė me posedimin e tė dhėnave si dhe tė jesh i informuar ashtu si duhet. Tashmė ėshtė bėrė e ditur se liderėt politik shqiptarė e nėnshkruan Marrėveshjen e Ohrit, pa mos e lexuar fare apo pa mos u njoftuar me pėrmbajtjen e saj. Pėr sė pari herė prej gjuhės anglishte, pėr mediat shqiptare si dhe opinionin e kėtushėm si nė Maqedoni ashtu dhe diasporė, tek lobet dhe masoneritė e ndryshme, kėtė pėrkthim e bėnė ekspertėt e Forumit politik shqiptar pėr Maqedoni. Me njė gjė tė kėtillė politikanėt shqiptarė nuk kanė qenė tė informuar kurrė. Mediat shqiptare edhe kėsaj here u treguan si specialistė tė ngutshėm pėr vjedhjen si dhe plagiatin e punės sė bėrė prej intelektualėve tė mirėfilltė shqiptarė prej Maqedonisė, duke e botuar Marrėveshjen e pėrkthyer dhe duke mos i sjellur emėrat e autorėve qė e bėnė pėrkthimin e kėtij dokumenti. E njėjta gjė ngjau edhe me Marrėveshjen e Rambujesė. Turp i turpit! Ta shkelish punėn dhe nderin e intelektualėve shqiptarė mė duket njė sjellje tejet e papėrgjegjshme qė duhet kritikuar publikisht dhe ndjekur me anė tė ligjit penalisht. Kjo ėshtė njė formė morie dhe e krimit ndaj tė drejtave dhe punės intelektuale dhe vetė intelektualėve shqiptarė nė Maqedoni dhe diasporė.
Hapja e ēekmexhes ku populli shqiptar i rruan vlerat kombėtare
Tani vijmė deri tek pjesa kryesore e korelacionit tė parashtruar mė lartė ndėrmjet tri partive politike ( PDSH-sė, PPD-sė dhe PDK-sė) si dhe ish lidershipit politik dhe ushtarak tė UĒK-sė, tek ato tri parti politike qė gjatė zgjatjes sė konfliktit etnik nė Maqedoni patėn luajtur rolet e tyre tė ndryshme. Disa prej tyre e pėrkrahėn luftėn ēlirimtare, disa prej tyre u munduan ta sabotonin, disa prej tyre praktikonin metodat tjera tė dyshimta, duke e praktikuar miton dhe korrupcionin apo blerjen e luftėtarėve tė lirisė qė tė heqin dorė prej luftės dhe pėr njė gjest tė kėtillė u ofrohen para tė majme prej kusarit politik Menduh Thaēi dhe emisarėve tė tij. Por mos tė harrojmė se pas shpinės sė kalgjoshit shqiptar qėndronin strukturat e shėrbimit sekret sllavomaqedonas. Por kjo sėshtė me rėndėsi. Ēdo kush do tė pėrgjigjet pėr veprat e veta qė ka bėrė, duke e pėrkrahur apo duke e penguar luftėn ēlirimtare nė Maqedoni. Tė shumtė janė kuaziintelektualėt shqiptarė nė Maqedoni qė akoma mundohen ta propagandojnė tezėn: se Ali Ahmeti e fitoi luftėn. (dr. Teuta Arifi dhe tė tjerėt!) por dihet pse kėta pseudointelektualė e theksojnė se Ali Ahmeti e fitoi luftėn.
Nėse do ta pėrdornim gjuhėn arkaike tė ēekmexhes ku populli shqiptar i ruan vlerat kombėtare, kėtu do tė flisnim me plot zė dhe do tė thonim: statusi juridiko-politik i popullit shqiptar akoma mbetet i pazgjedhur nė Maqedoni! Kėtu bėhet fjalė pėr kėtė tezė, qė rrjedh prej asaj qė theksuam mė lartė: se a do tė vjen deri tek interiorizimi i kėtij qėndrimi tek elita politike shqiptare nuk varet prej kėshillave dhe kuaziliderėve apo politikanėve analfabetė, por varet prej asaj se ēka do tė thotė elita intelektuale shqiptare nė Maqedoni dhe nė ēmėnyrė do ta implementon strategjinė e sajuar pėr zgjidhjen e kėtij problemi kardinal. Akoma elita intelektuale shqiptare nė Maqedoni nuk ka arritur ta definon strategjinė e veprimit nė drejtim tė saj, se si duhet vepruar qė gjėrat tė korigjohen nė esencė. Njohėsit e mirė tė proceseve politike nė Maqedoni kanė ardhur deri tek konstatimi se: Shqiptarėt e Maqedonisė janė humbės tė pėrjetshėm me ndryshimet e fundit kozmetike nė Maqedoni.
Forumi politik shqiptar pėr Maqedoni ofron zgjidhjen reale tė statusit juridiko-politik tė shqiptarėve nė Maqedoni
Forumi politik shqiptar pėr Maqedoni ofron zgjidhjen reale tė statusit juridiko-politik tė shqiptarėve nė Maqedon,i nė saje tė strategjisė sė pėrpiluar dhe ofron modelin konkret se si tė zgjidhet kjo ēėshtje. Teza themelore e kėtij Forumi ėshtė:
e para, njohja e sė drejtės shtetformuese tė popullit shqiptar nė Maqedoni nė aspektin juridik dhe politik;
e dyta, aplikimi i parimeve themelore tė modelit konsociativ tė demokracisė d.m.th. praktimi i federalizmit konsociativ federalizimi i Maqedonisė;
e treta, ridefinimi i konceptit tė shtetit nė Maqedoni, dhe,
e katėrta, Marrėveshja e Ohrit pėr Forumin politik ėshtė jovalide pėr nga pėrmbajtja, sepse nė mėnyrė tė njė kushtėzimi tė tejdukshėm e favorizon modelin unitar tė rregullimit tė shtetit, marrdhėnieve si dhe strukturave tė saja kjo ėshtė nė kundėrshtim me teorinė politike tė shoqėrisė plurale dhe vetė realitetit politik nė terren.
Dalėngadalė, por me plot sukses, elita intelektuale shqiptare nė Maqedoni si dhe elita intelektuale nė diasporė, vijnė duke e kuptuar se akoma duhet thelluar debatin pėr ridefinimin e statusit juridiko-politik tė shqiptarėve nė Maqedoni. Prej kėtu fillon sfera e vetėdijes sė rrėnjosur shqiptare qė akoma ėshtė duke u pėrdhunuar prej bashtakėve dhe kuaziliderėve tė ndryshėm:
e para, shqiptarėt pėr nga natyra e tyre fisnike nuk i mbajnė dot pas qafe kapitulantėt, tradhėtarėt dhe parazitėt e kombit,
e dyta, roli i Forumit politik shqiptar pėr Maqedoni prej elitės politike shqiptare nė pėrjashtim tė PDK-sė, si dhe me vlerėsimin negativ tė rolit tė saj prej vetė Ali Ahmetit, nuk kontribuon dukshėm tek veprimi i sukseshėm i kėshillit tė posaformuar ku akoma shqiptarėt nė Maqedoni gjinden para dilemave tė mėdha, sidomos gjeneratat e reja qė tek ata ndihet njė revoltė tejet e madhe dhe energji tejet negative.
Forumi politik shqiptar pėr Maqedoni duke i marrė parasyshė zhvillimin e shumė proceseve politike me karakter regresiv nė Maqedoni, ka vendosur njė pjesė tė aktivitetit tė vet ta bart nė terren. Tani pėr tani ka hasur nė mirėkuptim edhe tek lidershipi i PDK-sė dhe njėherit e kanė thelluar bashkėpunimin e tyre nė shumė lėmi. Kėshilli, si dhe pėrbėrja e tij, duhet ta kuptojnė se Forumi politik shqiptar pėr Maqedoni e ka bonusin e vet tejet tė madh tek qendrat e ndryshme tė vendosjes nė Perėndim, duke e marrė parasyshė angazhimin e shteteve evropiane dhe sidomos kėrkesėn urgjente tė Stejt Departmentit amerikan dhe disa qarqeve proshqiptare nė politikėn e lartė zyrtare tė SHBA-ve, pėr mospėrzierjen e kėtij Kėshilli tek problemet interne ne Maqedoni. Por e kemi luajtur rolin e njė organi pragmatik, kėshilldhėnės, si hartues dhe sajues i ekspertizave tė ndryshme pėr qeveritė e huaja me njohjen reale tė pozitės dhe mundėsive qe ka populli shqiptar nė Maqedoni, Kosovė, Shqipėri.
Libidoja fatale e Ali Ahmetit, si njė lider i traumatizaur - socialdemokrat pa ofertė politike
Sipas libidos sė Ali Ahmetit, sipas tė cilit kėshilli i formuar pritet, qė ta determinon hapėsirėn politike gjatė viteve tė ardhshėme, kjo mundet tė zgjatė vetėm disa vite sepse Ali Ahmeti nuk ka ofertė konkrete politike pėr shumė probleme me tė cilat ballafaqohet populli shqiptar nė Maqedoni, si dhe tezės sė parashtruar tė politologut austriak Joseph Marko prej Fakultetit Juridik tė Karl Franzens Universität Graz Austri i cili e thekson: ... pėr ekzistimin e ndonjifarė opozite tė vėrtetė nė Maqedoni asesi nuk mundet tė diskutohet. Deri tek i njėjti konstatim ka ardhur edhe mr.Rufi Osmani njėri prej analistėve mė nė zė jashtė Maqedonisė ku e thekson: ...se z.Ali Ahmeti nuk posedon me njė ofertė politike dhe strategji tė pėrpiluar se si do tė duhej tė silleshin dhe vepronin shqiptarėt nė Maqedoni. (Political Life, 2002, FYR of Macedonia a breakable peace, challenges and alternatives of stabilization and integration, ALBANIAN ATLANTIC ASSOCIATION Project program of the seventh International Conference of AAA, Theme: Boundary Understanding Primary for Stability in the Region 25.01.2002 dhe i ribotuar nė SP me datė 21.01.2002).
Mbetet nė lojė lidhshmėria logjike: Ali Ahmeti ėshtė i frustruar pėr shkak tė shumė gjėrave, dhe pėr shkak tė rolit leviatanitiv tė PDSH-sė sė Xhaferit, qė mundohet tė gėlltitė gjithėēka, e gjithė ajo qė i del para rrugės, por duke mos e humbur apetitin e vet pėr tu ushqyer edhe me kufoma njerėzish! Elita intelektuale shqiptare, e dėshpruar se ēėshtja shqiptare akoma mbetet e pazgjidhur, si dhe pala maqedonase se opozita mundohet tė vjen nė pushtet. Tek tė dyja kėto raste na paraqitet skena e mjeruar ku demokratėt sipas diktatit apo demokratėt e diktuar, kanė formuar njė gjendje pritjeje, ku asesi nuk mundet tė rindėrtohet baraspeshimi i cunguar politik pėr shkak tė dy ēėshtjeve irelevante pėr ndryshimin e kahjeve tė proceseve politike: sa ma shumė dhunė do tė aplikohet nė politikė prej subjekteve tė (de)legjitimuara politike shqiptare dhe maqedonase, aq ma shumė komuniteti ndėrkombėtar, do ti sankcionon elitat politike me sjelljet e tyre tė papėrgjegjshme dhe endacake.
Ēfarė pritet qė tė ndodhė, nėse vjen deri tek prishja e njė baraspeshimi tė kėtillė tė brishtė edhe nė kuptimin formal tė fjalės? (Teza e parashtruar mė lartė e Jospeh Markos se nė Maqedoni opozita politike nuk ekziston fare ėshtė e pranueshme de facto, sepse de iure kemi tė bėjmė me opozitėn nė paralment (e kam fjalėn pėr PSDM dhe disa parti tjera mė tė vogėla). Shlyerja formale e opozitės politike nėnkupton heshtjen e pėrjetėshme tek pranimi i vendimeve ligjėdhėnėse, thjeshtė thėnė nė Maqedoni askush nuk dėshiron tė jetė nė opozitė, sepse tė gjithėve ju duket pushteti politik i lezetshėm qė sjell profit, askush nuk merret me atė qė opozita politike duhet ta luan, rolin e subjektit politik qė merret me pėrgaditjen e zgjedhjeve alternative. Edhe me rastin e formimit tė kėshillit tė subjekteve politike shqiptare ėshtė duke u pėrsėritur i njėjti skenar apo jo?
Busulla orientuese e Forumit politik shqiptar pėr Maqedoni
Forumi politik shqiptar e ka kuptuar fare mirė "busullėn orientuese" tė trojkės Xhaferi-Ymeri-Ahmeti, mirėpo, pavarėsisht nga etiketimet e tyre, ne jemi tė pathyeshėm dhe "nuk ndjejmė pėr ta fare". Kushdo qofshin ata, qė i cenojnė dhe i nėpėrkėmbin tė drejtat legjitime dhe interesat vitale tė kombit shqiptar, ne e kemi pėr detyrė qė, siē thotė nė njė tregim tė vetin shkrimtari shqiptar MITRUSH KUTELI: "T'jua tregoj rrugėn e Zotit".
Opinionit publik shqiptar ia k(am)emi vėnė nė dijeni (e kemi informuar) edhe mė parė se unė personalisht si dhe intelektualėt tjerė qė mblidhen pėrreth FPSHM si nė diasporė ashtu edhe nė Maqedoni - si njeri i (tė) pendės dhe profesor i njė univerziteti tė huaj- i univerziteteteve tė huaja nuk jam (jemi), as qė do tė jem(i) ndonjėherė ithtarė i(tė) parapaguar i (tė) ndonjė politike ditore, apo ndonjė grupi me karakter primitiv-provinicial, qė vepron ditė e natė kundėr interesave tė pėrgjithshme tė kombit shqiptar. Elita intelektuale shqiptare nė Maqedoni dhe mė gjėrė e dinė fortė mirė se ne kemi shumė armiq (intelektual mediokra...) pėrbrenda, por ne nė saje tė angazhimit tonė tė ndėrgjegjshėm, parimor dhe objektiv, sė bashku do ta fitojmė luftėn kundėr tyre, qofshin ata ymera, xhafera ose ahmeta etj.
Si pėrfundim do tė theksoja: ndoshta bazat themelore vlerėsonjėse, ku gjatė dhjetė viteve tė fundit partitė politike si dhe tanimė ish-lidershipi politik dhe ushtarak e degjeneruan ēėshtjen e popullit shqiptar, e fashizuan identitetin politik tė popullit shqiptar dhe duhet ta dijnė se janė po ata njerėz qė rrinė ulur nė arkadat e kalbura tė kėshillit tė posaformuar dhe bartin pėrgjegjėsinė pėr devalvimin e ēėshtjes shqiptare nė shumė aspekte tė ndryshme atė juridike dhe politike. Ne tjerėt vazhdojmė me aktivitetin tonė kombėtar pėr ridefinimin e padrejtėsive qė vazhdojnė t'i bėhen popullit shqiptar edhe prej vetė kėtij kėshilli dhe logjikės sė tij komuniste tė formimit tė komisioneve dhe emėrimit tė komisionarėve, qė gjėrat i trajtojnė nė mėnyrė tė njėanshme duke mos pėrfillur parimet profesionale dhe ekspertizat qė duhet bėrė pėr kėto probleme kardinale. Nuk duhet assesi dyshuar tek konstatimi: se popullit shqiptar i shkaktohen akoma fatkeqėsitė edhe prej prrallaxhinjėve tė rinj qė mundohen tė zbresin nė skenėn politike. Sapere aude, zotėrinj shqiptarė?
Logjika e formimit tė kėshillave dhe subordinimi apo nėnshtrimi i tė padėgjuarėve
Kėshilli Koordinues i Shqiptarėve nė Maqedoni ka mbajtur takimin e tij tė parė punues, duke u pėrqėndruar nė situatėn e pasluftės dhe ka miratuar disa mesazhe dhe vendime tė rėndėsishme. Kėshilli Koordinues mori vendim pėr formimin e tri grupeve punuese:
1. Grupit Punues pėr Ēėshtjen e Arsimit Sipėror, 2. Grupit Punues pėr krijimin e mirėbesimit dhe integrimit tė shqiptarėve nė ushtri dhe 3. Grupit Punues pėr krijimin e mirėbesimit dhe integrimit tė shqiptarėve nė polici.
Nė takimin punues po ashtu ėshtė marrė vendim qė me Grupin Punues pėr Ēėshtjen e Arsimit Sipėror tė udhėheqė Fazli Veliu, thuhet nė kumtesėn e Kėshillit Koordinues. Fazli Veliu do tė duhet ta kupton fare mirė tezėn e rektorit tė UT prof.dr. Fadil Sulejmanit, i cili pėr magazinin e dyjavshėm qė botohet nė Shkup, GLOBI, me datė 31 janar, deklaroi nė intervistėn e tijė: Skemi problem me botėn demokratike dhe progresive, por me qeverinė primitive tė sllavėve maqedonas, si dhe me disa politikanė shqiptarė, qė asisitojnė aty, dhe qė e mohojnė edhe mė tej realitetin objektiv tė UT-sė. Pėrfaqėsuesit e Kėshillit Koordinues, duke e analizuar gjendjen nė tėrėsi, e vlerėsuan lartė angazhimin e faktorit shqiptar drejt stabilizimit tė gjendjes dhe pėrmbushjes sė detyrimeve, si dhe ndihmėn korrekte tė faktorit ndėrkombėtar nė implementimin e Marrėveshjes sė Ohrit. Komisionin pėr Ēėshtje Ushtarake dhe Integrime Evroatlantike dhe Komisionin pėr Ēėshtje tė Policisė, do ti udhėheqin gjithashtu nga zyrtarė tė lartė tė Ushtrisė Ēlirimtare Kombėtare. Thuhet se edhe kėta emra do tė dihen pėrmes shpalljes zyrtare tė njė kumtese tė Kėshillit, qė pritet tė bėhet sot (e enjte, viti 2002).
Vlerėsohet veēmas formimi i Komisionit tė Arsimit, qė do tė merret me zgjidhjen mė tė shpejtė tė ēėshtjes sė zyrtarizimit tė Universitetit tė Tetovės, por edhe i Komisionit pėr ēėshtje ushtarake, qė do tė ndihmojė nė integrimin dhe integrimin e risocializimin e ish-ushtarėve tė Ushtrisė Ēlirimtare Kombėtare, si dhe formimi i Komisionit pėr ēėshtje tė policisė, sidomos pėr shkak tė mosmarrėveshjeve partiake qė linden kėtu nė mes PDSH-sė dhe PPD-sė me fillimin e kurseve pėr policė shqiptarė, njė herė tė organizuara nga Ambasada Amerikane nė Shkup dhe tė ndihmuara me mjete financiare e me ekspertė trajnues tė policėve nga SHBA, ndėrsa tani tė organizuara dhe tė ndihmuara materalisht e me ekspertė nga OSBE-ja.
Kėshilli qė duhet mosmarveshjeve partiake tju ap fund, por si?
Mosmarrėveshjet partiake nė kėtė fushė shkuan deri nė atė masė sa qė dukej se kėtu po formoheshin polici partiake tė PPD-sė dhe tė PDSH-sė, pasi qė tė rinjtė shqiptarė pėr t'u pranuar nė kėto kurse duhej tė antarėsoheshin sė pari nė kėto parti, tė merrnin librezat e tyre dhe pastaj tė fitonin tė drejtėn pėr konkurim nė kurset policore. Pėr pranim tė kuadrove nė to kanė vendosur Muhamed Halili, zėvendėsministėr i Jashtėm i Maqedonisė nga PPD-ja dhe Refet Elmazi, zėvendėsministėr i Brendėshėm i Maqedonisė nga PDSH-ja. Tė mirėn e tė gjithė kėsaj, analistė tė kėtushėm, sidomos shqiptarė, e shohin nė faktin se pėr pėrfshirjen e tė rinjve nė kursin e ardhshėm tė policisė, qė do tė fillojė nė muajin qershor tė kėtij viti, nė organizim po tė OSBE-sė, do tė vendosė Kėshilli Koordinues, respektivisht Komisioni i tij pėr ēėshtje tė policisė dhe jo zyrtarėt partiakė tė PPD-sė dhe tė PDSH-sė, siē ishte praktikė e deritashme.
Elita politike shqiptare nė Maqedoni duhet ta kupton se tek elita intelektuale shqiptare brenda dhe jashtė Maqedonisė ekzistojnė rrezistuesit e pėrjetshėm pėr ēėshtjen kombėtare, se ky rrezistim sa kohė do tė zgjasė qė intelektualėt e mirėfilltė shqiptarė t'i shndėrron si shtetas lojal ndaj Maqedonisė, do tė varet prej zgjidhjes reale tė statusit juridiko-politik tė shqiptarėve nė Maqedoni. ĒĖSHTJA SHQIPTARE nė Maqedoni akoma mbetet si njė ēėshtje e pazgjidhur (kupto e degjeneruar nė tė gjitha aspektet e saja): juridike dhe politike. Nė horizont tė kėtij rrezistimi intelektual duken dy gjėra tė mundshme dhe reale: federalizimi i Maqedonisė apo zhbėrja e saj dhe bashkimi i trojeve etnike shqiptare me Kosovėn dhe Shqipėrinė. Kjo pėr tu realizar do tė ketė nevojė edhe pėr disa gjenerata. Apo, apo. Stabiliteti dhe paqja do tė varen prej ridefinimit tė statusit juridiko-politik tė popullit shqiptar nė Maqedoni. Logjika ta shpėtojmė veten e ka humbur sensin e saj qysh moti! Paqja qė blehet me kushtėzime dhe dredhina nuk ėshtė paqė. Aprovonja ligjin pėr amnesti pastaj i fitoni paratė. Ikje prej parimit themelor tė politikės apo, apo!
Armiku i armikut tim ėshtė armiku im
Tek shtetet qė ballafaqohen me fazat postkonfliktuale shpeshherė ndodhė qė tė aplikohet logjika e sintagmės pėr lėvizjet ēlirimtare: Armiku i armikut tim ėshtė armiku im. Pas pėrfundimit tė konfliktit ndėrmjet dy komuniteteve etnike, dashur pa dashur vazhdon edhe procesi i konsolidimit tė fitonjėsve dhe pastrimi(izolimi) i tė padėgjueshmėve dhe angazhimi maksimal pėr neutralizimin apo eliminimin nė ēdo aspekt tė kundėrshtarėve politik apo tė bashkėluftėtarėve tė deridjeshėm vetėm e vetėm pėr njė shkak: sepse ata mendojnė dhe veprojnė ndryshe dhe nuk mendojnė dhe veprojnė ashtu si duan tė tjerėt. Kėtė skenar e patėn pėrjetuar shqiptarėt e Kosovės. Kujt i konvenon ky skenar i zi tek populli shqiptar nė Maqedoni? Pse mundohet elita maqedonase t'i jetėson kėto elemente makabre tė kėtij skenari kundėrshqiptar, kundėr interesit nacional shqiptar me asistimin e vetė shqiptarėve dhe sjelljes arogante tė komunitetit ndėrkombėtar? Politika e gabuar e komunitetit ndėrkombėtar ndaj pozitės juridiko-politike tė popullit shqiptar nė Maqedoni, si dhe raporti i ndėrtuar ndaj guerilės shqiptare qė i priu z.Ali Ahmeti, tek elita politike maqedonase dhe tek disa qeveri tė shteteve evropiane inicoi sindromėn me pėrmbajtje dualiste, e cila ėshtė sajuar sipas formulės: ...nėn kontroll i kemi futur kėta qė i prinė luftės, por edhe ata qė mbeten jashtė kontrollit tė neutralizohen dhe tė futen nėn kontroll me ndihmėn e kėtyre tė parėve.
Izolimi i kuptuar si neutralizim apo luftė e shenjtė pėr fotelet
Ambasadori amerikan nė Shkup Lorens Batler u bėri thirrje personave shkaktarė pėr incidentin e tė hėnės nė Reēicė tė Tetovės qė tė kthehen nė shtėpitė e tyre. Por ai tėrhoqi vėmendjen se kėta persona mund tė shkaktojnė edhe incidente tė tjera. "Unė dhe bashkėsia ndėrkombėtare kemi njė mesazh pėr komunitetin shqiptar dhe maqedonas qė duhet t'ua pėrcjellin njerėzve qė shkaktuan incidentin t'u thonė tė kėthehen nė shtėpitė e veta. Persona qė shkaktuan kėtė incident janė tė izoluar dhe nuk kanė punė kėtu. Praktikimi i vlerave dhe recetave tė dyshimta prej komunitetit ndėrkombėtar me asistencėn e sllavomaqedonasėve, si dhe vetė z.Ali Ahmetin, trason dhe aplikon dordullimėn e formulės: nėn kontroll dhe jashtė kontrollit edhe vetė intelektualėt shqiptarė, sa mė shpejt aq mė mirė pėr ne. Por si tė arrihet njė gjė e kėtillė? Me njė luftė vėllavrasėse? Me pjesėt e deprivuara skajimore tė konstrukteve mentale tė tė bastarduarėve? Kėtė obligim apo detyrė kaq tė thjeshtė komuniteti ndėrkombėtar ia ka besuar z.Ali Ahmetit dhe pajdashėve tė tij. Nė mes tyre ekziston njė marrėveshje tejet luksoze dhe e padefinuar, e sajuar dhe tani e implementuar sipas kėsaj logjike: ne juve u ofrojmė koncesione tė duhura falimentuese politike amnestimin, mundėsinė pėr tu bėrė mbret i shqiptarėve por me njė kusht, qė ndėr shqiptarėt tė mos kemi mė me promovuesit e dhunės por promovuesit e paqės dhe stabilitetit politik.
Pėrkėdhelja e qenies shpirtėrore shqiptare prej z.Ali Ahmeti
Nė politikė duhet tė ketė vend edhe pėr njėrin, edhe pėr opsionin tjetėr. Ėshtė e faktit se rrugėn qė e ka zgjedhur z.Ali Ahmeti pėr ta trasuar dhe pėrkėdhelur qenien e frymės shpirtėrore shqiptare, nuk lejon dhe nuk ofron hapėsirė pėr ta kuptuar manovrimin e tij se ata qė nuk sillen si ne dhe qė nuk mendojnė si ne, do t'i detyrojmė me dhunė ta thejnė qafėn prej Maqedonisė. Kjo ngjarje (lufta vėllavrasėse nė Reēicė tė Vogėl), flet qartė pėr atė qė ndodhi dhe e demanton kategorikisht filozofinė politike komplotiste tė xhaferistėve, thaēistėve dhe ahmetistėve se nuk mundet asesi tė pritet tė ekzistojė homogjeniteti politik tek shqiptarėt e Maqedonisė. Z.Ali Ahmeti si dhe ithtarėt e tij skanė nevojė pėr tė kėrkuar shpjegim pėr motivet, arsyet dhe implikimet e mundshme nga pėrleshjet, pohojnė burime mirė tė informuara, jo nė Maqedoni por tek shėrbimet sekrete tė shteteve fqinje. Nė kontaktet me pėrfaqėsuesit e NATO-s dhe tė OSBE-sė, z.Ahmeti ka premtuar se do tė ballafaqohet me kėto grupe, duke iu pėrgjigjur kėrkesės kryesore tė diplomatėve qė situata tė qetėsohet. Ai nuk ka saktėsuar, se si do ta bėjė kėtė, por siē shpjegojnė burime anonime, ka premtuar se do t`i dėbojė jashtė vendit. Dhe, pėrderisa pėrfaqėsuesit ndėrkombėtarė premtojnė se do tė bėjnė gjithēka qė incidenti tė mbetet i izoluar dhe se edhe mė tutje e nxisin zbatimin e Marrėveshjes kornizė, njė pjesė e mediumeve maqedonase nė pėrleshjet e Reēicės sė Vogėl vėrejnė paralajmėrime pėr fillimin e ofensivės pranverore, ndėrsa motivet, pėrveēse nė dallimet politike dhe kundėrshtimin e Marrėveshjes kornizė nga ana e AKSH-sė, i shikojnė edhe nė faktorėt kriminogjenė dhe nė interesat e biznesit. Assesi nuk duhet dyshuar se nėse z.Ali Ahmeti dėshiron tė jetė dhe tė bėhet lider i shqiptarėve tė Maqedonisė, duhet tė sillet sipas filozofemit politik dualist tė sllavomaqedonasėve dhe komunitetit ndėrkjombėtar (qarqeve antishqiptare nė Ballkan). Ujku edhe mėtutje mbetet i urėt dhe cjapi i tėrė!
Qėndrimi i Forumit politik shqiptar pėr Maqedoni
Prej shumė intelektualėve tė mirėfilltė shqiptarė dhe prej vetė Forumit Politik shqiptar pėr Maqedoni, Kėshilli koordinues trajtohet si njė organ gjysėmlegal. Ngjarjet e fundit flasin qartė se erdhi deri tek pėrdhunimi, vrasja dhe varrosja simbolike e legjitimitetit tė KK tek vreshtat e Reēicės sė Vogėl. Qenia substancialo-politike shqiptare nė Maqedoni ka tė bėjė, apo posedon me vlerėsimet, apo osionet e ndryshme se si duhet tė zhvillohen nė tė ardhmen proceset politike. Prej kėtij konstatimi rrjedh, se tė gjithė shqiptarėt nuk munden tė bėhen pjesė e njėmendimsisė sė re defekte dhe tė imponuar me dhunė si nga baronėt e brendshėm, ashtu edhe nga komuniteti ndėrkombėtar. Shqiptarėt kanė tė drejtė tė mendojnė ndryshe, kanė nevojė urgjente pėr mė shumė liri veprimi dhe hapėsirė tė aplikimit praktik tė demokracisė. Prej kėsaj poashtu vijon se njė pjesė e konsiderueshme e popullit shqiptar nė Maqedoni nuk e njohin Marrėveshjen e turpshme tė Ohrit dhe tani forcat progresive politike shqiptare nė Maqedoni dhe diasporė, janė duke ridefinuar pozitat dhe mundėsitė e veprimit kundėr kėtij dokumenti fallso dhe kundėr liderėve tė imponuar dhe tradhėtarėve tė interesit/interasave nacionale tė kombit shqiptar. Kėtu bėhet fjalė pėr proceset politike dhe pėr ardhmėrinė e popullit shqiptar, dhe jo pėr pėrdhunimin e ēėshtjes sė pazgjedhur shqiptare nė Maqedoni me ndihmėn e vetė shqiptarėve. Kjo shihet qartė edhe prej pėrfaqėsuesėve ndėrkombėtarė, qė nuk qenė tė disponuar qė t`i komentojnė motivet pėr pėrleshjen, por supozojnė se ajo me siguri ka tė bėjė me pėrpjekjet e mėdha tė z.Ali Ahmetit qė t`i mėnjanojė grupet ekstreme, tė cilat i kundėrvihen marrėveshjes paqėsore. Shėrbimet sekrete perėndimore e bėjnė tė njohur ...qė z.Ahmeti, disa orė para pėrleshjeve nė Reēicė tė Vogėl, ka qenė nė lokalitet tjetėr, dhe supozojnė ...se atentati mbi z.Ahmetin, siē spekulojnė disa mediume, nuk ka qenė motiv i pėrleshjeve. Prapavijė kriminale nė tėrė rastin, vėrejnė edhe njė pjesė e partive maqedonase. Nė mediat maqedonase mė shpesh si motive tė mundshme pėrmenden mospajtimi politik ndėrmjet UĒK-sė dhe AKSH-sė, por edhe interesa kriminale dhe tė biznesit. Kėto konstatime janė pjesėrisht tė sakta. Aty ku pala kundėrshtare e kriminalizon jetėn politike, aty mė pas vijojnė diskreditimet e ngjyrave tė ndryshme. Edhe kėsaj here u sakrifikuan shqiptarėt dhe naiviteti i tyre politik. Z.Ali Ahmeti u shndėrrua si njė peng i hijes politike shqiptare tė degjeneruar nė tė gjitha polet e saja tė shėndritshme prej dritės neonike tė armiqėve tanė shekullorė.
Pėrfshirja e shqiptarėve tė manipuluar nė skenarėt e strukturave sekrete antishqiptare
Kėshilli Koordinues i subjekteve politike tė shqiptarėve tė Maqedonisė thekson se ata qė shkaktuan incidentin e armatosur ditė mė parė nė Reēicė tė Vogėl afėr, Tetovės, janė persona tė manipuluar tė pėrfshirė nė skenarėt e strukturave sekrete antishqiptare. Nė njė komunikatė tė kėtij Kėshlli theksohet se ky sulm pati pėr qėllim qė ta pamundėsojė funksionimin e Kėshillit politik dhe i bėhet thirrje popullit shqiptar qė tė jetė vigjilent dhe tė mos bjerė viktimė e skenarėve tė tillė. Kėshilli i ka shfaqur besnikėrinė ndaj Marrėveshjes paqėsore tė Ohrit dhe konstaton se do tė angazhohet vendosmėrisht nė zbatimin e saj. Z.Ali Ahmeti, aktualisht kryetar i Kėshillit Koordinues tė partive politike shqiptare nė Maqedoni, citohet tė ketė thėnė se Armata Kombėtare Shqiptare realisht nuk ekziston. Nė njė intervistė pėr tė pėrditshmen "Veēer" tė Shkupit, Ali Ahmeti thotė se ka lexuar kumtesat e Armatės Kombėtare Shqiptare porse nga ato gjėra asgjė nuk ėshtė e saktė. Ai ka theksuar se incidenti nė Reēicė tė Vogėl tė Tetovės ėshtė stėrmadhuar nga mjetet e informimit. Por vijnė deri tek konstatimi i ofruar nė pjatėn e argjendtė prej vetė armiqėve tanė dhe konstatojnė se: Pėrfshirja e shqiptarėve tė manipuluar nė skenarėt e strukturave sekrete antishqiptare. Po si ndodhi kjo pyesin njerėzit e rėndomtė nė pazarin e grave tė Tetovės!
Duhet tė ketė progres tek implementimi i Marėveshjes sė paqės porosit z.Xhaferi
"Mundėsia qė situata tė pėrshkallėzohet pas incidentit nė Reēiēėn e Vogėl varet nga progresi i implementimin tė Marrėveshjes sė Paqes. Nėse do tė ketė devijime nė kėtė drejtim atėherė do tė humbasė besimi". Kėshtu ėshtė shprehur lideri i partisė Demokratike Shqiptare nė Maqedoni, Arben Xhaferri. Sipas tij ofensiva e pranverės u bė publike nga mediat dhe "na ėshtė imponuar njė skemė, kėshtu disa njerėz po pėrpiqen ta shpjegojnė nė kėtė mėnyrė". Z.Xhaferri kėrkoi argumente ca mė tė thjeshta pėr tė shpjeguar situatėn e vėshtirė nėpėr tė cilėn kalon vendi: "Ka dilema tė mėdha nė disa ēėshtje, siē ėshtė implementimi i Marrėveshjes sė Paqes, nėse do tė bėhet me vėshtirėsi apo do tė lindin probleme". Ai shpjegoi se, "disa opsione politike dolėn nė pah, jo vetėm duke destabilizuar vendin por edhe komunitetet e tjera etnike jashtė kufijve". Ndėrsa, pėrsa i pėrket ēėshtjes se cilat nga strukturat lajmėruan eliminimin fizik tė Ali Ahmetit, Xhaferri u shpreh i bindur se "askush nuk kėrkon tė eliminojė Ahmetin. PDSH asnjėherė nuk ka kėrkuar kėshillėn e tij ndėrsa ka marrė vendime. Ne kemi bashkėpunim shumė tė mirė me tė por vendimet i kemi marrė brenda partisė". Sipas tij ėshtė "shumė e lehtė tė eliminosh njė politikan por kjo nuk ėshtė e rėndėsishme. Ka tė bėjė me forcėn pėr tė shkaktuar incidente dhe jo me njė politikė tė caktuar tė shqiptarėve nė Maqedoni.
Pėrleshjet intensive tė ndodhura mbrėmė pas mesnate nė qendėr tė Tetovės konfirmohen edhe burime diplomatike si dhe policore, tė cilat shtojnė se si pasojė janė dėmtuar disa vetura dhe xhama reklamuese tė ndėrtesave pėrreth. Tė njėjtat burime, nuk ishin nė gjendje tė konfirmojnė nėse gjatė pėrleshjeve ka persona tė vdekur apo tė plagosur. Kishte pėrleshje tė ashpra nė qendėr tė Tetovės, armė automatike dhe mortaja janė pėrdorur gjatė sulmeve. Nuk ka raporte pėr viktima ose tė lėnduar, por siē duket pėrleshja ka shkaktuar dėme materiale, tha njė pėrfaqėsues i lartė i OSBE-sė, icili preferoi tė mbetej anonim. Sipas dėshmitarėve okularė, grupi i armatosur qė ndodhej nė njė furgon nė lėvizje ka qėlluar me armė zjarri nė drejtim tė restorantit Dora qė gjendet pėrballė ndėrtesės sė selisė sė vetadministratės lokale, nė qendėr tė Tetovės. Tė njėjtat burime shtuan se sulmit iu pėrgjigjėn personat qė ishin brenda restorantit, i cili ėshtė pronė e nėnkryetarit tė Partisė Demokratike Shqiptare (PDSH), MenduhThaēi. Restoranti Dora nė Tetovė njihet edhe si njė vend ku shpeshherė tubohen pėrfaqėsuesit e PDSH-sė (nė pushtet). Burime policore bėnė tė ditur mėngjesin e sotėm se nė kėto pėrleshje ishin pėrfshirė grupe tė armatosura shqiptarėsh, pa dhėnė ndonjė hollėsi tjetėr nė lidhje me kėtė. Partia Demokratike Shqiptare nė Maqedoni pranon se sulmi i kryer mbrėmė ėshtė i mirėorganizuar dhe ka karakter politik dhe anti-shqiptar. Nėpėrmjet njė deklarate tė cilė si referohet agjencia maqedonase MIA, PDSH ka deklaruar se "kėto sulme kriminale kanė si qėllim tė pengojnė procesin e faktorit politik shqiptar pėr tė eleminuar nga skena politike promovuesit e dobishėm duke shpėrndarė njė virus mes shqiptarėsh duke ndaluar bashkėpunimin konstruktiv mes politikanėve shqiptarė dhe zyrtarėve ndėrkombėtare". Partia Demokratike Shqiptare lajmėroi se nė orėn 00.45 nė persona tė paidentifikuar kanė qėlluar me mortaja, armė tė llojeve tė ndryshme tė cilėt sulmuan godinėn e kėsaj partie nė Tetovė. Sulmi mė i rėndė mbi presidentin maqedonas, pas atij pėr ndėrlidhjet e ish bashkėpunėtorit tė tij, Fėrēkovski, me atentatin e 3 tetorit tė vitit 1995 nė Shkup mbi kryetarin e atėhershėm Gligorov, ėshtė ai i tė enjtės me akuzat e ministrit tė brendshėm Boshkovski nė llogari tė Trajkovskit pėr keqpėrdorim tė ndihmave ndėrkombėtare pėr Maqedoninė nė kohėn e krizės sė refugjatėve kosovarė nė Maqedoni.Analistė tė kėtushėm, qė e kanė parasysh edhe njė kumtesė tė lėshuar tė mėrkurėn nga Ambasada e SHBA-ve nė Shkup nė tė cilėn thuhet se, "Qeveria e SHBA-sė mbėshtetė politikėn e presidentit Trajkovski nė luftėn kundėr korrupcionit", theksojnė se akuzat e reja nė VMRO-DPMNE janė vetėm njė fushatė ndėrpartiake e garės pėr pushtet para zgjedhjeve tė ardhshme parlamentare nė Maqedoni, ndėrsa qėllim ėshtė rrėzimi nga pushteti i Trajkovskit me ndonjė impiēment apo votim mosbesimi nė Parlament, qė me Kushtetutė nuk mund tė realizohet, pos nėse nuk bėhet ndonjė grushtet, qė mund tė jetė i mundshėm nė Maqedoni.Tėrthorazi me kėtė akuzohet edhe PDSH, qė ka qenė drejpėrsėdrejti e angazhuar nė ato projekte tė ndihmave ndėrkombėtare pėr Maqedoninė, qė atėbotė udhėhiqeshin nga Trajkovski, atėherė zėvendėsministėr i Jashtėm, por edhe disa ministra e zėvendėsministra tė PDSH-sė, qė atėbotė ishin anėtarė tė grupit qeveritar maqedonas tė Krizės.Trajkovski tė enjtėn ka deklaruar se ai gjithė dokumentacionin pėr ndihmat humanitare e ka dorėzuar dhe ai ėshtė i arkivuar nė Ministrinė e Jashtme tė Maqedonisė, por ėshtė shumė indikative se deklarata e Boshkovskit doli vetėm disa orė para tentimatentatit mbi Menduh Thaēin dhe Selinė alternative tė PDSH-sė, kurse edhe Thaēi para do kohe, sipas mediave maqedonase patė deklaruar se pasi ka zgjedhje tani nė njė procedurė tė tillė mund tė hyjė edhe Trajkovski.Nė vitin 2000, kur u mbajtėn zgjedhjet presidenciale nė Maqedoni dhe kur u zgjodh Trajkovski, votat vendimtare pėr zgjedhjen e tij u siguruan nga shqiptarėt pėrmes PDSH-sė. Nėnkryetari i Partisė Demokratike Shgiptare, Menduh Thaēi, duke komentuar incidentin e pardjeshėm kur u sulmua restorani i tij nė Tetovė, nė njė intervistė dhėnė televizionit shtetėror ka akuzuar strukturat policore maqedonase pėr sajimin e akteve tė dhunės dhe pėr atentat kundėr tij. Sipas tij ky sulm ka dy qėllime largimin e Shtabit tė partisė, pėrkatėsisht tė shtėpisė sė tij nga zona tė cilėn maqedonasit e konsiderojnė pėr tyre.
Duhet tė ketė progres tek implementimi i Marėveshjes sė paqės porosit z.Xhaferi. Por duhet tė ketė progres edhe tek sjellja politike e politikanėve shqiptar, qė tani pėr tani janė bėrė pengu i hijes sė vete dhe akuzimeve tė AKSH-sė qė do ti likuidojė fizikisht duke i etiketuar si tradhėtar tė popullit shqiptar nė Maqedoni. A ekziston AKSH apo jo? Kjo nuk ėshtė aq me rėndėsi. A ėshtė AKSH ēėshtje interneti apo jo. Fike dritėn dhe shko bjer more i ngratė, se shkuam kot pėr mend!
|