Identitete ngaterrestare
Eshte hera e pare, por sigurisht nuk do te jete e fundit,
qe Nene Tereza behet objekt i nje ngaterrese politike.
Dhe per kete faji nuk eshte vetem i maqedonasve
Nga Mehmet Kraja
Eshte hera e pare, por sigurisht nuk do te jete e fundit,
qe Nene Tereza behet objekt i nje ngaterrese politike.
Ajo vete, gjate tere jetes se saj, qendroi aq larg
politikes, sa qe nuk la asnje shkas qe emri i saj te
vihej ne cfaredo konteksti politik. Ndoshta nga qe ajo
pernjemend besonte se bota eshte nje dhe e vetme, teper
e mjere dhe teper e vogel kundruall idealeve te medha.
Ndoshta nga qe ajo vete besonte se identitetet politike
dhe kombetare jane te paqendrueshme karshi vlerave te
tjera universale. Ne te kunderten, me siguri qe ajo vete
nuk do te linte asnje shkas qe, vetem pak vjet pas
vdekjes, emri i saj te apostrofohet ne nje zenke
politike qe nuk i dihet fundi. Po, ku qendron esenca e
problemit? A eshte Nene Tereza shqiptare apo maqedone?
Jo, kjo nuk eshte ceshtje e diskutueshme. Edhe vete
kryetari i bashkise se Shkupit, qe i dergoi leter
kryetarit te bashkise se Romes, per t'i bere nje
shtatore Nene Terezes ne nje shesh te Romes, ne te cilen
emri i shenjtores se ardhshme do te shkruhej maqedonisht,
e di mire perkatesine e saj shqiptare. Edhe kryetari i
bashkise se Romes e di te njejten gje. Atehere, perse
ndodhi ngaterresa? Ngaterresa ndodhi per shkak se
kryetari i bashkise se Shkupit, bashke me te edhe shteti
i pergazte maqedonas, e di mire se cfare duhet te beje
ne nje cast te caktuar, si duhet te sillet, si duhet te
veproje? Kur ata e dine se c'prioritet ka ne vitin kur
Papa pritet te kryeje shenjterimin e Nene Terezes, ne
menyre qe faktin e qene se Nene Tereza ka lindur ne
Shkup, ta shfrytezoje persosmerisht per nje depertim
politik ne tregun e medave, te shtetit, te gjuhes dhe
kombit te tij te kontestuar gjithandej. Problemi nuk
shtrohet perse e beri kete kryetari i bashkise se
Shkupit, por pak me ndryshe: Perse nuk e beri kete
kryetari i bashkise se Tiranes ose kryetari i komunes se
Prishtines? Perse, pra, nuk e beri kete Shqiperia ose
Kosova, por lane hapesire qe kete ta beje Maqedonia? He,
pra? Pergjigja eshte e thjeshte: sepse asnjera pale nuk
e kane sensin e reagimit kulturor, por jane zhytur ne
vorbullen e nje politike joproduktive. Dhe, cfare duhet
bere tani? Duhet reaguar, natyrisht, per te kompensuar
disi rastin e humbur. Dhe reagimi behet. E bejne disa
shkrimtare dhe intelektuale te njohur te Shqiperise, ne
menyre te ndare, pa perfshire askend nga Kosova dhe nga
Maqedonia, nje reagim i tille qe ne menyre primitive
shperfaq ne sy te botes politizim te figures se Nene
Terezes. Maqedonasi i Shkupit del i lare, sepse ne
menyre civilizuese ka kerkuar t'i beje nje respekt Nene
Terezes se lindur ne qytetin e tij. Shqiptaret, te
vonuar sic jane ne cdo pune, dalin kryengrire,
nacionaliste primitive e keshtu me radhe. Po, perse, ata
qe reaguan me kete rast, nuk i thane edhe ca gjera per
opinionin e brendshem, per neglizhencen e shtetit dhe te
politikave te tij jokulturore? Nuk i thane, sepse, edhe
duke qene intelektuale dhe krijues, jane pjese e asaj
politike. Madje, nuk eshte shume e qarte nese reagimi u
be per t'i kthyer gjerat ne rrugen e drejte, ose per t'i
bere vetes nje marketing me emrin e Nene Terezes, duke
harruar se ne shkrimet e ndonjerit prej tyre mund te
gjendet ndonje gje e pakendshme, e thene per Nene
Terezen me porosi te xhaxhi Enverit. Pervec kesaj, ata
qe reaguan per t'ia bere botes te ditur perkatesine
shqiptare te Nene Terezes, eshte duhet ta dininj se
figurat e ketilla madhore te kombit kane vlera
integruese, keshtu qe reagimet e ketilla te ndara jane
shperfillje pikerisht e kesaj vlere. Edhe dicka per
politiken rreth ketij rasti. Ngaterresat rreth kesaj
ceshtjeje kane te bejne me Shkupin. Deri vone eshte
thene se Shkupi eshte qyteti me numrin me te madh te
shqiptareve ne bote. Ku jane ata? Ku jane shqiptaret e
Maqedonise, te cilat tani marrin pjese ne te gjitha
nivelet e pushtetit? Ku jane farefisi i gjere i Nene
Terezes, qe akoma jetojne ne Shkup dhe te cilet, disa
vjet me pare, kur u be vendosja e nje pllake
perkujtimore ne nje shesh te ketij qyteti, ndonese ishin
mbledhur aty rreth pese mije syresh, nuk e thane asnje
fjale shqip? Apo, ku eshte Akademia e Shkencave e
Shqiperise (e cila ka marredhenie aq te mira me simotren
e saj maqedone, sa te kembejne reciprokisht harta per
ndarje territoresh) qe te ushtroje ndikim per ndryshimin
e politikave antishqiptare te shtetit maqedon, qe u vune
re edhe me kete rast? Fundja me ne fund, ku eshte shteti
shqiptar, i cili ben politika vellazerore me shtetin
maqedon, qe nuk perdor vijat e besueshme te komunikimit
per te nderprere edhe kete fushate antishqiptare? C'te
ben vetja, nuk ta ben as Junani, thoshin nje here e nje
kohe. (Korrieri)