|
OKB-ja e reformuar dhe problemi kolonial shqiptar nė Ballkan |
|
Diplomacia shqiptare OKB-JA E REFORMUAR DHE PROBLEMI KOLONIAL SHQIPTAR NĖ BALLKAN Ėshtė i pamohueshėm fakti se Lufta e Dytė Botėrore e ka pėrshpejtuar shthurjen e Lidhjes sė Kombeve (1919) dhe sistemin e sigurisė kolektive, nė kuadrin e sė cilės ishte ndėrtuar dhe vepronte si mekanizėm kryesor pėr ruajtjen e paqes dhe tė sigurisė botėrore. Dėshtimi i kėsaj organizate tė parė ndėrkombėtare (si rrjedhim i mungesės sė universalizmit tė saj), mė pas solli nė krijimin e Organizatės sė Kombeve tė Bashkuara, me qėllim tė ruajtjes sė paqes, tė sigurisė, tė pėrparimit dhe tė bashkėpunimit ndėrkombėtar. Organizata e Kombeve tė Bashkuara u themelua nė bazė tė miratimit tė Kartės sė saj, e cila u nėnshkrua mė 26 qershor 1945 nė San Francisko tė SHBA-sė, ndėrkaq hyri nė fuqi mė 24 tetor pot ė njėjtit vit pasi qė kėtė e kishin ratifikuar tė gjitha shtetet anėtare tė pėrhershme tė kėshillit tė Sigurimit (SHBA-ja, Bashkimi Sovjetik, Kina, Franca dhe Britania e Madhe), si dhe shumica e shteteve tė tjera-anėtare tė kėsaj Organizate ndėrkombėtare. Qė nga themelimi e deri nė ditėtė e sotme(1945-2002) zhvillimi i aktivitetit tė OKB-sė ka kaluar nėpėr disa faza tė ndryshme (krijimi i blloqeve, shfaqja e luftės sė ftohtė, zhvillimi i garės nė armatimin bėrthamor tė dy superfuqive- SHBA-sė dhe ish-BRSS-sė, procesi i shkatėrrimit kolonial, qė konsiderohet njė nga veēoritė mė kryesore tė zhvillimit tė periudhės sė pas luftės sė marrėdhėnieve ndėrkombėtare, shfaqja e doktrinės dhe e politikės sė mosinkuadrimit, procesi i detantit, zhvillimi i politikės sė koekzistencės aktive paqėsore, proceset integruese nė fushėn ekonomike, ndarja e bashkėsisė sė sotme ndėrkombėtare nė shtetet mė tė zhvilluara, tė zhvilluara dhe nė ato nė zhvillim, revolucioni tekniko-teknologjik shkencor, shthurja e sistemit bipolar, krijimi i rendit tė ri botėror, globalizmi, mbrojtja ndėrkombėtare e ambientit njerėzor dhe e tė drejtave tė drejtave e lirive tė njeriut, konfliktet e armatosura nė hapėsirat e ish-Bashkimit Sovjetik, procesi i integrimit ekonomik, politik dhe demokratik i Evropėsā¦, etj.). Duke mbajtur parasysh gjithė kėtė spektėr vėllimor tė vlerave njerėzore, dhe tė kundėrtive tė bashkėsisė, sin ė kuptimin intensive, ashtu edhe nė atė ekstensiv, tė fushėveprimit tė vet, ėshtė krejtėsisht e natyrshme, qė Kombet e Bashkuara mbi gjysmė shekulli, nė planin e realizimit tė qėllimeve dhe tė parimeve tė proklamuara, sidomos nė sfondin e ruajtjes sė paqes dhe tė sigurisė ndėrkombėtare, ėshtė ballafaquar edhe me probleme tė shumta, tė cilat nė njė mėnyrė (nė etapa tė caktuara kohore) edhe e kanė zvogėluar, dhe zbehur aktivitetin e saj. Mirėpo, pėrkundėr kėtij fakti, Kombet e Bashkuara kanė qenė shtyllė e fuqishme e pėrkrahjes sė tė gjitha atyre forva e paqėsore tė botės bashkėkohore nė luftėn e tyre pėr tė eliminuar forcėn, agresionin dhe, mbi tė gjitha luftėn nga skena e marrėdhėnieve politike ndėrkombėtare. Pėr shkak tė rivalitetit bllokist dhe tė konfrontimit ideologjik tė dy superfuqive botėrore (SHBA-sė dhe ish-BRSS-sė), qė ishte tejet theksuar gjatė periudhės sė luftės sė ftohtė dhe tė krijimit tė sistemit bipolar, aktiviteti i OKB-sė nė rujatjen e paqes dhe sistemit tė sigurisė ndėrkombėtare ishte I kufizuar pothuajse nė shkallė minimale. Pra, pikėrisht brenda etapės sė luftės sė ftohtė dhe tė sundimit tė sistemit bipolar erdhi nė shprehje paralizimi i veprimit tė Kėshillit tė Sigurimit, gjė qė kjo ishte nė disfavor tė sistemit tė sigurisė kolektive dhe tė ruajtjes sė paqes ndėrkombėtare. Pėr mė tepėr, ndikimi dhe diktati i tė dy superfuqive botėrore - SHBA-sė dhe I ish-BRSS-sė ndaj veprimit racional tė OKB-sė nė zgjidhjen e problemeve botėrore, nė veēanti tė ruajtjes sė paqes dhe tė sigurisė ndėrkombėtare,ēoi nė ndarjen totale bipolare tė bashkėsisė ndėrkombėtare (politika e sferave tė interesit, gara nė armatime, si bllokimi i herėpashershėm i veprimtarisė sė Kombeve tė Bashkuara. Cila do tė jetė OKB-ja e pas luftės sė ftohtė? Pėrkundėr tė gjitha pengesave, tė krijuara, si rrjedhim i tendosjes sė marrėdhėnieve ndėrmjet dy superfuqive (SHBA-sė dhe ish-BRSS-sė), Kombet e Bashkuara ia arritėn qėllimit qė nga periudha e bipolarizimit tė dalin si organizatė universale botėrore. Kėtė aftėsi dhe kapacitet tė vetin e pasqyruan, duke iu pėrshtatur ndryshimeve dhe kėrkesave mė tė reja (nė hap me zhvillimin dhe me transformimin e sė drejtės mandėrkombėtare publike) tė subjekteve tė bashkėsisė ndėrkombėtare. Me tė pėrfunduar kaptina e luftės sė ftohtė, OKB-ja ballfaqohet me tendenca dhe preboleme krejtėsisht tė reja, duke qenė se vendet perėndimore, e para sė gjithash SHBA-ja, nė kuadrin e politikės dhe tė strategjisė sė tyre globale fillojnė t'i japin rėndėsi parėsore fushėveprimit, pėrkatėsisht reformimit tė Kėshillit tė Sigurimit (krijimi I forcave tė reja paqėsore pėr aksione preventive, sipas nenit 40, zgjerimi i autorizimeve dhe i kompetencave tė forcave tė Kombeve tė Bashkuara, implementimi i diplomacisė preventive nė parandalimin e konflikteve tė armatosura ndėrkombėtare, mbrojtja dhe afirmimi i tė drejtave tė njeriut dhe tė ambinetit njerėzor,tė gjitha kėto konsiderohen ndėr instrumentet mė kryesore tė pėrsosjes sė mekanizmit organizativ tė OKB-sė), pėr shkak se aleancat e vjetra janė duke u pėrtėritur me ato tė reja, tė cilat sot janė nė funksion tė drejtpėrdrejtė tė ndėrtimit tė Rendit tė Ri Botėror. Sė kėndejmi, erdhi nė shprehje baraspesha ndėrmjet kėrkesave tė brendshme tė shteteve dhe kėrkesave pėr krijimin e njė bote gjithnjė mė tė integruar, gjė qė ky edhe ėshtė parim bazė i Rendit tė Ri Botėror, dhe kusht i domosdoshėm pėr tė ruajtur paqen dhe sigurinė ndėrkombėtare. Nė favor tė reformimit tė tashėm tė OKB-sė ėshtė edhe miratimi i raportit ("Agjenda e paqes", Doc.A/47277, S/24111, e vitit 1992) tė ish-sekretarit tė Pėrgjithshėm tė OKB-sė, Butros Gali. Kontributi i OKB-sė ka qenė i madh, posaēėrisht nė ēėshtjen e shkolonizimit tė afro 200 shteteve tė kontinenteve tė Afrikės, tė Azisė dhe tė Amerikės Latine, tė cilat brenda gjysmė shekullit tė OKB-sė, arritėn tė fitojnė lirinė dhe pavarėsinė nga metropolet e shteteve perėndimore. Nė kuadrin e reformimit, posaēėrisht pas rėnies sė sistemit tė real-socializmit dhe tė krijimit tė ndryshimeve mė tė reja demokratike nė Evropėn Lindore, OKB-ja meritė tė veēantė i kushton respektimit tė drejtave dhe parimeve tė reja, sidomos nė fushėn e tė drejtave dhe lirive themelore tė njeriut, d.m.th. parimeve tė sė drejtės humanitare dhe tė sė drejtės ndėrkombėtare tė ambientit, ngase kėto sot i konsaideron si vlera kulminante dhe vitale pėr bashkėsinė ndėrkombėtare. Me gjithė arritjet e theksuara pozitive tė OKB-sė, ndėr vėrejtjet mė me peshė qė mjund t'i drejtohen kėsaj Organizate me karakter universal ndėrkombėtar, ėshtė mosreagimi i saj preventiv dhe nė kohėn e duhur kundėr agresionit dhe luftės gjenocidale tė ashtutuajturės Republika Federale Jugosllave (Serbia+Mali i Zi) ndaj Kroacisė, Bosnjės dhe Kosovės. Nė kėtė mėnyrė, OKB-ja ka shkelur nė mėnyrė flagrante parimet dhe qėllimet e Kartės sė vet, posaēėrisht dispozitat e Kreut VII( nenet 41 dhe 42), sipas tė cilit ka qenė e detyruar tė ndėrhyjė ushtarakisht kundėr tri agresioneve gjenocidale tė "RFJ-sė". Zgjidhja e ēėshtjes koloniale shqiptare e kushtėzon imperativin reformues tė Shqipėrisė dhe tė OKB-sė Po qe se e mbajmė parasysh pėrcaktimin filozofik tė doktrinės dhe tė praktikės sė derisotme tė Organizatės sė Kombeve tė Bashkuara(gjithnjė duke u mbėshtetur nė Kartėn, si aktin mė tė lartė juridik-kushtetues tė saj), merita mė e madhe dhe e pakontestueshme e saj ėshtė nė zgjidhjen e problemeve koloniale me theks tė posaēėm nė kontinentin e Afrikės. Nė kėtė kontekst, OKB-ja nevojitet ta vėshtrojė jo vetėm ēėshtjen e Kosovės, por edhe tė hapėsirave tė tjera tė Shqipėrisė Etnike, tė koloniazuara nga serbėt, malazezėt, sllavomaqedonėt dhe nga grekėt, qė nga periudha e viteve 1878; 1912; 1918; 1946; 1989 (pėrpos Kosovės, e cila qė nga 12 qershori 1999, ndodhet nėn jurisidiksionin e UNMIK-ut+KFOR-it) e deri mė 2002. Natyrisht, duhet tė jemi tė vetėdijshėm se kėtė ēėshtje, pikėsėpari nevojitet ta sensibilizojnė vetė shqiptarėt e kolonizuar nėn Serbi,Mal tė Zi, IRJM dhe Ćamėri, sepse siē thot njė fjalė e urtė popullore "pa qarė fėmija nėna nuk e pėrkundė atė". Vėrtet, politika shqiptare (qė nga rėnia e Kosovės nėn kthetrat e pėrgjakshme tė agresionit okupues gjenocidal tė Serbisė sė Milosheviqit mė 1989), vetėm pjesėrisht ėshtė angazhuar nė planin ndėrkombėtar , qė tė paktėn ēėshtjen koloniale tė Kosovės ta prezentojė si tė tillė. Prandaj, zvarritja e deritashme e moszgjidhjes sė statusit tė Kosovės, nuk ėshtė vetėm vepėr e bashkėsisė ndėrkombėtare, por para sė gjithash ėshtė "meritė" e unitetit tė kontradiktės sė politikės dhe tė shkencės pėrkatėse shqiptare, sepse as Kosova, as pjesėt e tjera tė kolonizuara tė Shqipėrisė Etnike nė Ballkan, nuk janė trajtuar (e as qė janė nė rrugėn e njė shqyrtimi tė tillė tė pashmangshėm) si probleme serioze tė dialektikės koloniale sllave. Nė vend tė qasjes objektive, (duke u mbėshtetur nė argumentet valide historike, gjeografike, etnike, kompaktėsinė gjuhėsore dhe territoriale) qė ēėshtja e Kosovės dhe e territoreve tė tjera tė kolonizuara sllave, tė parashtrohet si e tillė pėr shqyrtim nė Organizatėn e Kombeve tė Bashkuara, politika kozmopolite shqiptare ka zgjedhur njė rrugė tjetėr tė tėrthortė "diplomatike", dhe plotėsisht tė pajustifikueshme, "ėshtė duke lypur ilaē" nėpėr "ballkania" (ku fjalėn kryesore e kanė rusėt, ukrainasit, grekėt, maqedonėt, serbėt, malazezėt, qė tė krijojnė "paqe", "qetėsi" dhe "prosperitet afatgjatė" nė Ballkan, duke mos i anashkaluar edhe kolonitė shqiptare), qė sėmundjen kronike shekullore, ta mjekojė ( kupto: jo ta shėrojė pėrfundimisht me terapi anikoloniale sllave) me virusin infektues tė "dhuruesve" tradicionalė sllavomėdhenj. Duke mos u pajtuar me njė politikė tė tillė fataliste, parciale, gjysmake e paliative, qė shpėtimin e kėrkon nė partnerizmin e sferės sė interesit sllav nė Ballkan, e jo drejtpėrdrejt nė OKB dhe nė SHBA, Fronti pėr Bashkimin Kombėtar Shqiptar e ka aktualizuar ēėshtjen e pazgjidhur koloniale para institucionave zyrtare shqiptare (Tiranė, Prishtinė, Shkup) dhe atyre ndėrkombėtare, duke i vėnė nė dijeni zyrtarisht pėrmes Memorandumit tė dates 23 shtator 2002. Nė kėtė vėshtrim, ka pėrcaktuar edhe prioritetet e strategjisė dhe tė taktikės sė politikės sė tij vepruese dhe afatgjatė nė mbarė territorin e okupuar shqiptar nga ballkanikėt sllavė. Orientimi dhe lufta kėmbėngulėse politike dhe kombėtare e FBKSH-sė, qė tė skapullojė popullin dhe territorin e Shqipėrisė Etnike nga sunduesit kolonialistė sllavė, ėshtė plotėsisht e drejtė dhe e justifikueshme, sepse mbėshtetet nė argumente tė ligjshme tė sė drejtės ndėrkombėtare pėr vetėvendosjen e popujve tė shtypur nga zgjedha e kolonializmit tė huaj, e jo nė luftėn e absurde provinciale tė zhveshur lakuriq: "o pushtet, o vdekje", duke e rrezikuar kėshtu pėr vdekje intersin nacional dhe shtetėror tė kombit tė vet dhe tė Shqipėrisė Etnike. "Deviza" e njė politike tė kėtillė oligarkiste dhe anarkike, patjetėr duhet t'i nėnshtrohet kritikės sė ashpėr dhe konstruktive tė forcave politike tė opozitės dhe tė mbarė popullit shqiptar, i cili gjendet i okupuar nė rezervatin kolonial serbo-malazez-greko-maqedon, nė mėnyrė qė tė dalė nga gremina e hegjemonizmit sllav. Kjo qė po ndodhė tani me shqiptarėt e kolonizuar, nuk ka lidhje as me dokracinė, as me progresin, as me lirinė e as me paqen, por fatkeqėsisht e tėra ėshtė njė mumie e gjallė nėn hijen dhe muzgun verbues tė robėrisė. Gjithashtu, politika e shėndoshė vizionare gjithėshqiptare, assesi nuk parapėlqehet qė tė mashtrohet dhe tė gėnjehet nga disa grupacione tė liderėve matrapazė politikė, dhe tė "hokatarėve" kuazishkencorė, se " demokracia" ėshtė kusht i vetėm themelor pėr ndėrtimin e kombit dhe tė shtetit. Ky "pėrkufizim politik dhe shkencor", ėshtė mė tepėr se njė floskulė diletante profesionale, sepse nė zhvillimin e derisotėm tė historisė sė shoqėrisė, nuk ėshtė e njohur se "demokracia" ėshtė premisa mė kryesore nė krijimin e njė kombi apo tė njė shteti. Pėrkundrazi, demokracia ėshtė produkt i jetės politike dhe shoqėrore tė njė shteti. Ndėrkaq, nė sistemin e marrėdhėnieve ndėrkombėtare, pėrmbajtja e demokracisė bazohet nė parimet e lirisė, tė barazisė, tė njohjes dhe tė respektimit tė interesave kombėtare, shtetėrore, ekonomike dhe kulturore, qė quhen interesa vitale tė njė kombi dhe tė njė shteti. Duhet, tė nėnvizojmė se kėto vlera (edhe pse "tuxharėt" dhe "biznesmenėt" e politikave kozmopolitike shqiptare, i betohen popullit tė tyre se nė praktikė qe 12 vjet, pikėrisht po "luftojnė" pėr jetėsimin e kėtyre koncepteve, natyrisht, vetėm duke u thirrur nė to, pėr hir tė moderacionit transnacional ), deri nė kėtė vit(2002), vetėm shqiptarėve tė copėtuar dhe tė kolonizuar nė Ballkan, nuk u janė njohur e drejta e vetėvendosjes dhe e pavarėsisė nga ana e mediatorėve demokratė tė grupeve tė ndryshme tė "kontaktit" tė diplomacisė ndėrkombėtare. Mirėpo, pavarėsisht nga statu quo-ja dhe rezultatet dekurajuese, si rrjedhojė e pėrpjkejeve tė pareshtura tė politikės kozmopolite shqiptare, qė tė sofistikojė dhe tė murkullojė tė vėrtetėn dhe gjendjen e mjerueshme tė "pengjėve" shqiptarė nėpėr "oazat e gjelbra" tė Saharės koloniale sllave, Fronti pėr Bashkimin Kombėtar Shqiptar (duke qenė nė shėrbim tė drejtpėrdrejtė tė interesave tė pėrgjithshme jetike tė mbarė kombit shqiptar), me tė drejtė e apostrofon gjithė kombin shqitar, qė tė vihet nė radhėt e tij, duke treguar guximin dhe vetėdijen e lartė politike, kombėtare dhe patriotike atdhetare, qė tė mos pranojė asnjė alternativė tjetėr, pėrveēse arritjes sė ēlirimit tė plotė antikolonial, lirisė, pavarėsisė kombėtare dhe shtetėrore. Ky impertaiv afatgjatė ėshtė i realizueshėm, vetėm po qe se vjen nė shprehje bashkimi gjithkėkombėtar. Vetėm nė saje tė bashkimit mund tė ruhet qenia dhe identiteti kombėtar shqiptar nė hapėsirė dhe nė kohė jetėgjatė. Mirėpo, bashkimi mund tė bėhet vetėm me urti, me gjak, e jo kursesi me fjalė dhe me premtime boshe tė matrapazėve tė diplomacisė tregtare, e cila fatkeqėsisht po funksionon pėr mrekulli ( kuptohet, pėr t'i mbushur xhepat e vet nė kurriz tė popullit tė shfrytėzuar dhe tė varfėruar, si kurrnjėherė mė parė nė historinė e tij) nė relacionin Tiranė-Beograd. Ky ėshtė argumenti mė me bazė, se sa qėndrojmė afėr njėri-tjetrit nė rrugėn e bashkimit dhe tė ēlirimit antikolonial serbosllav. Edhe pse njė politikė dhe diplomaci e tillė ėshtė duke pėrjetuar "muajin e mjaltit" nė vetėn e parė, si duket do t'i vijė fundi sė shpejti, sepse industrinė e ēokollateve, tė deterxhenteve, tė shamponit, tė frigoriferėve, Serbia ua kishte shitur pėr 20 vjet Libisė dhe Irakut. Nga ky lloj aranzhmani ekonomiko-tregtar, shihet qartė se, diplomacia tregtare e Shqipėrisė qė tani ka falimentuar, dhe se ekziston rreziku qė ky potez plotėsisht iracional i saj, tė reflektohet negativisht nė politikėn e brendshme, duke krijuar pėrēarje, polarizim tė panevojshėm, mosbesim dhe padėgjueshmėri tė qytetarėve ndaj Qeverisė sė Fatos Nanos, politika e sė cilės fatkeqėsisht ėshtė pėrqėndruar vetėm nė investimet dhe nė tregtimet me shtetet kolonizatore sllave. Kjo strategji dhe taktikė e politikės sė jashtme tė Shqipėrisė ndaj shteteve fqinje sllave, ėshtė grafiku tradicional mė tipik i negatives, se si mund tė luftohet raporti sundues kolonial sllav nga Kosova dhe territoret e tjera tė Shqipėrisė Etnike.
E drejta e vetėvendosjes sė shqiptarėve nė Ballkan Pavarėsisht nga tė metat dhe "lėshimet" e deritashme nė planin e operacioneve paqėsore (Kroaci, Bosnjė, Kosovė, Somali, Haiti, Lindja e Afėrt etj.), Kombet e Bashkuara si dje edhe sot, janė instrumenti i pazėvendėsueshėm pėr ruajtjen e paqes dhe tė sigurisė botėrore. Universalizmi, si dhe struktura e tyre (190 vende anėtare) provojnė se deri tash nė historinė e marrėdhėnieve ndėrkombėtare ėshtė organizata mė demokratike me karakter tė pėrbotshėm. Duke marrė pėr bazė qėllimet dhe parimet themelore tė Kartės sė Kombeve tė Bashkuara, qė pėrbėjnė tėrėsinė organike tė sistemit pozitiv juridik ndėrkombėtar nė mbrojtjen e paqes, tė sigurisė, tė rendit dhe tė drejtėsisė ndėrkombėtare, edhe e drejta e vetėvendosjes sė shqiptarėve tė kolonizuar nė Ballkan, duhet tė shqyrtohet nė kontekstin e Kartės sė Kombeve tė Bashkuara, pikėrisht mbi bazėn e "Dekalaratės mbi njohjen e pavarėsisė sė popujve dhe vendeve koloniale"(Rezoluta 1514, 14 dhjetor 1960), e miratuar nga Asambleja e Pėrgjithshme e Kombeve tė Bashkuara. Po ashtu, duke marrė nė konsideratė edhe Rezolutėn 2105(XX).20 dhjetor 1965, me tė cilėn Asambleja e Pėrgjithshme e Kombeve tė Bashkuara, deklarohet botėrisht se krimi i kolonializmit, duhet tė marrė fund nė mėnyrė imediate, pavarėsisht nga pėlqimi ose dėshirat e shteteve kolonialiste, dhe se e drejta e vetėvendosjes ėshtė i vetmi mjet i arritjes sė pavarėsisė. Me rastin e shqyrtimit tė parimeve tė koekzistencės aktive paqėsore nė kuadrin e Kombeve tė Bashkuara, nė vitet e gjashtėdhjeta tė shekullit XX, Asambleja e Pėrgjithshme e OKB-sė, mė 18 dhjetor 1963, e nxori Rezolutėn 1815 (paragrafi 1 pika e), ku ndėr tė tjera, thuhet se "e drejta e vetėvendosjes ėshtė njė nga parimet bazė tė sė drejtės ndėrkombėtare mbi tė cilėn duhet tė mbėshtetet patjetėr edhe politika e koekzistencės paqėsore". Si shprehje juridike ndėrkombėtare e aspiratave tė popujve tė shtypur dhe tė robėruar gjatė Luftės sė Dytė Botėrore, si dhe tė popujve kolonialė, sot tė drejtėn e vetėvendosjes si parim juridik e njeh edhe e drejta ndėrkombėtare publike. Pavarėsisht nga fakti se lidhur me kėtė ēėshtje ekzistojnė pikėpamje tė ndryshme tek autorėt e sė drejtės ndėrkombėtare dhe tė marrėdhėnieve politike ndėrkombėtare, parimi i vetėvendosjes ėshtė sanksionuar nė materien e Kartės sė Kombeve tė Bashkuara, dhe njėherazi konsiderohet si njė nga parimet parėsore, qė patjetėr duhet tė pėrfillet nė respektimin dhe nė realizimin e qėllimeve tė parashtruara tė OKB-sė (neni 1 pika 2 dhe neni 55 i Kartės). Duke marrė pėr bazė kėto norma dhe kritere ndėrkombėtare, dhe duke u mbėshtetur pikėrisht nė tė drejtėn natyrore, si populli shqiptar nė Kosovė, ashtu edhe nė hapėsirat e tjera tė Sqhipėrisė Etnike nuk ka mė tė voglėn arsye tė frikėsohet ose tė mashtrohet nga tezat e ndryshme spekuluese pseudoshkencore, tė "lansuara", tė "elaboruara" dhe tė mbrojtura nga pseudopolitikanėt dhe kuazishkencėtarėt shovinistė serbomėdhenj, tė cilėt me ēdo kusht, nė frymėn e egocentrizmit kolonialist sllav, po orvatėn ta "bindin" si shkencėn juridike ndėrkombėtare, ashtu edhe bashkėsinė ndėrkombėtare, se shqiptarėt e shtypur dhe tė koloniazuar tė Shqipėrisė Etnike, janė nė rrugė tė gabueshme, dhe se nuk kanė kurrfarė baze juridike, qė tė mbėshteten mbi parimin dhe tė drejtėn e vetėvendosjes. Kėtė hipotezė tė sofistikuar dhe tė paqėndrueshme si nė rrafshin juridik, politik, ashtu edhe nė atė historik, e pėrgėnjeshtrojnė nė mėnyrė tė justifikueshme, normat e theksuara ligjore tė sė drejtės dhe rendit juridik pozitiv ndėrkombėtar. Me gjithė argumentet dhe faktet e qėndrueshme juridike,poltike dhe historike, tė cilat janė nė favor tė sė drejtės pėr ēlirimin dhe pavrėsimin e shqiptarėve nga sistemi kolonial sllav nė Ballkan, po qe se Serbia, Mali i Zi, IRJM dhe Greqia, edhe mė tej insistojnė qė shqiptarėt t'i mbajnė nė agoninė e robėrisė koloniale, me qėllim tė mohimit tė sė drejtės sė tyre pėr vetėvendosje dhe sovranitet tė plotė, atėherė do tė vijė nė shprehje pėrdorimi legjitim i forcės nga pala shqiptare. Kjo e drejtė parashikohet edhe me Kartėn e Kombeve tė Bashkuara, edhe me tė drejtėn ndėrkombėtare publike, e kjo quhet e drejta e njė populli pėr t'u hedhur nė kryengritje; e drejta pėr tė hyrė nė luftė; e drejta pėr pėrdorimin e forcės si mjete legale tė vetėmbrojtjes dhe tė ēlirimit definitiv nga skllavėrimi huaj kolonialist. Prandaj, si ēdo popull i robėruar, ashtu edhe populli shqiptar i nėnshtruar nga kolonializmi i egėr sllav nė Ballkan, ka tė drejtė tė hidhet nė kryengritje tė pėrgjithshme pėr t'u ēliruar nga pushtuesit serbė, malazezė, maqedonė dhe grekė. Kjo nuk duhet kuptuar vetėm si e drejtė morale dhe politike, por para sė gjithash edhe si e drejtė kolektive legjitime, tė cilėn e njeh e drejta ndėrkombėtare publike. S'ka dyshim se, e drejta e kryengritjes ėshtė e ligjshme, mirėpo realizimi saj mund tė vijė nė shprehje tė plotė, vetėm atėherė, kur shumica dėrrmuese e popullit dhe e pėrfaqėsuesve tė tij legjitimė deklarohen pėr tė.
|