BAROMETRI DIPLOMATIK
TMK-JA NUK ĖSHTĖ FIRMĖ PRIVATE E ĒOVIQĖVE TĖ UNIONIT SERBOMALAZEZ
Prof.Dr.Mehdi HYSENI
Pėrkundėr faktit se, kohėve tė fundit kanė zėnė tė ringjallėn bakcilėt virusoidė tė regjimit
aktual serb tė Slobodan Milosheviqit kundėr interesave jetike tė shqiptarėve dhe tė Kosovės, ekzistenca dhe fati i Trupave Mbrojtėse tė Kosovės(TMK) nuk mund tė vihen nė pikėpyetje jo vetėm nga Unioni Serbo+Malazez i Nebojsha Qoviqit dhe i Rada Trajkoviqit, por as nga kryeadministratori i UNMIK-ut apo i ndonjė asociacioni tjetėr qoftė edhe me karakter (qeveritar apo joqeveritar) ndėrkombėtar, sepse TMK-ja ėshtė institucion legjitim dhe legal si mbi bazėn e sė drejtės sė brendshme, ashtu edhe tė asaj ndėrkombėtare publike, nė saje tė sė cilit ka zhvilluar luftėn ēlirimtare kombėtare dhe antikoloniale kundėr pushtuesit tė huaj serbonmalazez nė vitin 1998-1999.
Ėshtė e domosdoshme, ti pėrkujtojmė si Unionin Serbo+Malazez, ashtu edhe titullarėt e institucioneve mė relevante ndėrkombėtare (NATO, OKB, OSBE, BE), se TMK-ja nuk ėshtė kurrfarė fantazme, e shfaqur nga hiri i ndonjė feniksi tė huaj, apo nusprodukt i ndonjė firme mikste private-publike e Beretave tė Kuqe tė Klanit tė Zemunit, apo pronė vetjake e aparatit shtetėror tė Beogradit, por ėshtė krijesė e natyrshme ushtarake popullore, e lindur nga gjiri i popullit shqiptar, nė ēastin mė kritik tė historisė sė mbrojtjes sė qenies sė tij dhe tė Kosovės nga hordhitė barbare gjenocidale dhe pushtuese tė Serbisė. Prandaj, me fatin dhe me ekzistencėn e saj nuk mund tė luajė as Serbia, e as ndonjė pėrfaqėsues i paudhėzuar dhe i njėanshėm i bashkėsisė ndėrkombėtare, qė me ēdo kusht don tė hudhė ndonjė gurė pėr tė rehabilituar politikėn gjenocidale tė Serbisė, nė disfavor tė luftės ēlirimtare kombėtare tė UĒK-sė=TMK-sė kundėr okupatorit kolonialist serbomadh. Pėr fatin e sotėm dhe, tė nesėrm tė TMK-sė, mund tė vendosė vetėm populli shqiptar i Kosovės, e askush tjetėr. Kėtė tė drejtė sovrane e ka vetėm populli shqiptar, e jo asnjė nga eksponentėt e politikės dhe tė propagandės ultranacionaliste serbomalazeze as nė Podogoricė, as nė Beograd. Mashtrohen kryeultranacionalistėt e dėshmuar serbomalazezė, siē janė Nebojsha Ēoviqi dhe Rada Trajkoviqi (pėrfaqėsues direkt dhe indirekt tė Qeverisė serbomalazeze), nėse llogarisin, se shqiptarėt dhe TMK-ja, i kanė flakur nga kujtesa e tyre terrorin dhe gjenocidin shtetėror serb dhjetėvjeēar, tė kryerė mbi popullin shqiptar dhe mbi Kosovėn, e tani (pėr shkak tė pėrsėritjes sė kėrkesave kolektive paranoide, dhe akuzave tė trilluara antishqiptare, tė reprizuara nga teknologjia shfarosėse e politikės serbomadhe tė Slobodan Milosheviqit dhe tė Kishės Orotodkse Serbe), nė mėnyrė tė vullnetshme, sipas diktatit tė Serbisė dhe tė disa nga aleatėt e tyre, do tė pajtohen, qė fatin e vet dhe tė Kosovės, sėrish ta kenė lėnė nė duar tė bandave kriminale ushtarake, paramilitare dhe policore serbomalazeze. Kjo strategji e tokės sė djegur dhe e operacioneve luftarake Patkoi, nė saje tė sė cilave Serbia e Slobodan Milosheviqit, (1998-199) Kosovėn e shndėrroi nė varreza kolektive shqiptare, dhe nė njė tokė shkretėruar pa shqiptarė, nuk ka mė asnjė gjasė tė pėrsėritet, jo nė Kosovė, por nė asnjė trevė tė banuar me shqiptarė, qė ndodhet edhe jashtė Kosovės, sepse do ti mborjnė pjesėtarėt e devotshėm tė ushtrisė ēlirimtare kombėtare shqiptare.
Popullin shqiptar dhe Kosovėn, do ta
mbrojė vetėm ushtria legjitime shqiptare
Pavarėsisht nga nomenklatura e listės sė dėshirave tė politikės kolonialiste serbomadhe, qė sėrish Kosovėn dhe shqiptarėt, ti fusė nė ingranazhet e sundimit tė saj hegjemonist, duke parashikuar eliminimin me ēdo kusht nga skena politike dhe ushtarake tė faktorit ushtarak shqiptar, tė quajtur TMK, kjo strategji dhe taktikė ėshtė pazbatueshme nė praktikė. Mirėpo, njė kėrkesė e kėtillė e politikės sė krerėve tė Qeverisė sė Unionit tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi, nuk duhet nėnēmuar nė asnjė mėnyrė, por duhet tė merret me seriozitetin mė tė madh nga ana e palės shqiptare, sepse prapavija e saj ėshtė tėrėsisht antishqiptare, dhe e barasvlershme me objektivat dhe me synimet e politikės grabitēare e gjenocidale tė regjimit policor ushtarak tė diktatorit Slobodan Milosheviq.
Drejtpėrdrejt dhe tėrthorazi, tė gjitha sulmet dhe akuzat, qė TMK-sė po i adresohen nga politika dhe propaganda zyrtare serbomalazeze e Beogradit, kanė pėr qėllim qė tė ulin pazarin e fillimit tė bisedimeve me Prishtinėn zyrtare, duke e llogaritur Kosovėn si problem tė vetin tė brendshėm, e kursesi si problem fqnijėsor ndėrkombėtar. Mirėpo, pėr tė arritur kėtė objektiv, politika zyrtare serbe ka ndikuar qė, sė pari, ti imponohet bashkėsisė ndėrkombėtare nė Kosovė. Kėtė e provojnė sheshit edhe parametrat e administrimit tė UNMIK-ut, sė pari standardet, pastaj, ku ta dijsh edhe pėr sa kohė (10, 20, 30 vjet), tė vihet nė rend dite debatimi i statusit pėrfundimtar tė Kosovės. Mėpastaj, pėr shkak ushtrimit tė trysnisė sė politikės iracionale tė Beogradit, nga politika shqiptare dhe nga UNMIK-u kėrkohet qė tė vihet nė jetė decentralizimi i pushtetit shtetėror shqiptar?! Pėr ēfarė decentralizimi tė pushtetit qeverisės tė mbizotėruar shqiptar, mund tė bėhet fare fjalė, kur dihet, se nė tė gjitha institucionet e Qeverisė e tė Kuvendit tė Kosovės, janė tė pėrfshirė si minoriteti serbomalazez, ashtu edhe pėrfaqėsuesit e minoriteteve tė tjera nė Kosovė.Domethėnė, tanimė, brenda kėsaj periudhe katėr vjeēare, parktikisht dhe demokratikisht janė vėnė nė jetė tė gjitha standardet e integrimit politik, ekonomik, kulturor, tė sigurisė e tė tjera tė njė shoqėrie tė pėrbashkėt multietnike pluraliste nė Kosovė. Kėshtu, tė paktėn flasin raportet dhe vlerėsimet zyrtare tė titullarėve tė strukturave ndėrkombėtare tė UNMIK-ut dhe tė KFOR-it nė Kosovė.
Natyrisht, nėse vėrtet, duam ti zgjidhim problemet nė frymėn objektive dhe tė kritereve tė proceseve integruese, tė parimeve tė demokracisė, tė pluralizmit dhe tė normave tė ligjshme tė bashkėjetesės ndėretnike nė Kosovė sipas standardeve dhe vlerave universale tė sistemit juridik ndėrkombėtar dhe tė drejtėsisė ndėrkombėtare, ashtu siē parashikon agjenda paqėsore e Rendit tė Ri Ndėrkombėtar, atėherė, ska dyshim se nė Kosovė (u pėlqeu apo jo, kjo ekstremistėve dhe ultranacionalistėve tė politikės serbomalazeze si nė Prishtinė, ashtu edhe nė Beograd), patjetėr, ėshtė i domosdoshėm decentralzimi, pėrkatėsisht zhbėrja e menjėhershme e tė gjitha institucioneve tė krijuara paralele serbomalazeze nė Kosovė ( krijimi etnikisht i pastėr i Universitetit nė Mitrovicė, themelimi i Kuvendit tė komunave dhe i disa asociacioneve me karakter policor-paramilitar nė Mitrovicė, Graēanicė dhe nė Kamenicė etj.), sepse kjo dukuri ēon drejt politikės sė segregacionit dhe aparteidit tė shoqėrisė multietnike nė Kosovė. Pėr mė tepėr, ato kanė karakter ilegal dhe antiligjor, qė nuk pėrputhen me sismetin e ligjeve dhe tė ligjshmėrive tė institucioneve dhe tė organeve legale tė Qeverisė multietnike tė Kosovės, si dhe janė nė kolozion flagrant me dispozitat e Rezolutės 1244 tė Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara.
Prandaj, njė nga problemet mė serioze, qė e rrezikojnė procesin e ndėrtimit tė njė shoqėrie tė lirė dhe demokratike nė Kosovė, ėshtė fenomeni dezintegrues dhe destabilizues serbomalazez, i cili kursesi nuk po mund tė lirohet nga steretipet dhe indoktrinimi i politikės sė perėnduar gjenocidale tė Serbisė sė Slobodan Mikosheviqit. Fenomeni dezintegrues serbomalazez, jo vetėm se ėshtė komik, por edhe absurd, dhe i joligjor, sepse thelbi i tij pėrbėhet nga dy komponente tė papranueshme edhe pėr politikėn dhe interesat e shumicės shqiptare(mbi 90%), edhe pėr politikėn paqėsore ndėrkombėtare nė Kosovė. E para, nėnkupton decentralizimin e pushtetit si nė shkallė horizontale, ashtu dhe vertikale, jo sipas pėrfaqėsimit tė paritet nacional tė pėrqindjes sė minoritetit serbomalazez, por sipas krietereve tė njė ēelėsi abstrakt tė ashtuquajtur mbrojtje e interesit tė pėrgjithshėm nacional dhe shtetėror serb nė Kosovė. Ky parim mund tė jetė i aplikueshėm dhe i pranueshėm vetėm nė Serbi, ku shumica janė serbė, e assesi nė Kosovė, e cila pėrbėhet nga 93% e shumicės dėrrmuese shqiptare. Natyrisht, qė nė Kosovė, do tė mbrohen njėsoj tė gjitha tė drejtat dhe lritė themelore tė tė gjitha minoritetve, qė janė rezidentė tė saj, por mbrojtja e interesit kombėtar dhe shtetėror tė Kosovės, do tė jetė nė ngarkim tė detyrueshėm vetėm tė shumicės dėrrmuese tė popullit shqiptar, qė sipas ligjit dhe tė drejtės historike, janė tė vetmit titullarė tė mbrojtjes kombėtare dhe shtetėrore tė Kosovės. E dyta, sipas traditės sė deritashme (edhe pse si minoritet) tė politikės kolonizuese serbe, duan qė, duke e decentralizuar pėrfundimisht sistemin ligjor dhe demokratik tė administratės vendore dhe ndėrkombėtare nė Kosovė, ti krijojnė kushtet reale pėr kthimin e ushtrisė dhe tė policisė kriminale serbomalazeze nė Kosovė, me qėllim qė sėrish Kosovėn dhe shumicėn shqiptare mbi 90%, ta shndėrrojnė nė minoritet vasal tė pakicės 5% serbomalazeze. Kėto janė tendencat kryesore tė pakėnaqėsisė sė pėrfaqėsuesve dhe tė liderėve tė minoritetit nė Kosovė, dhe kryesisht tė politikės zyrtare tė Beogradit, e jo kurrfarė diskriminimi i minoritetit serbomalazez nė Kosovė, siē pohon me paturpėsi politika dhe propaganda serbomalazeze Beogradit.
Pėr ti konkretizuar kėto qėllime amorale dhe antivicilizuese nė kurriz tė shqiptarėve dhe tė Kosovės, politika propagandistike serbomalzeze, ėshtė duke manipuluar dhe mashtruar opnionin e brendshėm dhe tė jashtėm ndėrkombėtar, se minoriteti serb nė Kosovė ėshtė viktimė e terrorizmit shqiptar, e jo shqiptarėt dhe Kosova viktima tė terrozimit dhe tė gjenocidit shtetėror tė Serbisė sė Slobodan Milosheviqit. Ndėrrimin e kėsaj teze antishqiptare, mund ta gėlltisin vetėm politikat simpatizuese dhe ekzekutore tė gjenocidit dhe tė krimeve tė luftės sė makinerisė sė fashizmit hitlerian, dhe ultranacionalistėt( dje dhe sot, dora e djathtė e regjimit gjenocidal tė Slobodan Milosheviqit), serbomalazezė, Nebojsha Ēoviq ( kryetar i Qendrės koordinuese pėr kthimin e refugjatėve serbomalazezė nė Kosovė, dhe zėvendėskryeministėr i Qeverisė sė Serbisė), dhe Rada Trajkoviq ( deputete nė Kuvendin multietnik tė Kosovės, dhe lidere e povratakut etj.).
E vlen tė nėnvizojmė se, tė gjitha bojkotimet dhe shantazhet e deritashme, qė i janė bėrė politikės ndėrkombėtare tė UNMIK-ut dhe tė KFOR-it nė Kosovė, janė realizuar nga pėrzierja direkte dhe indirekte e politikės ultranacionaliste tė qeverisė serbe tė Beogradit pėrmes tandemit tė saj tė dalluar ekstremist Nebojsha Ēoviq dhe Rada Trajkoviq. Sondėn e tyre tė urrjetjes dhe tė jotolerancės ndaj etnikumit indigjen shqiptar nė Kosovė, e provojnė edhe deklarat mė tė reja kundėr ekzistencės sė TMK-sė dhe interesave vitale tė shqiptarėve nė Kosovė.
Sa ėshtė e hapur dhe e sinqertė politika e demokratizuar e qeverisė serbomalazeze pėr tė hyrė nė bisedime me palėn shqiptare pėr zgjidhjen e drejtė tė statusit tė Kosovės, kėtė nė mėnyrė spektakulare dhe transparente tė nacionalshovinizmit serbomadh, e ka deklaruar edhe Nebojsha Ēoviq, duke nėnvizuar se: TMK-ja, duhet tė kapė lopatėn, dhe ta veshė uniformėn punėtore, e jo tė modernizohet nė kuptmin ushtarak dhe tė mbrojetjes sė Kosovės.(Tanjug,5.5.2003).
Ky kualifikim politik i Nebojsha Ēoviēit nė adresė tė TMK-sė-faktorit ushtarak shqiptar, nuk ka kurrfarė mbėshteje as sipas paragrafėve tė Rezolutės 1244 (tė cilėn politika serbomadhe, e interpreton, nga kėndvėshtrimi i saj kolonialist mbi Kosovėn), as sipas sė drejtės ndėrkombėtare. Nė rastin e parė, pikėrisht sipas kėsaj rezolute, edhe ėshtė bėrė demobilizimi i UĒK-sė nė TMK (kėtė tė vėrtetė, tanimė, e dinė edhe harabelėt e stepave tė Kaukazit, e lėre mė opinioni politik nė Kosovė dhe nė Nju-Jork). Nė rastin e dytė, TMK-ja ėshtė dalė nga lufta e drejtė ēlirimtare kombėtare kundėr agresionit dhe gjenocidit tė Serbisė, e cila njihet me emrin Ushtria Ēlirtimtare e Kosovės(UĒK). Statusi i saj ka bazėn e njohjes sė drejtės ndėrkombėtare, dhe tė bashkėsisė ndėrkombėtare, tė legalizuar qysh nga Konferenca e Rambujesė ( 1999), ku edhe ishte palė direkte nėnshkruese e Marrėveshjes ndėrkombėtare pėr pėrfundimin e luftės nė Kosovė. Njohja e statusit juridik ndėrkombėtar, si lėvizje nacionalēlirimtare e UĒK-sė-TMK-sė si nga Shtetet e Bashkuara tė Amerikės, ashtu edhe nga bashkėsia ndėrkombėtare, ėshtė bėrė nė pėrputhje me Rezolutėn 2105/XX, tė miratuar nga Asambleja e Pėrgjithshme e OKB-sė, mė 20.12.1965. Prandaj, kėtė tė drejtė legjitime dhe legale askush nuk mund tia tjetėrsojė TMK-sė qoftė politika kolonizatore e Unionit SMZ, qoftė ndonjė ndonjė eksponent i verbėr, simpatizues i saj, i tanishėm apo i dikurshėm.
Si Nebojsha Ēoviēi, Momēilo Trajkoviqi, Rada Trajkoviqi, Oliver Ivanoviqi, si dhe e gjithė orgjia klerikėve tė fundamentalzimit osrtodoks serb nė Kosovė, dhe nė Serbi, duhet ta kenė tė qartė se, gjatė viteve 1989-1999, gjenocidin mbi shqiptarėt nė Kosovė (nuk e kanė kryerė shqiptarėt as TMK-ja mbi pakicėn serbomalazeze, ashtu siē po gėnjen dhe po shpif haptazi, dhe pa kurrfarė turpi politika e sotme zyrtare serbe pasmilosheviqiane), por atė e kanė kryerė vetė serbėt dhe Serbia, tė cilin e kanė frymėzuar, pėrgatitur dhe ndihmuar me tė gjitha mjetet, pikėspari fundamentalizmi dhe ekstremizmi agresiv i politikės sė Kishės Ortodokse Serbe, sė bashku me Akademinė e Shknecave dhe tė Arteve Serbe, shėrbimeve tė ndryshme sekrete tė sigurimit policor dhe ushtarak tė Serbisė, duke marrė pėr bazė projektet hegjemonsite tė Serbisė sė Madhe tė Ilia garashaninit(1844), tė Vasa Qubriloviqit dhe Ivo Andriqit (1937), tė Vuk Karazhiqit(1847) dhe Kushtetutės sė Vidovdanit (1921)...etj.). Kėtė ndėrrim tė tezave, nuk do ta pranojnė as shqiptarėt, as TMK-ja e as bashkėsia ndėrkombėtare. Ngase miliona viktima shqiptare, kroate dhe myslimane boshnjake, kanė dėshmuar para gjithė botės se janė vepėr monstruoze, antinjerėzore dhe antiligjore e Serbisė hitelriane tė Slobodan Milosheviqit, e jo e kursesi e shqiptarėve tė Kosovės, as e kroatėve tė Kroacisė e as e boshnjakėve tė Bosnjės. Nė kėtė rast, forcat militare, paramilitare dhe policore tė Serbisė, qė kanė kryerė vepra makabre-penale ndėrkombėtare, gjenocd dhe reprezalije mbi popullin shqiptar dhe Kosovėn (pavarėsisht nga dėshirat dhe taktikat dredhuese e mistifikuese tė ultranacionalistėve serbomėdhenj, qė para botės sė civilzuar po orvatėn si engjuj ta fshehin barbarinė e tyre tė shekullit XX, duke u paraqitur si viktima e jo si xhelatė tė pamėshirshėm), as vetė Unioni Serbo+Malazez, nuk kanė kurrfarė shansi ligjor, qė tė rehabilitohen nga drejtėsia ndėrkombėtare dhe bota e sotme e qytetėruar demokratike. Ata, tė cilėt tentojnė ti rehabilitojnė serbėt dhe Serbinė nga tre gjenocidet e kryera mbi shqiptarėt, kroatėt dhe myslimanėt boshnjakė, nuk i pėrkasin botės sė sotme tė civilizuar, as rendit juridik pozitiv ndėrkombėtar, por rendit tė errėt skllavopronar, kancelarive bizantine evropiane tė kohės sė Aleancės sė Shenjtė, si dhe sistemeve kolonialiste diktatoriale tė metropoleve tė ndryshme evropiane nė Afrikė dhe nė Azi para dhe pas pėrfundimit tė Luftės sė Dytė Botėrore.
Sipas sė drejtės ndėrkombėtare, veprat penale ndėrkombėtare tė gjenocidit nuk mund tė pėrshkruhen, pavarėsisht nga afati i vjetėrsisė sė tyre, dhe dėshira e shkretė e Rada Trajkoviqit, qė ta rikthejė VJ-nė kriminale nė Kosovė. Natyrisht, kjo nuk duhet kuptuar vetėm si dėshirė personale e Rada Trajkoviqit(deputete e Kuvendit tė Kosovės), por si njė luftė e re kolektive e tė gjitha subjeketeve politike, ushtarake, policore e paramilitare tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi, qė paraqet rrezik tė madh pėr mbrojtjen dhe sigurinė e pėrgjithshme tė shqiptarėve jo vetėm nė Kosovė, por edhe mė gjerė nė enklavat e kolonizuara shqiptare tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi.
TMK-ja ka luftuar pėr Kosovėn e lirė, tė pavarur
dhe demokratike, tė cilėn do ta mbrojė si tė tillė!
Edhe pse kohėve tė fundit, me tė madhe janė duke u luajtur lojėra tė pakufijshme rreth fatit tė Kosovės dhe tė shqiptarėve, si rrjedhim i propagandės luftėnxitėse tė Serbisė. Administrata e Miahael Shtajnerit (UNMIK) as (KFOR-i), nuk do tė duhej tė pėrligjnin rivendikimet e politikės propagandistrike tė qarqeve politike tė Serbisė, as tė provokatorėve tė saj, siē janė Nebojsha Ēoviqi dhe Rada Trajkoviqi, tė cilėt janė stozherėt dhe kritikuesit mė tė skajshėm tė politikės sė bėrė tė deritashme tė administratės sė UNMIK-ut dhe tė KFOR-it nė Kosovė. Asnjė nga rezultatet e deritashme pozitive tė kėtyre dy institucioneve ndėrkombėtare paqėsore nė Kosovė, nuk janė tė pranueshme as pėr liderėt ekstremistė tė minoritetit serb, as pėr qeverinė serbe tė Beogradit. Presionet indivduale dhe kolektive tė politikės serbe kundėr Mihael Shtajnerit dhe titullarėve tė tjerė tė UNMIK-ut dhe tė KFOR-it nė Kosovė, bėhen nė mėnyrė tė organizuar sistematike, dhe tė planifikuar nė detaje, pėr tė nxjerrė koncesione si nga pala e dėmtuar shqiptare, ashtu edhe nga bashkėsia ndėrkombėtare.
Rasti mė drastik dhe mė shantazhist i liderėve nacionalistė serbomalazezė kundėr kryeadministratorit tė UNMIK-ut, Mihael Shtajener, ėshtė kėrkesa amorale dhe provokative e tyre, qė atė ta detyrojnė, tė marrė ndonjė vendim arbitrar nė kufizimin e ushtrimit tė drejtave dhe detyrave tė TMK-sė. Kėtė e ilustron edhe deklarata e Nebojsha Ēoviqit: Tė ndėrpritet moderniizimi i mėtejmė i TMK-sė nga ana e bashkėsisė ndėrkombėtare, e cila edhe e ka krijuar atė. Me njė fjalė, Ēoviqi ka kėrkuar nga Mihael Shtajneri, qė TMK-nė ta vėrė nė pozitė jashtė loje tė sistemit politik dhe ushtarak tė Kosovės. Po qe se arrihet njė imperativ i kėtillė (bllokimi i aktiviteteve dhe i modernizimit tė TMK-sė) i palės akuzuese shpifėse serbe, atėherė pa dyshim do tė vijė deri te polarizimi politik dhe ushtarak, si dhe implikimet e paparashikuara ndėretnike nė Kosovė, qė do tė ēonin nė konfrontimin direkt tė forcave tė armatosura gjithėshqiptare dhe atyre serbomalazeze. Me kėtė rast, nė Kosovė, do tė fillonte ēdo gjė nga e para. Kėtė, mollė sherri ėshtė duke kėrkuar Serbia me nė krye Nebojsha Ēoviqin dhe me Rada Trajkoiviqin. Gjithashtu, kėtė strategji tė njė lufte tė re tė mundshme shqiptare-serbe, e dokumentin edhe statusti i sotėm politik, adiminstrativ dhe gjeopolitik i Mitrovicės sė Veriut. Deri tani, politika shqiptare me urti iu ka shmangur njė rreziku tė kėtillė (tė pėrgatitur qe katėr vjet rresht nga politika zyrtare e Beogradit), duke u treguar e moderuar, dhe nė raste tė caktuara, edhe e dėmtuar nė favor tė saj, mirėpo, tė gjithė kėtė e ka bėrė pėr hir tė shpėtimit tė procesit tė ndėrtimit tė njė paqeje tė qėndrueshme dhe tė mirėbesimit tė ri ndėretnik nė Kosovė. Natyrisht, duke shpresuar se Serbia fqnije, do tė pendohej, duke kėrkuar falje botėrisht pėr tė gjitha masakrat dhe shkretėnimet, qė i ka bėrė mbi shqiptarėt dhe Kosovėn (1998-1999. Mirėpo, fatkeqėsisht, edhe pse politika e urtė shqiptare ia dha shansin Serbisė pasmilosheviqiane, qė ti normalizojė marrėdhėniet me Kosovėn, udhėheqja e saj (nė emėr tė demokracisė dhe tė integrimeve evropiane dhe rajonale, duke i mashtruar nė mėnyrė perfide, dhe duke i pėrvetėsuar gradualisht si shtetet fqinje, ashtu edhe BE-nė, Kėshillin e Evropės, OSBE-nė etj.) nė krye me Nebojsha Ēoviqin (ish-sps i S.Milosheviqit), ka filluar ta rikatulizojė strategjinė e politikės dhe tė propagandės gjenocidale tė regjimit fashist tė Slobodan Milosheviqit, duke u pėrzier direkt nė ēėshtje tė brendshme tė Kosovės. Kėtė e vėrteton edhe pėrmbajtja e kėsaj deklarate, tė dhėnė pėr opinionin publik nga deputja e Kuvendit tė Kosovės, Rada Trajkoviq: Janė krijuar kushtet qė politika zyrtare serbe, ti propozojė UNMIK-ut dhe KFOR-it ofertėn pėr pranimin e forcave ushtarake dhe speciale tė Unionit SMZ nė strukturėn e kėtyre dy institucioneve ndėrkombėtare paqėsore, me qėllim qė, sė ba- shku ta luftojnė terrorizmin shqiptar!? (lk.6.05.2003).
Sipas kėtij vizioni largpamės tendencioz dhe subjektiv tė dr.Rada Trajkoviqit, pėr luftimin e terrorizmit shqiptar nė Kosovė, KFOR-i dhe UNMIK-u (edhe pse kanė dispozicion mbi 27000 mijė forca ushtarake nėn komandėn e NATO-s), paskanė aq nevojė tė madhe pėr tu pėrforcuar me frocat rezerviste speciale dhe kriminele ushtarake tė Unionit tė SMZ-sė, tė cilat para katėr viteve kanė kryer akte gjenocidale dhe maskara ndaj popullatės civile shqiptare nė Kosovė. Eh, po ky ėshtė kulmi i cinizmit tė politikės hipokrite serbomadhe! Jo, zonja deputete e Kuvdendit multietnik tė Kosovės, Rada Trajkoviq, ushtria, paraushtria dhe policia serbe e jotja dhe e Slobodan Milosheviqit, e kanė konsumuar pėrgjithmonė kredinė e ushtrimit tė detyrimit ushtarak nė Kosovė. Vendi i atyre forcave ushtarake speciale serbomalazeze(qė ēoviqėt, trajkoviqėt dhe ivanoviqėt, duke parė ėndrra nė diell, qe katėr vite me radhė) , tė kėrkuara nga Rada Trajkoiviq, nuk ėshtė KFOR-i as UNMIK-u,as TMK-ja, as Kosova, por ėshtė Gjykata Ndėrkombėtare e Hagės, dhe burgjet ndėrkombėtare, tė cilat patjetėr, sė bashku me Slobodan Milosheviqin, dhe me urdhėrdhėnėsit e tjerė ushtarakė e policorė, duhet tė japin llogari pėr krimet dhe masakrat e kryera ndaj shqiptarėve, dhe plaēkitjes dhe djegies sė pasurisė sė tyre tė luajtshme dhe tė paluajtshme nė Kosovė. Pavarėsisht nga ndėrrimi i tezave tė Nebojsha Ēoviqit dhe tė Rada Trajkoviqit, si rrjedhim i ushtrimit tė trysnisė sė politikės dhe propagandės subversive tė Beogradit dhe tė Podogricės, politika shqiptare nuk ka asnjė arsye, qė tė tėrhiqet nga llogoret e luftės sė mbrojtjes sė vėrtetės sė hidhur historike tė ēėshtjes shqiptare dhe tė Kosovės gjatė viteve 1998-1999, por nevojitet pėrherė tė jetė e zgjuar dhe objektive, duke vepruar vazhdimisht dhe intensivisht nė ējerrjen e krimeve tė luftės dhe tė hollokaustit serbomalazez para opinionit demokratik ndėrkombėtar.Ēdo shfaqje e dilemės dhe e tendencave ndjellakeqe (me prirje tė interesit personal apo tė grupeve politike tė interesit nė favor tė politikės sė mbrojtjes sė interesave tė huaja antishqiptare), me qėllim qė tė heshin dhe tė murkullojnė veprėn antinjerėzore-hollokaustin serbomalazez mbi shqiptarėt dhe Kosovėn, sipas normave tė sė drejtės zakonore dhe tė sė drejtės ndėrkombėtare, do tė thotė mbėshtetje dhe justifikim amoral, apolitik dhe antiligjor ndaj sė vėrtetės mbi shqiptarėt dhe Kosovėn.
Ska dyshimim se, si ēdo shtet dhe popull nė botė, edhe Kosova dhe populli i saj ka nevojė tė domosdhsme, dhe mbi tė gjitha e gėzojnė tė drejtėn e ligjshme tė mbrojtjes sė interesave tė tyre vitale kombėtare dhe shtetėrore, por kėtė tė drejtė nuk mund ta kėrkojnė, as ta jetėsojnė pėrmes trupave invaduese gjenocidale tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi. Pėrkundrazi, Kosova dhe populli shqiptar, nė rast kėrcėnimi tė rrezikut, do ti thėrrasin nė ndihmė miqėt e tyre tė dėshmuar, Shtetet e Bashkuara tė Amerikės e cila drejtpėrdrejt me aletėt e saj, ka ndikuar dhe ka marrė pjesė nė rolin kryesor nė ēlirimin e Kosovės, dhe nė shpėtimin e shqiptarėve nga shfarosja kolektive, si pasojė e ushtrimit tė agresionit dhe tė gjenocidit tė forcave ushtarake, paramilitare dhe policore tė Serbisė. Nė qoftė se nė Kosovė ka lėshuar rrėnjė ndonjė terrorizėm , KFOR-i, UNMIK-u dhe TMK-ja, kanė forca tė mjaftueshme pėr zhdukejn e tij, si dhe tė shfaqjes sė ēdo rreziku tejtėr, qė do ti kanoset Kosovės dhe popullit tė saj. Populli shqiptar i Kosovės, as vetė Kosova, nuk kanė kurrfraė nevoje,qė t i thėrrasin nė mbrojtje xhelatėt dhe vrasėsit e tyre barbarė, por kanė nevojė pėr miqė dhe aleatė besnikė, sikurse qė janė Shtetet e Bashkuara tė Amerikės dhe aleatėt e tyre tė Evropės Perėndimore. Po e pėrsėris, dhe do ta pėrsėris gjithmonė kėtė fakt historik humanitar miqėsor, sikur tė mos ishte ndėrhyrja direkte e SHBA-sė me koalicionin e NATO-s nė mposhtjen e forcave oukpuese serbe, dhe tė objektivave tė tyre ushtarake, sot Kosova do ishte e tėrėsisht e boshatisur nga shqiptarėt, si rrejdhim i hollokaustit serbohitlerian nė zemėr tė Evropės( 1998-1999).
Si trajkoviqėt, ēoviqėt dhe mbėshtetėsit e tyre tė politikės paranoide tė Beogradit, duhet ta mbajnė parasysh faktin se, Kosova mė kurrė nuk do tė jetė bashki e varfėr e tyre me status kolonial,sikurse deri nė qershor tė vitit 1999, e shqiptarėt monedhė kusuri, pėr ti shfrytėzuar ekonomikisht, dhe pėr ti pacifikuar pėrmes terrorit dhe gjencodit, sa herė tiu teket pėr rrumbullakėsimin e llogarive dhe tė transaksioneve me aleatėt e tyre sllavė dhe prosllavė nė kurriz tė territorit indigjen shqiptar dhe tė pavarėsisė sė Kosovės.
Pavarėsisht nga politika kompremetuese dhe provokuese e nacionalizmit dhe e hegjemonizmit serbomalazez, brenda kėtij katėrvjeēari nėn administrimin juridik ndėrkombėtar (UNMIK dhe KFOR) si politika shqiptare, ashtu edhe faktori ushtarak TMK-ja, me angazhim dhe punė konkrete, kanė dėshmuar para bashkėsisė ndėrkombėtare, se janė pėr normalizimin dhe respektimin e marrėdhėnieve ndėrfqinjėsore, me tė gjitha vendet fqnije tė Kosovės, qė ndjekin politikėn e paqes dhe tė fqinjėsisė sė mirė. Mirėpo, ky pėracktim racional dhe largpamės i politikės shqiptare, nuk duhet tė kekqkuptohet dhe tė keqinterpretohet, si akt nėnshtrimi, apo akt falimentues siē po vepron politika e njėanshme destruktive e Beogradit, duke e cilėsuar politikėn shqiptare si diskriminuese ndaj pakicės serbe. Logjikisht dhe praktikisht njė provokim i kėtillė ėshtė i paqėndrueshėm pėr realitetin e bashkėjetesės nė Kosovė, mirėpo, sipas llogarisė sė prizmit politik tė Serbisė, ėshtė dobiprurės, po qe se kėtė karremė tė trilluar, do ta kapėrdinte politika shqiptare dhe UNMIK-u e KFOR-i nė Kosovė. Pėrmes devizės sė trajkoviqėve e ēoviqėve, pakica serbomalazeze nė Kosovė, ėshtė e diskriminuar nė atė shkallė nga tė drejtat e saj elemenatre sa qė, sipas sponosrėve tė politikės nacionalsite serbe, ajo ėshtė duke pėrjetuar burgun mė tė rėndė shtėpiak, Serbia ka pėr qėllim qė, sė pari pėrmes rikthimit tė forcave ushtarake e policore (qoftė nė kuadėr tė KFOR-it, qoftė tė UNMIK-ut), si dhe tė gjithė refugjatėve kolonistė, tė krijojė njė gjendje kaotike nė Kosovė, gjė qė kjo fazė do tė ishte vendimtare pėr rikthmin e sovranitetit shtetėror tė Serbisė nė Kosovė. Nė tė vėrtetė kjo ėshtė poenta kryesore e kėrkesės sė decentralizimit tė pushtetit shtetėror shqiptar dhe tė misionit paqėsor ndėrkombėtar nė Kosovė. Pėr kėtė arsye, Serbia i anatemon politikėn shqiptare dhe tė UNMIK-ut, kinse nuk janė nė funksion tė mbrojtjes sė drejtave tė minoritetit serbomalazez, ky pretekst ėshtė njė nga shkaqet parėsore dhe tė ngutshme, qė Serbia po kėrkon tė hyjė nė dialog me palėn shqiptare, e jo pėr debatuar pėr zgjidhjen pėrfundimtare tė statusit tė Kosovės.
Nėse qarqet e larta zyrtare serbomalzeze, inisitojnė edhe mė tej, qė tė pezullohet TMK-ja, dhe haptazi tė nėpėrkėmbet e drejta e vetėvendosjes sė shqiptarėve nė Kosovbė, atėherė politika shqiptare, nuk duhet tė zihet nė gjumė, por tė reagojė me tė gjitha format dhe me mjetet e ligjshme dhe demokratike, qė i ka nė dispozicion, tė parashikuara me Kartėn e Kombeve tė Bashkuara dhe me tė drejtėn ndėrkombėtare, nė bazė tė sė cilave UĒK-ja=TMK-ja ėshtė njohur si faktor i ligjshėm ushtarak kombėtar shqiptar. Pėr kėtė qėllim nevojitet qė Qeveria dhe Kuvendi i Kosovės, ti ushtrojnė kėrkesė tė posaēme Sekretetarit tė Pėrgjithshėm tė OKB-sė, z. Kofi Annan, se janė pjekur tė gjitha kushtet pėr revizionimin e Rezolutės 1244, dhe nė vend tė saj, tė miratohet njė Rezolutė e re pėr Kosovėn, nė frymėn e Deklaratės pėr njohjen e pavarėsisė vendeve dhe popujve tė koloniazuar, tė sanksionuar nė Rezolutėn 1514 (XX), tė miratuar nga Asambleja e Pėrgjithshme e Kombeve tė Bashkuara, mė 14 dhjetor 1960, si dhe nė pėrputhje me dispozitat pėrkatėse tė Kartės sė Kombeve tė Bashkuara, ashtu edhe me normat e parimet juridike bazė tė sė drejtės ndėrkombėtare.
Ēdo vonesė e mosmiratimit tė njė rezolute tė tillė pėr zgjidhjen e statusit definitiv tė Kosovės, politika dhe propaganda kolonialiste, do ta shfrytėzojė pėr provokime dhe ndėrhyrje tė vazhdueshme nė ēėshtje tė brendshme tė Kosovės, me qėllim qė tė shkaktojė konflikte tė reja tė armatosura jo vetėm nė Kosovė, por edhe nė pėrmasa ballkanike. Natyrisht, duke u thirrur dhe, duke luajtur nė letrėn e terrorizmit shqiptar nė Ballkan, terrorizėm ky vėrtet serbomadh, e jo kursesi shqiptar, qė ėshtė zbatuar nė kombinim me gjenocidin mbi kurrizin e shqiptarėve dhe tė Kosovės gjatė viteve 1989-1999, por qė ka gjasė tė rishfaqet sėrish nga bandat kriminele tė forcave ushtarake, paramilitare dhe policore serbe, po qe se OKB-ja me procedurė urgjente nuk e miraton Rezolutėn pėr njohjen e vetėvendosjes sė Kosovės.
Nė rast tė mohimit tė sė drejtės sė vetėvendosjes Kosovės nga Kėshilli i Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara, politika shqiptare, duke mos humbur intensitetin e saj pėr asnjė orė, as pėr asnjė hap, duke shfrytėzuar instrumentet e ligjshme institucionale (Qeveria dhe Kuvendi), tė nxjerrin aktin pėrkatės ligjor pėr shpalljen e Referendumit gjithėpopullor, ku populli i Kosovės me votėn e lirė dhe demokratike, do tė pėcaktohej pėr Kosovėn e lirė dhe tė pavarur, ashtu sikurse nė Referendumin e bėrė nė shtator tė vitit 1991.