Barometri Diplomatik!

MOHIMI I PAVARĖSISĖ SĖ KOSOVĖS STIMULON ILUZIONIN E “MBIJETESĖS” SĖ MITIT TĖ SERBISĖ SĖ MADHE

Prof.Dr.Mehdi HYSENI

Do tėmashtrohej keq dhe, do tė binte nė gabim tė pakorrigjueshėm, po qe se politika paqėsoree bashkėsisė ndėrkombėtare, do tė vinte nė pėrfundim (sikurse me rastin pėrmbysjes sė ish-RSFJ-sė, mė 1989, si rrjedhim i luftėrave dhe agresioneve gjenocidale tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi) se me zvarritjen e pakufijshme tė mosnjohjes sė subjektivitetit juridik ndėrkombėtar tė Kosovės, do t’ia arrinte qėllimit pėrfundimtar tė pajtimit tė serbėve dhetė shqiptarėve nė Ballkan. Pėrkundrazi, njė qėndrim i kėtillė i diplomacisė sė bashkėsisė ndėrkombėtare, do tė shpiente nė konfuzion, nė dilema dhenė paradokse tė reja politike dhe ushtarake, kur ėshtė fjala pėr zgjidhjen e ēėshtjes sė Kosovės si tėrėsi e pavarur shtetėrore. Njė strategji e kėtillė e politikės ndėrkombėtare, pa dyshim, do tė ndikonte pozitivisht nė ringjalljen dhe nė rehabilitimin e idesė Serbia e Madhe(Velika Srbija). Mirėpo, pėr t’iu shmangur me sukses pėrsėritjes sė njė rreziku tė kėtillė tė mundshėm(ide kjo, tė cilėn edheUnioni Serbomalazez i maroviqėve, i miēunoviqėve, i zhivkoviqėve dhe i ēoviqėve pėrmes “diplomacisė reformatore” ndaj Kosovės dhe shqiptarėve nuk e ka ndryshuarderi mė sot nė asnjė segment tė sajasnjė dispozite ligjore, as kushtetuesetė sistemit shtetėror tė Serbisė sė ish-presidentit tė saj, Slobodan Milosheviq), ėshtė e domosdoshme qė kronologjikishtt’i trajtojmė disafaktorė kryesorė (politikė, strategjikė dhe ushtarakė), tė cilėt kanė ndikuar drejtpėrdrejt dhe tėrthorazi nė shkaktimin e tragjedisė sė popujve joserbė (kroatėve, myslimanėve dhe shqiptarėve) nė hapėsirat e ish-Republikės Socialiste Federative tė Jugosllavisė, nė Kroaci, nė Bosnjė dhe nė Kosovė.

Edhe pse deri tani(nėntor 2003) nė analet e diplomacisė dhe tė ligjeve e ligjshmėrive tė bashkėsisė ndėrkombėtare nuk ėshtė cilėsuar, se lufta dhjetėvjeēare e shkaktuar nė ish-RSFJ, kishte pėr shkak dhe pėr pasojė dy faktorė kryesorė: 1) Ringjalljen dhe promovimin e mitit tė idesė sė Serbisė sė Madhe dhe, 2) Indiferencėn dhe neutralitetin absurd tė bashkėsisė ndėrkombėtare,kėtėmjerisht e provoi vėrshimi i lumnjeve tė gjakut, varrezat masive dhe pastrimi etnik i qindra e mijėra viktimave nė njerėz, dyndjet masovike tė popujve myslimanė tė Bosnjės dhe tė shqiptarėve tė Kosovės nga zjarri dhe hekuri i ēizmes sė soldateskės barbare e nazifashisteserbomadhe. Sė fundi, (mė 1995 arritja e Marrėveshjes sė Dejtonit pėr Bosnjėn, dhe pėrfundimi i Marrėveshjes sė Rambujesė pėr Kosovėn, mė 1999) me ndėrhyrjen evonuar disavjeēare tė bashkėsisė ndėrkombėtare, statusi pėrfundimtar i Kosovės akoma ka ngelur i pazgjidhur, me gjithė vėnien e saj nėn administrimin juridik ndėrkombėtar tė UNMIK-ut dhe KFOR-it.

Qė tė “mos zihet nė vonesė” sikurse nė rastin e Kroacisė, tė Bosnjės dhe tė Kosovės, bashkėsia ndėrkombėtare nevojitet qė nė mėnyrė tė ngutshme dhe radikale tė ndryshojė qėndrimin dhe vizionin e saj ndaj statusit tė paqėndrueshėm tė Kosovės, pėrndryshe sėrish do vijė nė shprehje ringjallja e ambicieve politike tė regjimit policor-ushtarak serb tė Slobodan Milosheviqit, me tė vetmin synim dhe tė fundit, qė me ēdo kusht tė mbrojnė idenė dhe konceptin e Serbisė Madhe nė Kosovė dhe nė pjesėt e tjera tė kolonizuara tė Shqipėrisė Etnike (Anamorava, Ilirida, Ulqini, Tivari, Pava, Gucia, Hoti e Gruda). Po qe se bashkėsia ndėrkombėtare, e nė veēanti Shtetet e Bashkuara tė Amerikės nuk e “disiplinojnė” Serbinė dhe Malin e Zi, qė tė heqė dorė nga politika pushtuese territoraile ndaj Kosovės dhe shqiptarėve, atėherė s’ ka dyshim se nė perspektivė, ka gjasė tė pėrsėritet hollokausti serbomalzez i ish-presidentit tė Serbisė, Slobodan Milosheviq mbi Kosovėn, pėrkatėsisht mbi Shqipėrinė Etnike, sikurse nė shekullin XX.

Duhet tė nėnvizojmė faktin e pamohueshėm se, pėrvoja e hidhur historike e ka provuar se tė gjitha tragjeditė e derisotme, qė kanė rėnė mbi kurrizin e shqiptarėve dhe popujve tė tjerė josllavė tė Gadishullit Ballkanik (1912;1914;1918,1989) fajtorė kryesorė kanė qenė tė gjitha regjimet monarkike e komuniste diktatoriale-kolonialiste tė Serbisė, tė dirigjuara ngapolitika raciste e Kishės Ortodokėse Serbe. Nė vazhdimėsinė historike, kėto regjime hegjemoniste serbomėdha janė ushqyerė me “mėnynė jetėsore” tė kultivimit dhe tė transformimit tė idesė dhe tė ideologjisė sė mitit Serbia e Madhe (Mbretėria SKS,RSFJ-ja e personifikuar me emrin e udhėheqėsit tė saj, Josip Broz Tito dhe e ashtuquajtura RFJ-ja, e pėrbėrė nga Serbia e Mali i Zi, e drejtuar nga Slobodan Milosheviqi dhe Dobrica Qosiqi). Ky fenomen i shėmtuar i njohur si Serbi e Madhe, ka ngjashmėri me disa sekuenca tė ekzemplarėve mė negativė tė historisė sė politikės ndėrkombėtare, qė u pėrkasin viteve tė zymta 1922-1945, kur regjimet nazifashiste dhe militariste tė Japonisė, tė Gjermanisė dhe tė Italisė orvateshin t’i krijonin perandoritė e tyre imperialiste nė pėrmasa botėrore. Mirėpo, duke falėnderuar “preventivės” sė faktorit ushtarak tė Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės, iniciatorėt ideologė dhe kreatorėt e kėtyre ideve antidemokratike dhe antinjerėzore kanė pėsuar disfatė tė turpshme morale, politike, ekonomike e ushtarake para gjithė botės. Gjithashtu, nė vitet e 50-ta dhe tė 60-ta tė shekullit XX“falimentoi” edhe kolonializmi i fuqive tė mėdha imperialiste siē ishin Franca, Britania e Madhe dhe Portugalia. Sė kėndejmi, dėshtoi edhe perandoria e kuqe sovjetike (BRSS 1917-1989), e cilaplot 72 vjet mbisundoi mbi carizmin rus. Praktika ka provuar se, edhe Bashkimi Sovjetik (i proklamuar si shtet socialist demokratik dhe komunist)si superfuqi botėrore gjatė periudhės sė luftės sė ftohtė (1948-1989) ishtenjė burg famėkeq, pėr shkak tė shtypjes, tė izolimit, tė burgosjes dhe tė robėrisė kolonialiste tė miliona njerėzve, qė nuk i pėrkisnin etnisė, traditave, as religjionit ortodokės rus.

Edhe pse kėto paradokse tė shėmtuara tė njerėzimit, tė shkaktuara nga interesat grabitēare tė shteteve tė mėdha imprialiste dhe komuniste pėr tė mbizotėruar popuj dhe territore tė huaja me shekuj, pėrjetuan “klimaksin” e tyre pėrfundimtar mė 1989, kjo nuk ndodhi edhe me shthurjen e idesė dhe tė programeve ideologjike kolonialiste tė Serbisė imperialiste nė Ballkan. Pėrkundrazi, pėr dallim ngazhbėrja e sistemeve kolonialiste ndėrkombėtare, nė vitet e 80-ta tė shekullit XX nė Serbi shfaqet “populli qiellor” me mesijen e tyre nė krye, Slobodan Milosheviqin. S’ka dyshim se pas kėsaj parulle mitologjikedhe politiko-propagandistike fshihejsynimi dhe qėllimi fatalist i rikthimit tė carizmit bizantin serb. “Flamurtarė” dhe ideologė kryesorė tėshpalljes sė kėtij miti ishin Kisha Ortodokėse Serbe dhe Akademia e Shkencave dhe e Arteve tė Serbisė me Slobodan Milosheviqin nė krye. Kėto dy institucione serbe, edhe pa mesijen e tyre, Slobodan Milosheviqin, por me mbėshtetjen e politikės strategjike tė qeverisė sė Serbisė, po kėrkojnė qė me ēdo kusht Kosovėn ta mbajnė nėn thundrėn e pėrgjakshme tė kolonializmit serbomadh, duke harruar se kėto ishin fryrėsit kryesorė-“eshka dhe zjarri” i shpėrthimit tė flakės sė kapėrdishme tė hollokaustit serbomadh, qė gllabėroi me qindra-mijėra viktima shqiptare gjatė viteve 1981-1999.

Harta gjeopolitike e gjeonocidit serbomadh
nė Kosovė

Pėrpjekjet pėr ringjalljen e fantazmės Serbia e Madhe, politika raciste e regjimit serb ( e pėrgatitur dhe e ndihmuar nga Kisha Ortodokėse Serbe dhe Akademia e Shkencave dhe e Arteve Serbe), i filloi nė Kosovė qysh nė vitin 1981, duke pėrdorurforcėn brutale tė juntės ushtarake e policore jugosllave kundėr demonstratave tė organizuara nga Lėvizja revolucionare pėrparimtare studentore shqiptare, e prirė nga Hydajet Hyseni dhe ngapatriotė tė tjerė tė dalluar shqiptarė, tė cilėtme tė drejtė kėrkonin qė Kosova tė mėvetėsohej nga burgu i errėsirės shekullore tė kolonializmit serbomadh bizantin. Me gjithė rezistencėn dhe pėrpjekjet politike paqėsore tė popullit shqiptar(1981-1989), qė Kosova tė shkėputej ngasistemi tiranik kolonial i Serbisė sė Madhe (e njohur me akronimin Republika Socialiste Federative e Jugosllavisė), dhe tė rikthehej brenda kufijve natyrorė gjeopolitikė e shtetėrorė tė Shqipėrisė Etnike, regjimi policor militarist i Serbisė sė udhėhequr nga Slobodan Milosheviqi dhe forca motorike e politikės sė Kishės Ofrtodokėse Serbe, definitivishtmė 28 mars 1989 (me aprovimin e Kushtetutės sė Serbisė), shqiptarėt dhe Kosovėn e shndėrruan nė lumenj gjaku, duke vrarė, plagosur, burgosur e torturuar me qindra fėmijė, nxėnės, studentė, mėsues, arsimtarė, profesorė, punėtorė dhe fshatarė, pėr shkak se ata kėrkonin liri dhe pavarėsi sikurse tė gjithė popujt e tjerė tė ish-Jugosllavisė (serbėt, sllovenėt, kroatėt, malazezėt dhe maqedonėt). Mirėpo, kjo kėrkesė e drejtė dhe e ligjshme e Kosovės shqiptare nuk u mor nė konsideratė nga qarqet shtetėrore tė Serbisė sė Slobodan Milosheviqit, pėr shkak se sėrish erdhi nė shprehje“promovimi” i idesė fundamentaliste strategjike tė Serbisė sė Madhe: “Tė gjithė serbėt nė njė shtet tė vetėm-bashkim ose vdekeje”. Kjo “devizė” e politikės serbe ishte shkaku dhe pasoja e tė tri agresioneve gjenocidale dhe konflikteve luftarake, qė i shkaktoi Serbia nė Kroaci, nė Bosnjė dhe nė Kosovė, e jo kurrfarė “lufte qytetare” ndėretnike, siē e vlerėsoi gabimisht dhe nė mėnyrė amorale politika e fuqive tė mėdha evropiane. Asnjė nga viktimat dhe nga shkatėrrimet e djegia e vendbanimeve tė gjenocidit serb nuk kanė tė bėjnė me “luftėn qytetare”, porato janė krime kundėr njerėzimit, qė pėrbėjnė vepėr penale sipas konventave pėrkatėse tė sė drejtės ndėrkombėtare, dhe tė sė drejtės humanitare ndėrkombėtare. Pėr tė gjitha kėto krime tė luftės gjenocidale ndaj vendeve dhe popujve fqinj, Serbia ende nuk ka dhėnė kurrfarė llogarie, as nuk ėshtė dėnuarsi shtet nga Gjykata Ndėrkombėtare, me pėrjashtim tė disa eksponentėve dhe tė ish-kryetarit tė saj, Slobodan Milosheviqi, cili qemė se njė vit ndodhet nė burgun hetimor tė Tribunalit tė Hagės nė Shevingen. Pikėrisht, pėr shkak tėrehabilitimitabsurd tė Serbisė nga ana e sistemit tė drejtėsisė sė bashkėsisė ndėrkombėtare, edhe pas burgosjes sė Slobodan Milosheviqit, pasardhėsit e tij “demokratė” si Nebojsha Ēoviqi, Dushan Mihailoviqi dhe Vladan Batiqi nė mėnyrė latente dhe tė hapur po zbatojnė ligjet, politikėn dhe propagandėn zyrtare tė regjimit kolonial tė Slobodan Milosheviqit ndaj shqiptarėve dhe Kosovės, edhe pse kjo qe katėr vjet ėshtė e shkėputur nga sistemi shtetėror dhe i jurisdiksionit tė Serbisė, dhe ndodhet nėn mandatin juridik ndėrkombėtar tė UNMIK-ut dhe tė KFOR-it.

Pėrzierja dhe ndėrhyrjet e paligjshme tė qeverisė sė Serbisė nė ēėshtje tė brendshme tė Kosovės(duke krijuar institucione dhe organe paralele pandan serbe Qeverisė sė Kosovės dhe UNMIK-ut, me qėllim qė ta “rezervojnė” tė drejtėn e copėtimit tė Kosovės, sikurse qė janė duke vepruar me Mitrovicėn) provojnė haptazi se Serbia, as trashėgimtarėt e Slobodan Milosheviqit nuk kanė hequr dorė nga harta gjeopolitike dhe gjeostrategjike serbomadhe (1912-1918) nė kurriz tė Kosovės, pėrkatėsisht tė Shqipėrisė Etnike, pėrmbajtja e sė cilės pasqyrohet nė kėto“ide moderne”: “ (1) Tė gjithė serbėt nė njė shtet serb; (2) Sipas kuazishkencės sė Akademisė sė Shkencave dhe Arteve Serbe, dhe Kishės Ortodokėse Serbe, “serbėt kanė qenė tė nėpėrkėmbur, tė torturuar dhe tė pėrgjysmuarnga shqiptarėt qysh nga Beteja e Kosovės mė 1389; (3) Serbėt si populli mė i madh nė numėr, duhet t’i sundojnėshqiptarėt dhe popujt e tjerė joserbė nė Jugosllavi, e cila duhet tė serbizohet etnikisht sikurse Kosova; (4) Politika e jashtme dhe diplomacia serbe, duhet tė jenė nė funksion tė “pėrpunimit” dhe tė “pėrvetėsimit” tė fuqive tė mėdha evropiane dhe botėrore, e sė kėndejmi edhe tė SHBA-ve, tė cilat(edhe pas luftės sė saj gjenocidale 10-vjeēare mbi popujt fqnij- mh) Serbinėedhe mė tej e konsiderojnė si faktor kryesor tė stabilzimit tė Ballkanit”. Pikėrisht, kjo “sintezė” e ideve tė Serbisė sė Madhe, qė nga viti 1912 e deri mė sot, ėshtė shpėrblyerė nė kurriz tė interesave jetike tė kombit shqiptar nė Ballkan, si dhe korrespondon nė tėrėsi me doktrinėn dhe konceptete popullarizuara gjeopoltike tė disa shteteve tė Evropės, tė cilat historikisht dhe tradicionalisht e kanė mbėshtetur copėtimin dhe kolonizimin e Kosovės, pėrkatėsisht tė Shqipėrisė Etnike nga ana e Serbisė, e Malit tė Zi dhe e Greqisė.

Se Serbia dhe serbėt, edhe pas tragjedisė, qė iu shkaktuan kroatėve, myslimanėve boshnjakė dhe shqiptarėve gjatė dekadės sė fundme tė shekullit XX, nuk mund tė “pėrshėndetėn” ngaindoktrinimi tradicional historik i ideve dhe i projeketeve tė Serbisė sė Madhe (edhe pse Serbia pas dėshtimit tė agresionit gjenocidal nė Kosovė, ėshtė rikthyer nė institucionet dhe strukturat e bashkėsisė ndėrkombėtare OKB, OSBE, Pakti i Stabilitetit pėr Evropėn Juglindore etj), kėtėfakt tė pamohueshėm, e ka pasqyruar nė mėnyrė tė argumentuar (disidenti malazez i PKJ-sė) Milovan Gjillas, duke nėnvizuar se “ Miti pėr Serbinė e madhe ėshtė produkt i qytetarisė serbe, dhe i njerėzve sikurse Ilia Garashanini” (autori i “Naēertanies”, 1844, projekt ky, nacionalshovinist serbomadh, sipas tė cilit ėshtė copėtuar dhe kolonizuar 50% e Shqipėrisė Etnike-mh). Serbėt gjatė sundmit 500-vjeēar osman kanė trashėguar vetitė negative tė sistemit politik e shtetėror turk se si t’i shtypin dhe t’i sundojnė popujt e tjerė, tė cilėt i kanė konisderuar vasalė dhe rajė tė tyre. Ndėrkohėkjo ideėshtė zhvilluar edhe nė Jugosllavinė mbretėrore tė karagjorgjeviqėve (1918-1941), ku populli serb ishte dominues mbipopujt e tjerė. Ky raport i forcave ishte karakteristik edhe nė Jugosllavinė socialiste (1943-1989), e cilapėr shqiptarėt,kroatėt dhe pėrtė tjerėt njihej si “burgu i kombeve”. Gjithashtu, me rastin e vampirizimit tė idesė sė Serbisė sė Madhe nėn drejtimin e Slobodan Milosheviqit dhe tė KOS-it, si dhe tė paranojės politike serbe gjatė viteve 1989-1999, disidenti komunist malazez, Milovan Gjillas, me tė drejtė ka konstatuar, se nė “100 vitet e ardhshme serbėt, do ta paguajnė shumė shtrenjtė ēmimin e politikės sė tillė dėshtuese ”. Mirėpo, shikuar nė afat tė shkurtėr katėrvjeēar, njė tezė e kėtillė objektive dhe racionale e Milovann Gjillasit lidhur me ndėshkimin dhe izolimin e parashikuar tė Serbisė sė Madhe tė Slobodan Milosheviqit dhe tė Vladan Batiqit, pėr shkak tė kryerjes sė krimeve gjenocidale ndaj shqiptarėve, kroatėve dhe myslimanėve boshnjakė, akoma nuk ėshtė duke u parė nė sfondin e sė derjtės dhe tė drejtėsisė sė bashkėsisė ndėrkombėtare. Pėrkundrazi, po manifestohen tendenca tė rrezikshme amorale dhe antiligjore nga ana bashkėsisė ndėrkombėtare, qė Serbia dhe Mali i Zi, tė rehabilitohen tėrėsisht nga hipoteka e gjenocidit dhe e neofashizmit tė tyre dhjetėvjeēar ndaj popujve dhe vendeve tė tyre fqinje. Njė tendencė e kėtillė antihumane dhe, qė ėshtė nė kundėrshtim flagrant me Kartėn e Kombeve tė bashkuara dhe me tė drejtėn pozitive ndėrkombėtare, do tė legalizojė dhe sforcojė ideologjinė serbomadhe, e cila rrėnjėt e saj i ka thellė nė versionet imperialiste tė zhvillimit gjeostrategjik tė shtetit.

Nė kėtė vėshtrim, demonstrimi i politikės propagandistike dhe i “drejtėsisė” destruktive nacionalshoviniste tė qeverisė Serbisė ndaj statusit tė Kosovės, dhe nė veēanti ndaj ish-komandantėve tė UĒK-sė, Hashim Thaēi, Ramush Haradinaj, gjeneral Agim Ēeku, pėrkatėsisht ndaj eprorėve mė tė lartė tė TMK-sė nė krye me komandantin e saj, Agim Ēeku, sheshit provon faktin se, as garnitura “e re demokratike” e Serbisė sė drejtuar nga Zoran Zhivkoviq(kryeministėr), Nebojsha Ēoviq (nėnkryeministėr) dhe Vladan Batiq (ministėr i Drejtėsisė) pėr asnjė milimetėr nuk ėshtė liruar nga recidivat e idesė sė Serbisė sė Madhe tė Slobodan Milosheviqit. Pėrkundrazi, politika dhe propaganda e tanishme e Unionit tė SMZ-sė ndaj Kosovės dhe shqiptarėve paraqesin rrezik edhe mė tė madh, sepse kanė filluar ta “pėrpunojnė” ambientin e politikės ndėrkombėtare nė favor tė zvarritjes dhe tė shantazhimit tė pavarėsisė sė Kosovės. Mirėpo, pavarėsisht nga vazhdimėsia e“filozofisė” sė doktrinės dhe e praktikės politike tė ish-presidentit tė Serbisė, Slobodan Milosheviq ndaj ēėshtjes sė pazgjidhur tė Kosovės, serbėt dhe malazezėt nuk kanė mė asnjė gjasė reale tė rikthejnė Kosovėn nė rezervatin e tyre kolonial, sepse sėrish do tė plasė njė luftė e re e pashmangshme dhe afatgjatė, tė cilėn Unioni Serbomalazez nuk ka asnjė gjasė ta fitojė pėr llogarinė e vet neokolonialiste, ashtu sikundėr nuk kanė mundur ta fitojnė luftėn e tyre imperialiste Franca nė Algjeri (135 vjet rresht), Bashkimi Sovjetik nė Afganistan (10 vjet) dhe Rusia nė Ēeēeni (13 vjet).

Grupet negociuese bilateraleserbo-shqiptare
nuk kanė mandat tė debatojnė pėr TMK-nė !

Nuk ka asnjė dozė dyshimi se, nėse fillojnė punėn grupetnegociuese bilaterale serbo-shqiptare pėr Kosovėn, pikėsėpari, pala serbe do tė kėrkojė,qė tė zhvillojė debat me palėn shqiptare lidhur me karakterin dhe statusin e luftės ēlirimtare tė UĒK-sė, pėrkatėsisht tėTMK-sė. Ky do tė jetė ndėr kushtėzimet e para tė agjendės politike tė Unionit Serbomalazez, qė do t’i parashtrohet palės shqiptare pėr tė hyrė nė kuentisencėn e debatit historik pėr Kosovėn. Prapavija politike e vėnies nė “rend dite” tė TMK-sė dhe pėrfaqėsuesve tė saj mė tė lartė, si dhe hierarkisė sė pėrgjithshme tė saj, ėshtė tejet transparente, mbase politika zyrtare serbomlazeze, (nė bazė tė dosjeve tė tyre tė rrejshme dhe falsikuese kundėr komandantėve tė UĒK-sė, pėrkatėsisht tė TMK-sė, kinse nuk kanė bazė juridike ligjore) si gjatė kohės sė sundimit tė Slobodan Milosheviqit, ashtu edhe pas rėnies sė tij nga pushteti, e ka kontestuar dhe e kontestonOrganizmin ushtarako-politik tė UĒK-sė, pėrkatėsisht tė TMK-sė si “organizatė ekstremiste dhe terroriste”(!) Pėrkundėr faktit se UĒK-ja, pėrkatėsisht TMK-ja me luftėn e saj mbrojtės ēlirimtare kombėtare e antikoloniale, ėshtė legjitimuar si Organizatė legale politiko-ushtarake, qė nė Konferencėn ndėrkombėtare tė Rambujesė, bėrė nė Francė mė 19 shkurt 1999 nė praninė dhe nėn drejtimin e Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės. Kėmbėngulja e politikės arrogante eqeverisė serbe tė Beogradit, qė para opinionit ndėrkombėtar dhe tė brendshėm ta vėrė nė pikėpyetje legjitimitetin e UĒK-sė, (e cila qe katėr vjet ėshtė transformuar nė Trupat Mbrojtėse tė Kosovės, nė pėrputhje me pėlqimin e bashkėsisė ndėrkombėtare OKB, NATO, BE, OSBE) nuk pėrbėn asnjė element ligjor tė sė drejtės ndėrkombėtare, as tė Kartės sė Kombeve tė Bashkuara, mbase pikėmbėshtetje ka vetėm tė drejtėn vendore(ligjet dhe kushtetutėn kolonialiste antishqiptare) tė Unionit Serbomalazez, e cila Kosovėn e konsideron si “pjesė integrale tė territorit etnik serbomalazez”. Mirėpo, kėto nuk janė kurrfarė fakte as argumente tė qėndrueshme objektive ngase Kosova kurrnjėherė gjatė historisė sė saj nuk ka qenė territor natyror i Serbisė, as i Malit tė Zi, por vetėm plaēkė koloniale, e shkėputur me dhunė, me terrorizėmdhe me gjenocidtė institucionalizuar shtetėror serbomalazeznga trungui Shqipėrisė Etnike gjatė periudhave tė ndryshme historike 1912;1913;1918-1919;1918-1941 nga Mbretėria Serbo-Kroate Sllovene, e cila Kosovėn e shpalli dhe e trajtonte si koloni tė saj, duke e kolonizuar me kolonistėserbomalazezė. Mėpastaj, qė nga viti 1945 deri mė 1999, Kosova kishte tė njėjtin status vasal nėn sovranitetin kolonial tė Jugosllavisė ortodokėse komuniste, pėrkatėsisht tė Serbisė sė Madhe.

Nė kėtė kontekst, politika shqiptare nė pėrgjithėsi, nuk ka arsye tė krijojė asnjė grupnegociues shqiptar apohibridizues, qė tė hyjė nė dialog bilateral me palėn serbomalazeze, sepse kjo ēėshtje ėshtė objekt i sė drejtės ndėrkombėtare, pėrkatėsisht i Kartės sė Kombeve tė Bashkuara, e jo kursesi ēėshtje e brendshme e Serbisė, as e grupeve negociuese tė nėnkryetarit tė qeverisė sė Serbisė, Nebojsha Ēoviqit, as tė kryeministrit tė tij, Zoran Zhivkoviqit e as tė kryeshovinstit-partizanit tė tėrbuar tė mbrojtjes sė idesė sė Serbisė sė Madhe, Vladan Batiqit, (ministėr i Drejtėsisė sė qeverisė sė Serbisė), i cili pa zgjedhur mjete dhe metoda nė “stilin” e ish-presidentit tė tij, Slobodan Milosheviq, po insiston pėr ta eliminuar UĒK-nė, pėrkatėsisht nga skena skena politike dhe ushtarake nė Kosovė. Mirėpo, pavarėsisht nga “lista e dėshirave” tė politikės zyrtare kolonialiste serbe, tė “ prokuruara” nga Vladan Batiqi policive tė vendeve fqinje tė Serbisė, Interpolit, Tribunalit tė Hagės dhe UNMIK-ut, qė t’i arrestojnė dhe t’i burgosin komandantėt dhe gjeneralėt e UĒK-sė, pėrkatėsisht tė TMK-sė, qeveriae Kosovės, duhet t’i ushtrojė kėrkesė Kuvendit tė Kosovės qė tė nxjerrė dokumentin pėrkatės formal pėrmes tė cilit do t’i zhvlerėsojė si tė paligjshme tė gjitha aktpaditė e qeverisė sė Serbisė (qoftė tė periudhės sė Slobodan Milosheviqit, qoftė tė kėtij trevjeēari tė Vojislav Koshtunicės, tėVladan Batiqit, tė Zoran Zhivkoviqit dhetė Nebojsha Ēoviqit). Nuk ekziston asnjė bazė morale, as e ligjshme, qė pala shqiptare tė hyjė nė dialog me Serbinė pėrderisa aparati saj shtetėror Ushtrinė Ēlirimtare tė Kosovės, pėrkatėsisht TMK-nė, (duke u bazuar nė Kushtetutėn dhe nė ligjet e saj raciste antishqiptare) si dhe komandantėt e saj Hashim Thaēin, Ramush Haradinajn dhe gjeneral Agim Ēekun etj., i ndjekė “penalisht” nėpėr shtete tė ndryshmefqinje dhe tė Evropės pėr t’i burgosur dhe dėnuar nė Serbi pėr “krime tė luftės” nė Kosovė(!)

Duke pėrfillur bazėn e reciprocitetit tė sė drejtės ndėrkombėtare, meato vende (sikurse qė ishte rasti i deliktit tė dyfishtė i Sllovenisė, dhe ai i Hungarisė, pėr shkak tė arrestimit dhe tė burgosjes sė Hashim Thaēit,tė Fatmir Limajt dhe tė gjeneralit Agim Ēeku) tė cilat nuk e marrin nė konsideratė njė kėrkesė tė kėtillė tė ligjshme tė Kuvendit tė Kosovės, qė ėshtė nė funksion tė mbrojtjes sė jetės, tėintegritetit trupor dhetė dinjitetit tė pėrfaqėsuesve tė saj tė lartė politikė dhe ushtarakė ( pavarėsishta gėzojnė imunitet si anėtar tė Kuvendit tė Kosovės), si dhe tė mbrojtjes sė tė drejtave dhe lirive tė gjithė qytetarėve tė Kosovės, qė ndodhėn me qėndrim tė pėrkohshėm apo nė transit, Kosova nukdo tė duhej qė tė zhvillonte kurrfarė marrėdhėniesh ekonomike, tregtare, politike akulturore, sepse do tė dėmtonin interesin nacional dhe shtetėror.

_________________________________________________________________
*Autori ėshtė bashkėpunėtor shkencor i “American Diplomacy”, SHBA