Nje vale rrembimesh i ka vene drejtuesit ne Maqedoni perballe sfides:
per te forcuar rendin dhe ligjet por duke u kujdesur per te mos prishur
marredhenit e brishta nder etnike. Per fatin e mire te koalicionit
qeveritar, vala e re e kriminalitetit duket se me teper ka baza
financiare
sesa politike.
Me 2 Dhjetor, nje djale Shqiptar etnik eshte rrembyer nga nje qender
tregtare ne qender te Shkupit. Babait te tij, nje tregtar i pasur, i
eshte
kerkuar te paguaje nje shume prej nje milion euro. Ai ka pranuar te
paguaje dhe djali i tij eshte liruar ne qytetin e Bllace, ne kufirin
perendimore me Kosoven.
Policia ende po heton per kete ngjarje dhe nuk ka bere publike asnje
hollesi. Megjithate, media ka treguar se djali eshte rrembyer nga nje
bande me qender ne Gostivar, ne pjesen perendimore te Maqedonise me
popullsi kryesisht Shqiptare, ne bashkepunim me Shqiptare nga Kosova.
Dy jave me pas, me 18 Dhjetor, nje i ri Maqedonas etnik eshte
rrembyer ne
Shkup. Ai ka mundur te shpetoje nga rrembyesit pasi ata e kishin
derguar
ne nje fshat aty prane. Identiteti i rrembyesve dhe motivet e tyre
jane
ende nje mister. Po te njejten dite, ne Shkup, jane rrembyer edhe
dypolice.
Ne nje incident tjeter, nje klerik Musliman nga Gostivari eshte
rrembyer
ne Nentor dhe eshte liruar me pas pa u paguar asnje shume parash.
Mendohet
se rrembyesit e tij e kane ngaterruar imamin Shqiptar me vellain e
tij,
nje tregtar i pasur vendas.
Keto incidente kane krijuar nje klime frike ne rradhet e banoreve te
zakonshem. Rrembimet pothuajse nuk kane ekzistuar ne Maqedoni deri
perpara
dy vjetesh kur shpertheu vala e levizjeve civile. Gjate konfliktit,
luftetaret Shqiptare etnik te Ushtrise Clirimtare Kombetare, UCK, kane
rrembyer dymbedhjete civile Maqedonas etnik. Fati i tyre ende nuk
dihet.
Konflikti ndermjet UCK-se dhe forcave te qeverise ka perfunduar ne
fund te
vitit 2001, me nenshkrimin e marreveshjes se paqes se Ohrit. Ne
zgjedhjet
e zhvilluara Shtatorin e kaluar, votuesit kane mbeshtetur
marreveshjen e
paqes duke larguar nga pushteti ish partine qeverisese nacionaliste
VMRO-DPMNE dhe duke zgjedhur Social Demokratet me te moderuar.
Pavaresisht nje fitoreje bindese, kryeministri i ri Branko
Cervenkovski
perballet me probleme te shumta. Ekonomia eshte ne gjendje te mjeruar
pas
vitesh korrupsion galopant, rendi eshte gjithnje e me i cenuar dhe
shkalla
e kriminalitetit eshte rritur ndjeshem.
Zoran Matkovski, nje sociology dhe profesor i filozofise ne Shkup, nuk
eshte i habitur nga vala e rrembimeve, duke pasur para sysh renien
ekonomike dhe shtimin e krimit pas luftes. "Kur nje vend eshte ne nje
faze
post konflikti, rrembimet e njerezve behen nje burim i mire fitimi per
kriminelet. Qytetaret kane filluar te ndjehen me pak te sigurte
perballe
krimit ne rritje" thote ai per IWPR.
VMRO-DPMNE, tani ne opozite, nuk ka humbur kohe, dhe po perpiqet te
perfitoje nga shtimi i pasigurise ne Shkup. Zedhenesi i partise Vlatko
Gjorcev ka thene se paaftesia e qeverise dhe korrupsioni i policise
kane
lejuar qe rrembyesit te veprojne lirisht, dhe ka paralajmeruar, se
nese
nuk merren masa te forta, Shkupi mund te shnderrohet ne Beogradin apo
Mosken e viteve Nentedhjete, kur numri i rrembimeve ka qene teper i
larte.
Ne Dhjetor, Pavle Trajanov, drejtuesi i partise se vogel te opozites,
Bashkimi Demokratik, i ka kerkuar qeverise te ushtroj kontrollin e
saj mbi
te gjithe territorin e vendit. Analistet e kane interpretuar kete si
nje
kerkese qe qeveria te shtrengoje kontrollin ne Maqedonine
perendimore, ku
mendohet se kane qendren edhe pjesa me e madhe e rrembyesve.
Megjithate, Ali Ahmeti, ish komandanti i UCK-se i cili tani drejton
Bashkimin Demokratik per Integrim te Shqiptareve, BDI, pjesemarrese ne
koalicionin qeveritar, eshte perpjekur te minimizoje cdo dimension
etnik
te ketyre rrembimeve. Emira Mehmeti, nje zedhenese e partise, e cila
gezon
mbeshtetje te madhe ne rradhet e Shqiptareve ne Maqedonine
perendimore ka
thene per IWPR se "ne dy rastet e fundit per shembull, jane rrembyer
nje
Shqiptar dhe nje Maqedonas. Ky eshte nje problem per te dyja
komunitetet,
i cili ka ardhur si pasoje e mungeses se rendit dhe ligjit".
Karolina Ristov-Aristud, nje deputete e Partise Social Demokrate,
thote se
qeverite e mepareshme nuk kane bere sa duhet per te forcuar rendin dhe
ligjin ne vend, dhe tani Maqedonia po vuan pasojat.
Ne pergjigje te ketyre kritikave, ministria e brendeshme eshte
perpjekur
te riktheje besimin duke njoftuar se ajo do te shtoje prezencen e
policise
ne ish zonat e krizes. "Vetem ne kete menyre policia do te jete ne
gjendje
te perballoje aktivitetin e disa grupimeve kriminale ne ate pjese te
vendit," thuhej ne nje deklarate te ministrise se brendeshme muajin
ekaluar.
Por disa analiste thone se megjithese qeveria eshte nen nje presion te
madh per te vendosur kontrollin e saj ne Maqedonine perendimore, ajo
ndoshta nuk do ta beje nje gje te tille sepse ky hap mund te acaronte
Shqiptaret dhe mund te destabilizonte koalicionin qeveritar.
Todor Stojcevski eshte nje gazetar i gazetes se perditeshme Makedonija
Denes dhe i se perjaveshmes Denes. (Nga Todor Stojcevski ne Shkup)