Qendra për informim Lajmet.com

ÇFARË LOJE PO LUAN POLITIKA NË MAQEDONI

Hendboll" me patate të nxehta

Të gjitha indikacionet flasin se kryeministri dhe partia e tij, nuk kanë disponim të duhur që mandatin e tyre ta harxhojnë në zgjidhjen e problemeve ekzistuese.

Para Branko Cërvenkovskit dhe partisë së tij tani ekzistojnë dy rrugë: ose ta zbatojnë pikë e presje Marrëveshjen e Ohrit e të shkojnë në opozitë, pas përfundimit të këtij mandati, ose t'i tolerojnë bllokimet për zbatimin e kësaj marrëveshjeje dhe të fitojnë edhe një mandat nga "ministritë" e tyre ilegale.
Jetëgjatësinë e pushtetit, Branko Cërvenkovskit, nuk ia përcaktojnë zgjedhësit legalë, por turmat e frustruara. Pakti i pashpallur dhe mirë i forcuar në mes të Cërvenkovskit dhe këtyre turmave rezulton në një kalkulim që për bilanc ka mandatin e vazhduar dhe prolongimin zbatimit të Marrëvehjse së Ohrit

Shkruan: Emin AZEMI

Në Maqedoni, tani për tani, funksionon disponimi "i pashkruar" për njëfarë gjysmëbllokimi të proceseve. Fillimisht, është Marrëveshja e Ohrit ajo që në mënyrë permanente, në kontinuitet, përjeton bllokada, të natyrave të ndryshme. Pastaj, procesi i shtendosjes së situatës së sigurisë në terren, përsëri bllokohet dhe në fund epilogu i zgjidhjes përfundimtare ngel varë, as në tokë as në qiell.
Disponimi politik i shprehur në formë të një gatishmërie qeveritare për të dërguar në parlament Ligjin për institucionalizimin dhe legalizimin e UT-së, degradohet nga disa elementë shqiptarë të papërgjegjshëm, angazhimi i të cilëve më tepër shpie drejt bllokadave, sesa drejt pritjes për ta zgjidhur problemin në mënyrë të qetë, të kulturuar dhe me epilog fatlum për fatin e qindra shkollarëve dhe familjeve të tyre që presin nga UT, jo vetëm diploma, por edhe punësime dhe përparime të gjithanshme, individuale e kolektive.
Ku ishin pretenduesit e tanishëm të pronësisë së "Monopol"-it para 8-9 vjetësh, atëherë kur Buldozerët e Brankos bënin kërdi nëpër Tetovë? Pse atëherë nuk doli një bir nane që do t'ia tharbëtonte hundët buldozeristëve të Brankos? Tani është shumë lehtë të jesh patriot në Tetovë.
Mbi disponimin pozitiv të koalicionit qeveritar për zgjidhjen e disa problemeve në lëmin e arsimimit të shqiptarëve, një diversion të egër kanë bërë edhe disa qarqe shoviniste në Manastir dhe Shkup, të cilët përmes instrumentalizmit të nxënësve dhe prindërve të tyre kanë dërguar këtë mesazh: "Ju jepuni sa të doni shqiptarëve universitet, kurse ne do të pengojmë arsimimin e tyre në shkollë të mesme".
Si të besojmë se dhënia me dy duar, nga ana e LSDM-së, e postit të Ministrisë së Arsimit, një shqiptari, nuk paska qenë e planifikuar me një sherr të madh? Në të kundërtën, si të bindemi se pesha e një ministri shqiptar, është e njëjtë me atë të kolegut të tij maqedonas? Logjika e mbprapshtë e këtij sherri thotë: Për problemet arsimore në këtë shtet nuk vendos ministri shqiptar, por turmat e pakontrolluara të njerëzve të frustruar nëpër rrugët e Manastirit dhe Shkupit. Pra, kot që ekziston ministri, sepse mbi të janë turmat popullore që arrijnë të stopojnë vendimet qeveritare. Mbi ministrinë legale funksionon një "ministri" ilegale e përbërë nga turma që veprojnë sipas ligjit të xhunglës.
Mjeshtëria për të dalë nga ky rreth magjik i bllokadave, në vetvete ngërthen sfida, të panjohura, paqartësi dhe sherre të planifikuara. Përgjegjësia për të futur këtë mjeshtëri brenda një mandati qeveritar, bie mbi të gjithë partnerët e koalicionit, por më së tepërmi mbi kryeministrin.
Të gjitha indikacionet flasin se kryeministri dhe partia e tij, nuk kanë disponim të duhur që mandatin e tyre ta harxhojnë në zgjidhjen e problemeve ekzistuese.
Para Branko Cërvenkovskit dhe partisë së tij tani ekzistojnë dy rrugë: ose ta zbatojnë pikë e presje Marrëveshjen e Ohrit e të shkojnë në opozitë, pas përfundimit të këtij mandati, ose t'i tolerojnë bllokimet për zbatimin e kësaj marrëveshjeje dhe të fitojnë edhe një mandat nga "ministritë" e tyre ilegale.
Jetëgjatësinë e pushtetit, Branko Cërvenkovskit, nuk ia përcaktojnë zgjedhësit legalë, por turmat e frustruara. Pakti i pashpallur dhe mirë i forcuar në mes të Cërvenkovskit dhe këtyre turmave rezulton në një kalkulim që për bilanc ka mandatin e vazhduar dhe prolongimin zbatimit të Marrëveshjes së Ohrit.
Në Maqedoni, fatkeqësisht, ende funksionon linja e rezistencave të paformalizuara institucionalisht, kështu që parimi demokratik i vendosjes së shumicës bie në ujë për t'u zëvendësuar nga logjika minoritare e grupeve që imponojnë bllokadë, shantazh, konflikt etj.
Përderisa në Tetovë, një grup minoritar del mbi BDI-në, si parti me mandat qeverisës, dhe me vullnet përfaqësues tek një shumicë shqiptarësh në Maqedoni, e komplikon axhendën e institucionalizimit të UT-së, në Manastir dhe në Shkup, paraqiten grupe të tjera, të cilat, gjithashtu imponojnë zvarritjen e zbatimit të Marrëveshjes së Ohrit, përmes pengimit të projekteve dhe vendimeve që vijnë nga ministrat shqiptarë në kabinetin e Cërvenkovskit.
Skemën e ngjashmërive në këtë rubikon magjik e prish komponenta e përjashtimeve. Ajo që mund të quhet përfitim për LSDM-në, për BDI-në, në anën tjetër, quhet hendikep. Sepse janë të kundërta motivet për të ngelur, me çdo kusht, në pushtet. Në njërën anë kemi radikalizimin e situatës, si motiv, që vlen ekskluzivisht për LSDM dhe motivin tjetër të BDI-së, që si imperativ ka normalizimin e situatës.
As LSDM nuk mund ta radikalizojë deri në fund situatën pa ndihmën e tërthortë të disa përfaqësuesve të BDI-së, por as kjo e fundit nuk mund ta normalizojë as në ëndërr situatën pa ndihmën e sinqertë të LSDM-së. Në këtë varshmëri të ndërsjellë më e privilegjuar, megjithatë del LSDM, sepse ajo përpos bagazhit të përvojës së veprimit në pushtet, ka edhe prirjen për t'i harxhuar kredibilitetet kombëtare të partive shqiptare, duke ua imponuar atyre në shumë raste, ballafaqimin me patate të nxehta dhe prerjen e pyellit me bishtin e njëjtë të drurëve të prerë. Pra, shumëkush do të besonte, në shikim të parë, se problemet rreth UT-së fare nuk kanë të bëjnë me LSDM-në, por me BDI-në. Mirëpo, po të analizohet pak më hollësisht problematika, del se pikërisht Cërvenkovski dhe partia e tij është ai demiurgu i pashfaqur, që rri prapa perdeve, dhe i mban në duar penjtë e rrugëzgjidhjeve. Vetëm kryeministri dhe bashkëpunëtorët e tij të ngushtë i dinë aksionarët e vërtetë të objektit kontestues të "Monopol"-it, mirëpo është shumë indikativ tolerimi dhe heshtja që i bëhet mënyrës dhe dinamikës së zgjidhjes juridike të pronësisë së këtij objekti. Sa më shumë të zhagitet kjo zgjidhje, aq më tepër do të thellohet hendeku në mes të BDI-së dhe disa grupeve shqiptare, të cilat shumë shpejt mund ta kolektivizojnë në shkallë kombëtare pronën e tyre dhe në këtë mënyrë gjithë shqiptarët, pa i pyetur askush, bëhen dofarë pronarësh misteriozë të dofarë pronave që askush nuk e di si janë formalizuar në aspektin pronësoro -juridik.
Shtrohet pyetja:interes i kujt është që shqiptarët të konfrontohen me BDI-në?
Pafuqinë për t'i zgjidhur kontestet brendashqiptare, Ali Ahmetit nuk ia shton papërvoja e tij në pushtet, por imponimi i patateve të nxehta nga ana e LSDM-së dhe josinqeriteti i këshilltarëve të tij. Nëse ata këshilltarë, që rrotullohen me buzëqeshje false pranë Ali Ahmetit, e kanë shpjeguar ndryshe këtë pafuqi, jo vetëm që nuk kanë pasur qëllime të pastra, por ata, në të vërtetë, kanë fshehur veprimin e tyre destruktiv në dobësimin e një partie të dalë nga lufta.
"Hendbolli" me patate të nxehta, që si rezultat ka autogolin, nuk e prish vetëm disponimin e anëtarëve të BDI-së, por edhe më gjerë. Të gjithë ata që mendojnë se suksesi apo mossuksesi i kësaj partie lidhet ekskluzivisht me rejtingun e saj, gabohen rëndë. BDI erdhi në skenën politike të shqiptarëve të Maqedonisë si subjekt që proklamoi ndryshime rrënjësore, duke imponuar, siç do të thoshte Ali Ahmeti, mentalitet të ri politik dhe nuk erdhi që të luaj "hendboll" me patate të nxehta. Nëse mentalitet i ri politik është vetëm thirrja në frytet e luftës, por jo edhe mnenaxhimi i suksesshëm i atyre fryteve, atëherë kemi të bëjmë me një ekip politik që si parësore ka marrjen e pushtetit, por jo edhe kontrollimin e devijimeve që i bën pushteti.
Rrahagjoksëria e aktivistëve me dije gjysmake, që partinë e shohin vetëm si burim i rikthimit të statusit të tyre të degraduar social dhe asgjë tjetër, në njërën anë, dhe thirrja vazhdimisht në fryte të luftës, por pa qenë në gjendje t'i mbrosh deri në fund ato, në anën tjetër, paraqesin një terren të përshtatshëm për "lulëzimin" e fushave të brendshme erozive në BDI.
A ka shpresë për BDI-në që të lirohet nga nxitësit e këtij erozioni të brendshëm? Po, nëse do të mund të ndodhnin këto ndryshime:

- nëse BDI, në kongresin e ardhshëm i pastron nga radhët e veta të gjithë "patriotët" socialë të paushalleve, tendereve dhe allishveresheve kundërmuese,

- nëse Ali Ahmetit, e braktis vokabularin e odave nëpër tubime politike

- nëse ekipi i ministrave shqiptarë ndërton pozicion të barabartë me kolegët maqedonas

- nëse bashkëpunimi i BDI-së me partitë opozitare shqiptare intensifikohet dhe thellohet për çështje pragmatike

- nëse disa individë dhe grupacione e lënë rehat BDI-në t'i kryejë normalisht funksionet e parapara me mandat qeverisës,

- nëse BDI kërkon sqarime paraprake shterruese nga LSDM për të gjitha veprimet e policisë dhe ushtrisë në terren

- nëse i liron nga ndjekja dhe burgosja disa shqiptarë që kot së koti janë në shënjestër të makinerisë torturuese shtetërore

- nëse BDI arrin brenda mandatit qeverisës të harmonizojë rregullativën ligjore që avancon pozitën e shqiptarëve me Marrëveshjen e Ohrit

Tendencat e kundërta me rrugëzgjidhjet e mësipërme, mund ta pasurojnë historinë tonë me një parti që "na ishte dikur". Shkruesit e kësaj historie, si të gjithë historishkruesit, shumë pak do të flasin me gjuhën e argumenteve të mësipërme. Ata, sipas të gjitha gjasave, do të jenë të prirur të përdorin një gjuhë tjetër dhe një aparaturë tjetër logjike të shpjegimit të fenomeneve. Sa keq kur shumë punë te ne vijnë atëherë kur logjika ikën./Liria

( Autori është botues i gazetës “Fakti” në Shkup )