Jo e Majkos duhet tė shėrbejė si shembull pėr politikanėt tjerė shqiptarė

 

 Jo e Majkos duhet tė shėrbejė si shembull pėr politikanėt tjerė shqiptarė
( ose Pėrgjigjje adekuate nė kohėn kritike pėr popullin shqiptarė)

 
Paradoksi i politikės sė Shqipėrisė ndaj Kosovės dhe viseve tė tjera etnike mbase e ka burimin te ndjenja e inforioritetit tė politikanėve tė kėtij shteti ndaj aspiratave grabėlluese tė trojeve etnike shqiptare tė fqinjėve sllavė e grekė. Fatkeqsisht edhe pas gjithė ndryshimeve gjeostrategjike nė rajon dhe me gjerė , duket se ky kompleks ėshtė i pashėrueshėm. Kjo pėr faktin se derisa aspiratat e kėtyre fqinjėve mbi tokat tona nuk kanė tė ndalur, dhe vetėm ndėrojnė formėn dhe strategjinė, e cila zbatohet varėsisht nga rrethanat politike, ndėrsa nė anėn tjetėr politika e brisht e shteti shqiptar udhhiqet me moton ”krijimi i mardhėnieve tė fqinjnėsisė sė mirė nė mes shteteve tė ballkanit”, pavarėsisht fatin e gjysmės sė kombit tė mbetur padrejtėsisht jashtė shtetit administrativ tė Shqiprisė.
Bėhet e qartė se nga gjithė klasa e re politike postkomuniste shqiptare qė vuan nga kjo sėmurje , e kushtėzuar me motivet nga mė tė ndryshmet nga rradhėt e socialistėve (tė cilėt shumicėn e kohės ishin nė qeveri), pėr fat tė mirė nga i gjithė spektri i kėsaj klase ka njė pėrjashtim. Ky ėshtė Pandeli Majko, njėri ndėr politikanėt dėshmuar nė kėtė peiudhė tė politikės tragjike tė shtetit shqiptar,i cili me njė konsekuencė tė admirueshme ka dhėnė prova se ėshtė i vendosur tė mbrojė kauzėn kombėtare. Duke ndėrtuar me shembuj konkret tė vetėmohimit dhe tė urtėsisė politike, ai jo vetėm qė pėrbėn precedent nė gjithė klasėn e politikanėve shqiptarė brenda kufijve tė shtetit shqiptar, por njėherit pėrbėn edhe njė shembull prej politikani tė mirėfilltė dhe nga shembulli i tij do tė duhej tė merrnin lekcione tė gjithė kolegėt e tij nė trojet shqiptare.
Ėshtė e verėtetė se Majko si politikan i klasės sė re politike ka arritur ta sfidojė dhe tė mbijetojė nga politikėn ”filozofiko-transparente” tė Nanos , e ndrėtuar fund e krye nga frazologjia demagogjike, qė ka si objektiv mbrotjen e interesave tė pasuesėve tė tij, njė grupimi tė vogėl politik qė kanėvėnė inteesat personale mbi ato kombėtare. Kėto ”vlera” Nanon dhe grupimin e tij e bėjnė joshės pėr qarqet e politikanėve shovenistė ballkanikė dhe mbėshtetėsit e tyre europianė.
Pandeli Majko me kredon e politikani, tek i cili spikatė squartėsia ,menduēuria, urtėsia , aftėsia e menaxhimit tė situatave mė tė ndėrlikuara u dėshmua edhe si katalizator dhe stabilizues kujdestar i politikės shqipėtare, sa herė qė qė ajo u gjend pėrballė situatave tė pazgjidhshme gjatė qeverisjes sė socialistėve. Deri mė tani ai dy herė nė ēastet mė kritike tė shtetit shqiptarė me sukses ai doli tė stabilizojė qeverinė shqiptare. Mirėpo, nė tė dy rastet , pėr fat tė keq, kontributi i tij pėrfundoi me dorėheqje, nė mungesė tė mbėshtetjes sė kursit tė tij nga mazhuranca socialiste. Kjo ngjau vetėm pse ai nuk e mund tė sigronte mbėshtetjen e shumicės te ”baza socialiste”, me te vetmin mėkat se nuk i takonte klanit tė Nanos.
Politikani me pedigre Pandeli Majko ka mbetur nė kujtesė tė paharruar tė popullit shqiptarė gjat luftės sė fundit nė Kosovė , i cili me njė pėrkushtim tė rrallė vuri nė shėrbim gjithė emergjinė e tij nė shėrbim tė luftės ēlirimtare tė popullit shqiptar nė viset e ish Jugosllavisė. Vendosmėria e tij pėr tė qėndruar me devotshmėri nė kursin e politikės kombėtare do tė ketė shėrbyet si njė leksion i mirė diplomacisė ndėrkombėtare, duke dhėnė prova tė shkėlqyeshme tė vendosmėrisė pėr tė vėnė interesat kombėtare mbi ato partiake. Njėkohėsisht ai ia doli tė ndėrtojė raporte partneriteti nė planin e politikės sė jashtme, duke shėrbyer si njė shembull unikal i politikanėve tė deriathershm tė shtetit shqiptar, tė udhėhequr nga interesi vetanak dhe serviliteti pėrballė politikės greke,sllave dhe italiane .
Pandeli Majko do tė shkėlqejė me guximin qė pati pėr t’i bėrė vizitė Kosovės menjėher pas luftės, duke i vizituar tė gjitha institucionet e Kosovės, pa marrė parasysh ngjyrymet politike tė personaliteteve qė ishin bartės tė tyre. Mesazhi i tij pėr politikanėt e Kosovės ishte : keni institucionet tuaja qė e karakterizojnė njė shtet siq janė presidentit, parlamentin, qeverinė dhe ushtrinė, pėrmes tė cilave do tė udhėhiqet populli, por vetėmse duhet tė kapėrceheshin mospajtimet dhe inatet personale, ta pranojnėn njėri tjetrin, dhe jo t’ i shuanin ato , qė mė pas nė emer tė bashksisė ndėrkombėtare t’ u biente hise qė persona prej Banglladeshi, Tunizie, Gane, Rusie... pėr tė na ndėrtuar institucionet tona. Po aq domethėnės ishte mesazhi i tij me shembullin konkret tė shkuesit ” vajzėn nga Kosova pėr djalin nga Shqipria”,( pėr vėllaun i tij), duke dhėnė shembull konkret si duhet tė bėhet bashkimi shpirtėror-kombėtar brendashqiptar.
Sė fundi Majko provoi edhe njė herė se i pėrket kalibrit tė politikanit tė pashembullt tė shtetit shqiptar me Jo-nė e madhe qe i tha Serbisė dhe Konverencės Rajonale pėr Siguri. Shkuarja e tij nė kėtė takim ishte e njė rėndėsie ajshtėzakonisht e madhe pėr farkimin e Unionit Sėrbi-Mali i Zi. Hapi i tij historik biente ndesh edhe me ”politikėn largėpamse tė qeverisė Nano”,e cila pa fije turpi u distancua edhe njė herė nga objektivat kombėtare, pėr tė qenė sa mė pranė ”objektivave rajonale sllave”.
JO e z.Pandeli Majko nė momentin aktaul ėshtė domethėnėse dhe e njė rėndėsie shumė tė madhe, sepse kjo ndodhi nė njė kohė shumė delikate pėr popullin shqiptar. Pėrgjigja me vend e Majkos vjen nė kohėn kur mbi palėn shqiptare nė Kosovė po ushtrohet presion nga bashksia ndėrkombėtare pėr fillimin e dilogut me Sėrbinė, shi nė kohėn kur Sėrbia ka hartuar Kushtetutėn , sipas tė cilės Kosova duhet tė jetė pjesė pėrbėrėse e saj. Edhe pėr medikorin bėhet transparent qėllimi i mbajtjes sė kėtij tubimi, i cili ėshtė kamufluar me diplomacinė agresive sėrbe, e cila me ē’do kusht tenton te stabilizohet pėr tė zėnė vendin e humbir nė hierarkinė diplomatike ndėrkombėtare qe kishte para fillimit tė viteve 90. Aktivitetet e saja diplomatike synojnė qė faji pėr luftėrat e zhvilluara nė ish RFJ t’i mvishtet vetem njė politikani tė saj–Millosheviqit, rrjedhimisht duke pretenduar se rregjimi i ri nuk ka tė bėjė fare me tė kaluarėn e kėtij shteti , madje duke vepruar asisoj , sikur qė ajo qė ndodhi nė dhjetvjetshin e fundit tė ketė ndodhur diku para disa shekujve, dhe nė kėtė kuadėr shqiptarė t’i paraqes si gjithnjė nė edicionin e saj ,si destabilizues tė rajonit. Ndėrkaq, shteti Shqiptarė me njė krizė qeveritare tashme 13 vite qė ėshtė e pranishme, e drejtuar nė krye me njė dogmat, ndėrkohė qė edhe nė krye tė opozitės vepron njė populist por aspak politikan. Me njė diplomaci sa amorfe aq edhe ideologjike tė dėshtuar, fatkeqsisht pėfaqėson popullin shqiptar nė pėrgjithsi,sespe Kosova ėshtė e cunguar nga kjo e drejtė (sipas rezulutes 1244 , dhe pėr mė tepėr nga marrėveshja Hakerup-Qoviq). Nė mungesė tė ndjekejs sė kursi kombėtar tė politikės sė shtetit shqiptar, bėn pjesėn e mėkatit edhe qeveria e tij pėrballė obligimit qė ka ndaj pjesės tjetėr etnike shqiptare-Maqedonisė veriperėndomore. Si njhė shembull eklatant mund tė shėrbejė fakti se diplomacia e IRJ tė Maqedonisė, ku shqiptarėt pėrbėjnė 33% tė popullatės (sipas statistikave tė filloristėve, pa llogaritur kėtu diasporėn) deri mė tani (varsisht nga partia shqiėptare pjesėmarrėse nė qeverisje) shqiptarėt janė pėrfaqėsuar me hiē mė shumi se 3% tė stafit diplomatik. Pėr fat tė keq, edhe pas luftės sė bėrė nga shqiptarėt nė kėtė shtet, ata sot e kėsaj dite nuk mund t’ i shmangen sintagmės ”shqiptarė tė ndershėm”,si njė formulė e zbatuar qė nga mbarimi i Luftės sė Duytė Botėrore.Dhe, pėr rrjedhojė, ata politikanė tė parapėlqyer shqiptarė qė kanė pasur privilegjin tė shkojnė nė diplomaci deri mė tani ėshtė dashtė ta kalojnė testin e ”lojalitetit ”, qė mė pas tė marrin bekimin e estabilishmentit maqedonas.Shpresohet qė pas arrdhjes nė pushtet tė partisė tė dalė nga lufta tani e tutje kjo praktik tė ndryshoj.
JO e Majkos, sa ėshtė domethėnėse, po aq edhe me njė mesazh tė qartė pėr politikanėt nė tė gjitha trojet entike. Ėshtė domethėnėse se vjen nė kohėn kritike pėr ēėshtjen shqiptare, kur luhet me fatin e Kosovės , dhe ka mesazhin pėr gjithė politikanėt tjerė shqiptar , qė tė veprojnė nė emėr tė verdiktit qė kanė marrė nga populli dhe nė kėtė kuadėr tė veprohet nė pėrputhje me interesat kombėtare. Ndryshe, po tė vazhdohet me gjunjėzime kundjet ē’do iniciative tė ndonjė diplomati pėrėndimor, pėrfundimi i ēėshtjes sonė kombėtare do tė ishte tragjik. Politikanėt tanė duhet tė vetėdijėsohen pėr rolin qė duhet ta luajnė, pėr tė mos rėnė ēėshtja e jonė pre e ekspansionit diplomatik mė tė ri sllavomadh. Pasojat e kėsaj loje mund tė merren me mend, po tė kihet parasysh fuqia e lobit sllav, i cili ka pėrkrahjen financiare tė organeve shtetėrore sėrbe, dhe lehtė mund tė gjenden Hakerupa, etj. Nėse ėshtė kėshtu , atėherė ne ose duhet tė vetėdijėsohemi tė luajmė rolin qė na takon nė kėto momente qė po kalon Kosova dhe kombi , ose tė heqim dorė nga kapitali i luftės ēlirimtare qė bėmė nė trojet tona etnike pėr tė vensdour vetė pėr fatin tonė. Ku testi i parė ėshtė sa ne do ta pėrkrahim Fatmir Limaj. Dhe, nėse heqim dorė nga ky kapital shekullor, atėheru duhet tė heqim dorė edhe nga kultura, historia,gjuha,dhe sė fundi edhe nga emri shqiptar.Kjo pėr faktin se tashmė diku pranojmnė tė quhemi shqiptarė, diku kosovarė, diku tjetėr bashkėsi etnike, minoritet , ndėrsa diku emri shqiptarė do tė mbetet vetėm si njė gjurmė historie.
JO e Pandeli Majkos tė paktėn sinjalizon fillimin e periudhės sė rėnies nga skena politike shqiptare e demagogėve nė Shqipėri, dhe sėrish i takon pikėrisht Pandeliut me bashkėmendimtarrėt e tij tė nxjerrė edhe njėherė nga kriza e thellė qė ka kapluar shoqėrinė shqiptare. Sigurisht se ai pėrveē menaxhmentit qeveritar, pa dyshim se sė bashku me presidentin Mojsiu do t’ia dalin tė sėndėrtojnė njė diplomaci tė mbėshtetur nė parimet kombėtare. Ndėrkaq, dalja nė skenėn politike tė fugurave tė reja me energji dhe vizion nga radhėt e opozitės, do ta plotėsonte kėtė kuadėr, qė nė tė ardhmen e afėrt tė jetė e denjė pėr qeverisje profesionale dhe jo si deri mė tani tė lodhė elektoratin me politikė populiste-neglizhente.
JO duhet tė jetė e vėretja e fundit pėr institucionet e Kosovės, pėr konsolidimin e tyre sa mė tė shpejtė , si dhe pėr njė bashkpunim mė pragamtik mes treshes Rugova-Thaqi-Haradinaj, sepse qė tė tre kanė njė objektiv tė pėrbashkėt – Pavarėsinė e Kosovės nga faktori ndėrkombėtar .
JO duhet tė jetė sinjal pėr pushtetarėt shqiptarėt nė Maqedoni sepse ėshtė afati i fundit qė bartėsit e vėrtetė tė luftės dhe profesionistėt tė dalin nė sipėrfaqe (ku BDI-a do tė zhvishet nga disa karieristėt dhe jo profesonalistėt), se afati i paraparė pėr implementimin e Marveshjes sė Ohėrit po i afrohet fundi (s’ka mbetur as njė vit i plotė), ndėrsa rezultatet, sidomos nė pėrfaqėsimin institucional tė shqiptarėve sipas strukturės sė popullsisė thuaja po vendnumron, kurse nė anėn tjetėr paknaqsia sidomos te ish ushtarėt ėshtė nė ritje. Por pėrgjegjėsis s’mund t’i ikė as opozita (qė njėherėsh ka qėnė nėnshkruese e marveshjes) e cila me veprimet e fundit ėshtė kah krijon amulli qė mė sė paku nė kėt moment na nevojitet. Nė kėtė kuadėr duhet pasur kujdes nė pėrfaqsimin nė diplomaci tė shqiptarėve tė Maqedonisė, sepse pėr momentin aktual koordinimi me diplomacinė e shtetit Shqiptarė si dhe nė bashkpunim me diasporėn (e cila deri mė tani ka ka shkėlqyer nė tė gjitha aspektet) pėr tė mbėshtetur pavarsinė e Kosovės ėshtė mė se e domosdoshme por lirisht mundė tė themi jetike, dhe jo t’i lihet palės maqedonė tė pėrcaktojė kuadrot diplomatike shqiptare sipas kriterit tė theksuar mė sipėr.
JO duhet tė jetė mesazh i qartė aspiratave tė invazionit tė politikės sllave, greke qė me rrugė diplomatike tė pėrpiqen si jetpėsojnė ėndėrrat e tyre shtetomėdha nė kurriz tė tokave shqiptar. Ėshtė koha e fundit pėr ndėrgejgėsimin e politikanėve tanė pėr t’u zhveshur nga inatet dhe mėritė dhe tė bashkuar tė ndėrtojnė strategjinė kombėtare pėr t’ iu kundėrvėnė me sukses invazionit poplomatik tė fqinjėve tanė gjithnjė me synyme grabitqare.



Kastriot Abdyli